Эдвард Элгараның «Оңтүстікте» (Alassio) увертюрасы

Кіріспе

Оңтүстікте (Алассио), Op. 50 – Эдвард Элгардың 1903-1904 жылдардың қысында Италиядағы отбасылық демалысы кезінде жазған концерттік увертюрасы. Ол симфония үстінде жұмыс істеп жатқан, бірақ жергілікті атмосфера оны итальяндық бояуы бар, кейбірлер тондық поэма деп санайтын шығарма жазуға шабыттандырды. Шамамен 20 минуттық бұл шығарма композитордың сол кезге дейін жазған ең ұзақ оркестрлік туындысы болды. Шығарманың тұңғыш орындалуы 1904 жылы Лондонда өтті. Ол Эльгардың басқа шығармаларымен салыстырғанда концерттерде жиі орындалмайды, бірақ көптеген жазбалары бар.

Бастапқы және алғашқы орындалу

Көп жылдық күрес жолынан кейін 1903 жылы Элгар кеңінен танылды. Элгардың фестиваль үшін симфония жазуды жоспарлап отырғаны жасырын емес еді. Ол 1903 жылғы Рождествода Италияда демалысқа шығып, осы симфонияны жазуға ниеттенген. Ол әйелі мен қызымен бірге алдымен Бордигерада, содан кейін Алассиодағы Сан-Джованни вилласында болды. Симфонияға шабыттандыру келмеді, бірақ жергілікті атмосфера – «Андора аңғарындағы бір керемет түстен кейінгі ойлар мен сезімдер» оған концерттік увертюра туралы идея берді. Ол кейін есте сақтады:

Бұл туынды 1904 жылғы Элгар фестивалінің бастамашысы болған «Досым Лео Ф. Шустерге» арналған. Алғашқы американдық орындалысын 1904 жылдың 4 қарашасында Теодор Томас басқарған Чикаго симфониялық оркестрі көрсетті. Уолтер Дамрош келесі күні Нью-Йорктегі премьераны өткізді, ал 1905 жылдың наурыз айында Венада, келесі айда Фриц Штайнбах жетекшілігімен Кельнде және келесі жылы Прагада орындалды.

Талдау

Бұл шығарма 3 флейтадан (үшіншісі пикколоны екі есе қосады), 2 гобой, cor anglais, 2 кларнет, бас кларнет, 2 фагот, контрафагот, 4 валторна, 3 труба, 3 тромбон, туба, 3 литавра, соққы аспаптары (бас барабан, тарелкалар, марш барабаны, үшбұрыш және глокеншпиль), арфа және скрипкалық тобынан тұратын толық симфониялық оркестр үшін жазылған. Ол 1899 жылы досы Г. Р. Синклердің қонақ кітабына «айқастан кейін жеңіске жеткен» бульдогын бейнелеу үшін жазған күшті тақырыппен басталады. Музыка сыншысы Майкл Кеннеди «Элгардың барлық шығармаларындағыдан осы асығыс бастау артық емес» деп жазады. Көтеріңкі бастаудан кейін, тыныш, пасторальдық бөлім келеді. Музыка содан кейін қозғалысқа келіп, Рим империясы дәуірін бейнелейтін, Эльгар «бүгінгі күннің қажырлы және үстем күші» деп атаған және «кейінгі заманның барабандары мен таптауы» бар А минорындағы грандиозды бөлімге жетеді. Бұл бөлім үлкен римдік виадуктің қираған қалдықтарынан шабыттандырылған. Осы тақырыптан жарқын «қадам басатын» тақырып пайда болып, өшірілген скрипкалар арқылы «canto popolare» деп аталған екінші эпизодқа жетелейді. Кеннеди бұл тақырыпты виолаға берудің Берлиоздың «Италиядағы Гарольд» шығармасына жасалған құрметтің белгісі екенін ұсынады. Кейіннен Элгар Шелли өлеңінен алынған сөздермен «In Moonlight» деген атаумен сопрано немесе тенорға арналған ән ретінде оның нұсқасын жариялады. Эрнест Ньюман сөздер мен музыканың үйлесімсіздігін, өлеңнің ырғақтарының музыкаға сәйкес «итеріліп, тартылғанын» айтты: «Сіз соңында осыған ұқсас емдеу арқылы кез келген нәрсені – Парламент заңы немесе патенттелген дәрі жарнамасын – әуенмен бірдей жақсы «сәйкестіруге» болатынын жариялайсыз». Элгар жақын досы Август Ягердің әйелі, скрипкашы Изабелла Ягермен бірлесіп «canto popolare» әніне скрипка мен фортепианоға арналған аранжировка жасады. Сонымен қатар, ол соло фортепианоға арналған аранжировка жасады, ал оның баспагері Novello Адольф Шмид жасаған фортепиано дуэті үшін бүкіл концерттік увертюраның аранжировкасын да шығарды.

The work is written for a full symphony orchestra comprising 3 flutes (3rd doubling piccolo), 2 oboes, cor anglais, 2 clarinets, bass clarinet, 2 bassoons, contrabassoon, 4 horns, 3 trumpets, 3 trombones, tuba, 3 timpani, percussion (bass drum, cymbals, side drum, triangle and glockenspiel), harp and the string section. It opens with a vigorous theme that he had written in 1899 in the visitors' book of his friend G. R. Sinclair to illustrate the latter's bulldog "triumphant after a fight". The music critic Michael Kennedy writes that "nothing in the whole of Elgar is more thrilling than the leaping opening". The ebullient opening is followed by a calmer, pastoral section. The music then becomes agitated and moves into a grandioso section in A minor, illustrative of the days of the Roman empire, with what Elgar called "the relentless and domineering onward force of the ancient day" and the "drums and tramplings of a later time". This passage was inspired by the ruins of a huge Roman viaduct. From this theme a brilliant "striding" theme emerges and leads, through muted strings, to the second episode, quickly dubbed the "canto popolare". Kennedy suggests that giving this theme to the viola is a conscious homage to Berlioz's Harold in Italy. Elgar later published a version of it with words taken from a poem by Shelley, as a song for soprano or tenor, under the title "In Moonlight". Ernest Newman, commented that the words and music were not a good match, with the rhythms of the verse "pushed and pulled" to fit the music: "you finally declare that by similar treatment anything – an Act of Parliament or a patent medicine advertisement – could be made to 'go with' the melody equally well". Elgar made an arrangement of the "canto popolare" for violin and piano, in collaboration with the violinist Isabella Jaeger, wife of his close friend August Jaeger. At the same time, he made an arrangement for solo piano, and his publisher, Novello, also issued an arrangement of the whole concert overture for piano duet, made by Adolf Schmid.

Сыни қабылдау

"Оңтүстікте" алғашқы қабылдау көбінесе ынталы болды. Премьерадан кейін The Musical Times тақырыптарды "күрделі және ерекше жекелеген өңдеуге" ұшыратқан, сазды жазуын "тамаша" деп бағалап, ал тұтас шығарманы "композитор әлемге сыйлаған ең көркем оркестрлік туынды" деп атады. The Monthly Musical Record осы шығарманы "Доктор Эльгардың туындыларындағыдай жарқын әрі шабыттандыратын жазу" деп сипаттады. Ал Перси Янг та оның құрылымдық жоспарының тым созылғандығын айтады.

Орындаулар мен жазбалар

Оңтүстік аймақта Эльгардың көптеген басқа ірі оркестрлік туындыларына қарағанда концерт залында сирек орындалады. Бұл фактіні атап өткен The Musical Times журналы 1973 жылы былай деп жазды: "Неге Эльгардың "Оңтүстікте" атты шығармасы тіпті оның музыкасына қазіргі замандағы қызығушылыққа қарамастан, кең танылмады? "Алассио" деген қосымша атауы және "концерттік увертюра" сипаттамасы – бұл туынды, әсіресе, поэма сияқты болғандықтан, тыңдаушыларды көңілсіздікке немесе жаңылысқа ұшыратуы мүмкін. Өкінішке орай, бағалаудың бастапқы кезеңдерінде атаулардың маңызы зор". Бұл туынды жазбаларда кеңінен ұсынылған, 1920 жылдардан бергі әр онжылдықта жазылған нұсқалары бар:
ОркестрДирижерЖыл Royal Albert Hall Sir Edward Elgar 1921–1923 London Symphony Sir Edward Elgar 1930 National Symphony Boyd Neel 1945 London Symphony George Weldon 1954 Leipzig Radio Symphony Gerhard Pflüger 1954 London Philharmonic Sir Adrian Boult 1955 London Philharmonic Sir Adrian Boult 1956 Bournemouth Symphony Constantin Silvestri 1967 Hallé Sir John Barbirolli 1970 London Philharmonic Sir Adrian Boult 1972 BBC Symphony John Pritchard 1974 London Philharmonic Daniel Barenboim 1977 London Philharmonic Sir Georg Solti 1979 Scottish National Orchestra Sir Alexander Gibson 1983 Royal Philharmonic Yehudi Menuhin 1987 Royal Philharmonic Andrew Litton 1988 Royal Philharmonic Yondani Butt 1988 Philharmonia Giuseppe Sinopoli 1989 London Philharmonic Gürer Aykal 1989 BBC Philharmonic Edward Downes 1990 Academy of St. Martin in the Fields Neville Marriner 1990 London Philharmonic Leonard Slatkin 1991 BBC Symphony Andrew Davis 1992 London Symphony Jeffrey Tate 1992 Orchestra Filarmonica della Scala Riccardo Muti 1994 Bournemouth Symphony George Hurst 1995 Vienna Philharmonic John Eliot Gardiner 1998 Hallé Mark Elder 2002 BBC Symphony Leonard Slatkin 2002 Royal Liverpool Philharmonic Douglas Bostock 2003 Moscow Symphony Vladimir Ziva 2003 BBC National Orchestra of Wales Richard Hickox 2005 Philharmonia Sir Andrew Davis 2009 Sydney Symphony Vladimir Ashkenazy 2011 Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia Sir Antonio Pappano 2013 Stuttgart Radio Symphony Sir Roger Norrington 2014 BBC Scottish Symphony Martyn Brabbins 2016 Royal Liverpool Philharmonic Vasily Petrenko 2019

In the South is less often heard in the concert hall than many of Elgar's other major orchestral works. Remarking on the fact, The Musical Times speculated in 1973, "Why has Elgar's In the South failed to catch on even with today's enthusiasm for his music? The subtitle 'Alassio' and the modest description 'concert overture' for what is virtually a tone poem may have proved discouraging or confusing – unfortunately, in the early stages of appreciation, titles do matter." The work is well represented on record, with recordings from every decade since the 1920s:
OrchestraConductorYear Royal Albert Hall Sir Edward Elgar 1921–1923 London Symphony Sir Edward Elgar 1930 National Symphony Boyd Neel 1945 London Symphony George Weldon 1954 Leipzig Radio Symphony Gerhard Pflüger 1954 London Philharmonic Sir Adrian Boult 1955 London Philharmonic Sir Adrian Boult 1956 Bournemouth Symphony Constantin Silvestri 1967 Hallé Sir John Barbirolli 1970 London Philharmonic Sir Adrian Boult 1972BBC SymphonyJohn Pritchard1974London PhilharmonicDaniel Barenboim1977 London Philharmonic Sir Georg Solti 1979 Scottish National Orchestra Sir Alexander Gibson 1983 Royal Philharmonic Yehudi Menuhin 1987 Royal Philharmonic Andrew Litton 1988Royal PhilharmonicYondani Butt1988 Philharmonia Giuseppe Sinopoli 1989London PhilharmonicGürer Aykal1989 BBC PhilharmonicEdward Downes1990 Academy of St. Martin in the Fields Neville Marriner 1990 London Philharmonic Leonard Slatkin 1991 BBC Symphony Andrew Davis 1992London SymphonyJeffrey Tate1992 Orchestra Filarmonica della Scala Riccardo Muti 1994 Bournemouth Symphony George Hurst 1995 Vienna Philharmonic John Eliot Gardiner 1998 Hallé Mark Elder 2002 BBC SymphonyLeonard Slatkin2002 Royal Liverpool Philharmonic Douglas Bostock 2003 Moscow Symphony Vladimir Ziva2003 BBC National Orchestra of Wales Richard Hickox 2005 Philharmonia Sir Andrew Davis 2009 Sydney Symphony Vladimir Ashkenazy 2011 Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia Sir Antonio Pappano 2013 Stuttgart Radio Symphony Sir Roger Norrington 2014 BBC Scottish Symphony Martyn Brabbins 2016 Royal Liverpool Philharmonic Vasily Petrenko 2019