Кіріспе
Адам радиациялық эксперименттерін тергеу үшін 1994-95 жылдары құрылған комитет. АҚШ үкіметінің адамдарға радиациялық эксперимент жүргізумен байланысты қызметін зерттеу мақсатында Адам радиациялық эксперименттері жөніндегі консультативтік комитет 1994 жылы құрылды. Бұл арнайы комитет президент Билл Клинтонның 1994 жылдың 15 қаңтарында жарияланған 12891 атқару бұйрығымен құрылды. Комитет төрағасы Джонс Хопкинс Берман биоэтика институтының Рут Фаден болды. Комитеттің мың беттік соңғы есебі 1995 жылдың қазан айында Ақ үй салтанатты шарасында жарияланды.
The Advisory Committee on Human Radiation Experiments was established in 1994 to investigate questions of the record of the United States government with respect to human radiation experiments. The special committee was created by President Bill Clinton in Executive Order 12891, issued January 15, 1994. Ruth Faden of The Johns Hopkins Berman Institute of Bioethics chaired the committee. The thousand page final report of the Committee was released in October 1995 at a White House ceremony.
Өмірбаян
Бұл дау осымен байланысты алғаш рет 1976 жылы «Science Trends» атты бюллетеньде және 1981 жылы «Mother Jones» журналында көпшілік назарына түсті. «Mother Jones» журналының тілшісі Говард Розенбург ақпараттық еркіндік туралы заңды пайдаланып, Оук-Ридж ядролық зерттеулер институтында (қазір Оук-Ридж ғылым және білім институты) жүргізілген толық радиациялық зерттеулерді зерттеу үшін жүздеген құжаттарды жинады. «Mother Jones» журналындағы мақала Палатаның ғылым және технология комитетінің Тергеу және қадағалау кіші комитетінде тыңдау өткізуге себеп болды. Конгрессмен Ал Гор Теннесси штатынан тыңдауды жүргізді. Гордың кіші комитетінің баяндамасында радиациялық эксперименттер «қанағаттанарлық, бірақ толық емес» деп айтылды. 1986 жылдың қараша айында Массачусетс штатының конгрессмені Эд Маркидің қызметкерлері дайындаған есеп жарияланды, бірақ бұл есеп бұқаралық ақпарат құралдарында аз жарияланды. «Американың ядролық тәжірибелік қояншалары: АҚШ азаматтарына радиациялық эксперименттер жүргізудің үш онжылдығы» деген тақырыптағы есепте шамамен 700 адамға қатысты 31 радиациялық эксперимент жүргізілгені көрсетілді. Марки Энергетика министрлігінен тәжірибелік қатысушыларды табуға және оларға келтірілген зиянды өтеуге барлық күшін салуды талап етті, бірақ бұл орындалмады. Энергетика министрлігінің қызметкерлері эксперименттерді кім жүргізгенін және кейбір қатысушылардың есімдерін білді. Есеп жарияланғаннан кейін президент Рональд Рейган және вице-президент Джордж Буш радиациялық эксперименттерді тергеуді бастауға қарсылық көрсетті. Маркидің есебінде 1945 және 1947 жылдар аралығында ауруханадағы он сегіз науқасқа плутоний инъекциясы жасалғаны анықталды. Дәрігерлер жақын арада қайтыс болуы мүмкін науқастарды іріктеді. Дәрігерлердің болжауына қарамастан, кейбіреулері ондаған жылдар бойы өмір сүрді. Эбб Кейд 1945 жылдың 10 сәуірінде Теннесси штатының Оук-Ридж қаласында 4,7 микрограмм плутоний инъекциясы жасалған медициналық экспериментке ерікті емес қатысушы болды. Бұл экспериментті Харольд Ходж қадағалады. Маркидің есебінде былай делінген: «Бұл эксперименттер адам денесінде радиоактивті материалдың сақталуы және сіңірілуі туралы ақпарат бергенімен, адамдар сынақ нысаны және калибрлеу құралы ретінде пайдаланылғандықтан, бәрібір жағымсыз». «Плутоний эксперименті» атты серия 1993 жылдың 15 қарашасында жарияланды. Бұл есеп Маркидің есебінен өзгеше болды, өйткені Велсом плутониймен инъекцияланған адамдардың есімдерін ашты. Велсом алғаш рет 1987 жылдың көктемінде Альбукеркидегі Киртленд әуе күштері базасындағы құжаттарды қарап отырғанда эксперименттерді анықтады. Оның қызығушылығын радиоактивті жануарлардың денелері туралы есеп оятты. Есепте құрбандар тек кодтық аттармен белгіленген. 1994 жылы мақаласы үшін Пулитцер сыйлығын алғаннан кейін Велсом 1999 жылы «Плутоний файлдары: Суық соғыстағы Американың құпия медициналық эксперименттері» атты кітапта одан да көп ақпарат жариялады.