Кіріспе

Неміс географы Генрих Киперт (31 шілде 1818 – 21 сәуір 1899) – неміс география ғалымы.

Ерте өмір және білім

Киперт Берлинде дүниеге келген. Жастық шағында отбасымен бірге жиі саяхаттап, саяхаттарын суреттермен бейнелеген. Оның отбасы Леопольд фон Ранкемен достық қарым-қатынаста болды, ол Киперттің шығармашылық еңбектеріне үлкен әсер етті. Кипертті мектепте Август Майнеке оқытқан. Майнеке Киперттің ежелгі тарихқа деген қызығушылығын қалыптастырды. Ол Берлиндегі Гумбольдт университетінде білім алған. Тарих, филология және география салаларын оқыған.

Картографиялық мансап

Ол өзінің алғашқы географиялық еңбегін 1840 жылы Карл Риттермен бірге "Атлас фон Геллас және грек колониялары" деп жариялады. Атлас ежелгі Грекияға арналған. 1848 жылы оның "Ескі әлемнің тарихи-географиялық атласы" жарық көрді. 1854 жылы оның "Atlas antiquus" атласы жарық көрді және ол бес тілге аударылды. "Neuer Handatlas über alle Teile der Erde" алғаш рет 1855 жылы жарық көрді. 1877 жылы оның "Lehrbuch der alten Geographie" еңбегі, ал 1879 жылы "Leitfaden der alten Geographie" басылып шықты, ол 1881 жылы ағылшын тіліне ("Ежелгі география нұсқаулығы") және француз тіліне аударылды. 1894 жылы ол "Formae orbis antiqui" атты көне әлемнің үлкен атласының бірінші бөлігін жасады. Ол 1841-1848 жылдар аралығында Кіші Азияға төрт рет сапар шекті және 1844 жылы Азиядағы Осман империясының картасын қоса алғанда, аймақтың екі картасын жасады. Сонымен қатар, ол Бадекер баспасы үшін, негізінен Мысыр мен Палестинаға арналған олардың танымал нұсқаулықтарына, сондай-ақ Еуропаның кейбір қалаларына (Париж, Лондон, Оңтүстік Италия және т.б.) бірнеше карталар жасады: "Оңтүстік Италия мен Сицилия. Липари аралдарына, Туниске, Мальтаға, Сардинияға және Афинаға экскурсиялармен" (3-басылым, 1872), "Лондон және Оңтүстік Англияға, Уэльске және Шотландияға саяхаттар, сондай-ақ Еуропадан Англияға сапар маршруттары" (5-басылым, 1875) және "Париж және оның айналасы, сондай-ақ Париждің жанындағы елдердегі негізгі маршруттар" (3-басылым, 1874). Киперт 1854 жылдан бастап Берлиннің Гумбольдт университетінде география пәнінен сабақ берді және өмірінің соңына дейін оқытумен айналысты.

Өлім және мұра

1899 жылы 21 сәуірде Берлинде дүниеден өтті. Оның ұлы, картограф Ричард Киперт, оның қайтысынан кейін Киперттің жарияланбаған еңбектерін шығарды, соның ішінде 1902 жылы Кіші Азия картасын 1:400,000 масштабта 24 парақтан тұратын түрінде жариялады. Ол сондай-ақ "Formae orbis antiqui" еңбегінің қайта басылуын ұйымдастырды. Киперт аралы Киперттің құрметіне аталған.