Кіріспе

Плотиналар үшін авариялық ескерту жүйесі

Плотиналардың қауіпсіздігі жүйелері плотиналардың жай-күйін, соның ішінде оларға сыртқы физикалық қауіптерді бақылау және әртүрлі деңгейде автоматтандырылған авариялық ескертулер беру үшін пайдаланылады. Бұл, жер көшкіні мен шөгуден туындайтын қауіптерді бақылау үшін дифференциалды GPS және SAR қашықтықтан зондтауды қолдануды қамтиды. Ірі плотиналар үшін сейсмографтар су қоймасынан туындайтын сейсмикалық белсенділікті анықтауға қолданылады, ол плотинаның тұрақтылығына қауіп төндіруі мүмкін. Осы жүйелердің нәтижесі жергілікті халықты ықтимал құлау алдында ескертумен қамтамасыз ете алады.

Украина

Киев су қоймасының бөгетін қорғайтын бақылау және ескерту жүйесі, ғарыш нысанының соқтығысуынан қорғауды қамтитындай жеткілікті күрделі.

Италия

Riolunato бөгетіндегі Enel Green Power бөгетін бақылау жүйесі бөгеттің барлық маңызды параметрлерін қадағалайды. Бөгеттің астындағы және айналасындағы жердің кез келген қозғалысын бақылау үшін оптикалық және физикалық теңдестіру жүйелері орнатылған. Бөгеттің бақылау жүйесі су деңгейін тексереді, себебі бұл бөгетке әртүрлі қысым түсіреді, сондай-ақ ауа мен су температурасына байланысты да өзгерістер болады. Барлық осы параметрлер бақыланып, экстенсиметр, маятник, кері маятник, пьезометр сияқты құралдармен өлшенетін бөгет құрылымына түсетін деформация мен кернеумен салыстырылады. Бөгетті бақылау жүйесі барлық бөгет параметрлерін үздіксіз сақтап, талдайды, 5 түрлі дабыл сигналын құрайды. Бөгетті бақылау жүйесі нақты қауіптерге сәйкес әртүрлі дабыл деңгейлерін белгілейді, мысалы, көл суы деңгейінің төмендеуі және қауіптер туралы барлық бөгет басқару жүйелерінің желісіне хабарлайды. Қауіп деңгейі артқанда, бақылау жүйесі жолдар мен көпірлерді жабу үшін дабыл береді, содан кейін жақын жердегі ауылдарда тұратын адамдарды ескертеді. Барлық деректер бөгеттің бақылау жүйесінен желілік бөгет басқару жүйесіне үздіксіз жіберіледі, онда мамандандырылған инженерлер төтенше жағдайға қатысты шешімдер қабылдай алады. Риолунато бөгетінің жергілікті жүйелік бағдарламалық қамтамасын AuCo Solutions компаниясы жасаған.

Америка Құрама Штаттары

Бөгеттердің қауіпсіздігі жүйелері АҚШ Армиясының инженерлік корпусы ірі су тасқынына қарсы және гидроэлектр энергиясын өндіру жобаларын салған кезде көп ведомстволық реттеулердің назар орталығына айналды. Дәлелденген тәжірибелерді салыстыру мақсатында Мемлекеттік бөгеттер қауіпсіздігі жөніндегі лауазымды адамдар қауымдастығы (ASDSO) мемлекеттік және федералды бөгеттер қауіпсіздігін реттеушілер, бөгет иелері мен операторлары, инженерлік консультанттар, өндірушілер мен жеткізушілер, академиялық орта, мердігерлер және бөгеттердің қауіпсіздігіне қызығушылық танытқан басқа да тараптардан құралған ұлттық коммерциялық емес ұйым құрды. Соңғы кезде халық қауіпсіздігі мәселелері 1992 жылғы «Индиялық бөгеттер қауіпсіздігі туралы» заңмен қарастырылды, бұл мәселе АҚШ Сенатының 102-ші Конгресінің екінші сессиясындағы Үнді істері жөніндегі таңдау комитетінің тыңдауында талқыланды (S. 2617). Заңның мақсаты – Нью-Мексикодағы үнді жерлерінде орналасқан бөгеттерді Үнді істері бюросының үнді тайпаларымен жасалған шарттар арқылы күтіп ұстауын қамтамасыз ету болды (4 тамыз, 1992 жыл, Вашингтон, Колумбия округі).

Гари Р. Холтцхаузеннің (1991) ASDSO конференциясының материалдарында tiltmeter-лерді қашықтықтан сезіктеумен тиімді пайдалану арқылы құрылымдық зақымданулардың алдын алу үшін сенімді, төмен құнмен ерте ескерту жүйесін құру мүмкіндігі сипатталған. Барри К. Мейерстің (2002) ASDSO конференциясының материалдарында Puget Sound Energy компаниясына тиесілі White River жобасындағы және Орегон штатының Сильвертон қаласының жанындағы Silver Creek бөгетіндегі екі жағдай бойынша жүргізілген зерттеулер, олар сәтсіздік мүмкіндіктерін талдау және түрлі автоматтандырылған құралдарды қолдану арқылы ерте ескертулерді қамтамасыз етуге бағытталған.