Кіріспе

1928 жылғы П. Г. Водхаус романы

"Еш нәрсе үшін ақша" – П. Г. Водхаус романы, алғаш рет Ұлыбританияда 1928 жылғы 27 шілдеде Герберт Дженкинс (Лондон) және АҚШ-та 1928 жылғы 28 қыркүйекте Doubleday, Doran (Нью-Йорк) баспаларында жарық көрді. Жариялануға дейін роман 1928 жылғы 3 наурыздан 28 шілдеге дейін "London Calling" журналында (Ұлыбритания) және 1928 жылғы 16 маусымнан 22 қыркүйекке дейін "Liberty" журналында (АҚШ) бөлім-бөліммен жарияланды.

Шолу

Іс-әрекет көбінесе лестер Кармодидің үйі – Рудж-Холлда және "Шымпанзе" Твист басқаратын денсаулық шаруашылығы орны Healthward Ho-да, оның серіктері "Сопи" және "Долли" Моллоймен бірге өтеді. Бұлардың бәрі бұрын "Сэм кенеттен" (1925) фильмінде пайда болған және "Банктегі ақша" (1946) фильміне оралған. Лестердің жүрегі жұмсақ туысы Хьюго Кармоди және оның досы Ронни Фиш Роннидің ағасы лорд Эмсворттың үйі – Бландингс замогында "Жазғы найзағай" (1929) және "Ауыр ауа-райы" (1933) кітаптарында пайда болады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Лестер мен Хьюгодан басқа, Лестердің тағы бір жүрегі ауа інісі Джон Кэрролл да Рудж-холлда тұрады; ол мүліктің басқарушысы. Сұлуқұлдық танытқан адам, ол Пат Уайвернге ғашық, ол – ашулы полковник Мередит Уайверннің қызы. Пат Джонды жақсы көреді, бірақ оның бейшаралығына қынжылды. Дегенмен, полковник олардың үйленуіне қарсы, себебі ол Лестермен жарылысқа байланысты туған дауға қатысты. Лестер, ол шексіз тамаша тамақ жеуге құштар, өзінің ақшалылығына қарамастан, Healthward Ho-да фитнес курсына жазылды. Хьюго 500 фунт стерлинг алу үшін, достасы Ронни Фишпен бірге түнгі клуб ашу мақсатымен сонда сапарлайды. Күтілгендей, ол қайтарылады. Джон Франциядан жаңа оралған Патпен кездесу үшін Лондонға барады. Хьюго да көлікпен ілесіп кетеді. Олардың бәрі "Мустард қасығы" деген түнгі клубқа барады, онда оларға Ронни, Сопи және Долли Моллой қосылады, оларды Хьюго бокс жарысында кездестірген. Сопи мен Долли – алаяқтар, Шимпанземен бірге қылмыс жасайды. Олар үйленген жұбайлар, бірақ әке мен қыз болып көрінеді. Джон Патқа үйлену ұсынысын жасайды, бірақ ол одан бас тартады. Клубты полиция шабады, олар қашып құтылады. Барлығы Рудж-холлға оралады, онда Сопи Лестерге мұнай акцияларын сатуға тырысады. Сопидің қорқынышына орай, Лестер оның ойлағандай бай жер иесі емес екені анықталады; шындығында ол мүсірленген. Долли Лестердің отбасылық мұраларын ұрлап, сақтандыру төлемін алу идеясын ұсынады (мұралар заң бойынша Лестерге тиесілі емес, сондықтан оларды сатуға болмайды). Ол бұл жоспарды "Еңбексіз ақша" деп атайды. Лестер бастапқыда мұраларды өзі ұрлауға тырысады, бірақ бұл сәтсіз аяқталады, сондықтан олар Шимпанзені шақырады. Шимпанзе Хьюгоның көзіне шалысып, қашып үлгереді. Хьюгодан құтылу және оның олардың жоспарын қайтадан бұзуына жол бермеу үшін Лестер оған және Ронниге түнгі клуб ашу үшін 500 фунт стерлинг береді (кейін "Жазғы шаңдауылда" бұл іскерлік сәтсіздікке ұшырағаны белгілі болады). Шимпанзе тағы да тырысуға көндіріледі, бұл жолы ұрлық сәтті аяқталады, көрінетіндей. Бірақ Шимпанзені үй қызметшісі Стерджис көріп, таниды және Джонға хабарлайды. Джон Шимпанземен бетпе-бет кездесу үшін Саулыққа сапарлайды. Долли онымен бірге барып, келгенде оның ішімдігіне ұйықтау дәрісі салады. Шимпанзе Джонды терезесіне темір торлы бөлмеге қамап қояды, бірақ Джон ақырында заговоршыларды жеңіп, Лестердің де осы жоспарға қатысқан екенін біледі. Ол Рудж-холлға асығып барып, ағасын қарсы алады. Өтеу ретінде Лестер Уайвернмен татуласуға келіседі. Осы уақытта Пат Джон Доллимен қашып кеткенін ойлап, Хьюгоның үйлену ұсынысын қабылдайды. Джонның батырлығын білгеннен кейін, ол қателігін түсінеді және татулық орнатылады.

Өмірбаян

Романның оқиға орыны Норфолк графтығындағы Ханстантон Холлдан шабыт алды. Оны Уилтон Уильямс "Лондон шақыруы" кітабында суреттеді. АҚШ-тың алғашқы басылымының обложкасындағы суретті Уоллес Морган салған. Ұлыбританиялық басылым "Иан Хей Бейтке" арналған. Джон Хей Бейт (Иан Хей атты псевдониммен жазған) – британдық жазушы, ол Вудхауспен үш пьесада бірлесіп жұмыс істеді, соның ішінде Вудхаустың "Қапаздан құтылған бойжеткен" романының 1928 жылдың тамызында сахнаға қойылған драмалық нұсқасын да жасады.