Кіріспе

Мано Когутович немесе Эммануэль Томас Когутович (Гросс-Зееловиц, 21 желтоқсан 1851 – Будапешт, 22 желтоқсан 1908) – поляк-мажар картографы және Мажар географиялық институтын құрған адам.

Мансап

1867 жылғы Австрия-Венгрия келісімінен кейін Венгрия Корольдігі өзінің егемендігін ішінара қайта орнатып, қоғамдық өмір мен басқарудағы ықпалын кеңейтті. Келесі жылы, 1868 жылы, бастауыш білім беру туралы заң қабылданды, ол 6 жастан 15 жасқа дейінгі балалардың мектепке баруын міндетті етті және бағынбағандарға жаза қолданылды. Заңда сондай-ақ оқушылардың өз ана тілдерінде оқытылуы көзделді. Алайда, бастауыш және орта білім беруде венгр тіліндегі карталар мен атластар болған жоқ. Когутович Будапешт және оның айналасындағы аймақтың 5 беттік карталары бар шағын мектеп атласын жариялады. Алғашқы атлас ("Бастауыш мектептердің 3-сынып оқушылары үшін округ картасы бар кішкентай атлас") кең танылды және Когутович оны келесі он жылда біртіндеп толықтырып, барлығы 13 бетке жеткізді. Когутович венгр білім министрлігін және министр Альбин Цсакиді венгр картография институтының маңыздылығына көндіре алды. Содан кейін министрлік 1890 жылы, институт құрылған жылы, мектеп карталарын Когутович институтынан алуға тапсырыс берді. Атлас Венгрияда да, одан тыс жерлерде де үлкен құрметке ие болды және 1900 жылғы Париж көрмесінде алтын медаль жеңіп алды. Мектеп атластарының сәттілігінен кейін, Когутовичтің 1892 жылы құрылған компаниясы, "Когутович & Co.", 1900 жылы Қорғаныс министрлігімен әскери мектептерді атласпен жабдықтау туралы келісім жасады. Когутовичтің ұлы Кароли де компанияда картограф ретінде жұмыс істеді және әкесі қайтыс болғаннан кейін бизнесті жалғастырды.