Марк Копланд: Американдық джаз пианисті және композиторы

Кіріспе

Американдық джаз пианині және композиторы Марк Копланд (Marc Copland, KOHPlənd; 27 мамыр 1948 жылы туған, Марк Коэн) – американдық джаз пианині және композиторы. Копланд 1960-шы жылдардың басында Филадельфиядағы джаз өнерінде саксафонист ретінде көзге түсті, кейін Нью-Йоркке көшіп, электр альт-саксафонымен тәжірибе жасады. 1970-ші жылдардың басында өзінің гармониялық тұжырымын іздеу кезінде саксофонның шектеулілігіне көңілі тоймады және Балтимор-Вашингтон аймағына (Колумбия округі) көшіп, он жыл бойы джаз пианині болу үшін қайта оқыды. 1980-ші жылдардың ортасында ол Нью-Йоркке қайта оралды. Ол абстрактілі гармонияны ерекше дамыған, әртүрлі түстермен қолдануымен белгілі, көбінесе ерекше полихордтар мен атональды музыка элементтерін пайдаланады. Мел Минтер Копландтың «абстрактілі дыбыстық кеңістіктерді суреттеуде шебер» екенін жазады.

Алғашқы жылдар

Копланд 1948 жылғы 27 мамырда Филадельфияда (Пенсильвания) дүниеге келген. Ол жеті жасында фортепиано сабақтарын бастады, бірақ он жасында мектеп саксофон оқыту мүмкіндігін ұсынғаннан кейін тоқтатты. Альт-саксофонда мансабын бастаған Копланд 1960 жылдардың басында туған қаласындағы белсенді музыкалық ортаның бір бөлігіне айналды, жақын досы және орта мектептегі сыныптасы Майкл Брекермен бірге оқыды және ойнады. 1965 жылы ол Филадельфияда Ромео Каскаринодан гармонияны қысқаша оқыды, сондай-ақ Майер Купфермен композиция бойынша оқуды бастады және Нью-Йоркте Джозеф Аллардтан саксофонды оқыды.

Мансап

1966 жылы Копланд Нью-Йорк қаласына көшіп, Колумбия университетінде оқыды. Колумбияда ол Армен Донелиан мен Сэм Моррисонмен бірге музыка ойнады. Ол 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Нью-Йорктің джаз өнерінің бір бөлігіне айналды, ол дәстүрлі клубтардан қаланың лофттарына дейін кеңейді. Осы кезеңде Копланд Джон Аберкромби мен Глен Мурмен бірге Чико Гамильтон квартетінің құрамына кірді. Ол альто саксофонына электрондық процессорлар қосып тәжірибе жасады, нәтижесінде "Friends" атты электрожаз альбомын жаздырды. Бұл альбомды кішкентай Нью-Йорк компаниясы Oblivion шығарды. Бұл альбомда Аберкромби, Клинт Хьюстон және Джефф Уильямс өнер көрсетті, ал Down Beat журналында бес жұлдызды рецензия алды. Алайда, Копланд көбірек күрделі аккордтармен музыка жаза бастады, бұл оның акустикалық және электрондық саксофон жұмысынан өзгеше музыкалық көзқарасын көрсетті. Ол саксофонның музыкалық қиялын толыққанды жеткізуге қолайлы аспап емес екенін сезінді. 1973 жылы фортепианоға ауысуға шешім қабылдады. Келесі он жыл бойы Копланд өзінің жаңа аспабын меңгерген кезде Вашингтон мен Балтиморда салыстырмалы түрде танылмаған күйде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол белгілі музыканттармен бірге ойнап, шәкірттік мектептен өтті. Бір аптада әртүрлі музыканттарға сүйемелдеп, ол Рэнди Брекер, Боб Берг, Хэнк Кроуфорд, Арт Фармер, Кертис Фуллер, Том Харрелл, Эдди Харрис, Гарольд Лэнд және Блю Митчелл, Дейв Либман, Боб Минтцер, Гэри Пикок және Сонни Стит сияқты суретшілермен жұмыс істеді. Осы уақыт ішінде ол жергілікті клубтарда өз тобымен ойнап, сол аймақта өмір сүрген және жұмыс істеген көптеген музыканттармен бірге өнер көрсетті. Солардың бірі, бассист Дрю Гресс, кейін Нью-Йоркке көшіп келді және жылдар бойы Копландтың басты музыкалық серігі болды. 1980 жылдардың басында Копланд Нью-Йоркке оралды. Бір кезде ол жеке сабақтарды жалғастыру және тұрақты триомен жұмыс істеу үшін апта сайын Вашингтонға қайтатын, бірақ бірнеше жылдан кейін бұл сапарлар Нью-Йорктегі кең ауқымды жұмыстың пайдасына азайды. Осы кезеңде ол Боб Белден, Джейн Айра Блум, Джо Ловано, Герби Манн, Джеймс Муди (онымен үш жыл бойы гастрольде болды), Джон Скофилд, Джим Снайдер және Дейв Страйкермен жұмыс істеді. Ол жергілікті клубтарда өз тобымен өнер көрсетті, бірақ жетекші ретінде жазба жасаған жоқ. Жапондық Jazz City лейблі он американдық пианисті іздеп жүргенін естіген Копланд гитарист/продюсер Йошиаки Масуоға үміткерлік таспасын жіберді. Продюсер тыңдағаннан кейін Копландқа қоңырау шалып, бас тартуды сұрады, өйткені лейбл он пианистпен келісімге келді. Бірнеше аптадан кейін Масуо қайта қоңырау шалып, бір пианист бас тартып, Копландқа өзінің алғашқы жазба шартын ұсынды. Копландтың жетекші ретіндегі тұңғыш дискісі "My Foolish Heart" Соходағы "The Studio" студиясында жазылды. Оның триосы мен квартеті жиірек болды, ал триосы туралы ақпарат тараған сайын, ол АҚШ-тың бірнеше қалаларында үнемі ойнай бастады, алдымен Пикок пен барабаншы Билл Стюартпен, кейін Стюарт бастапқы триомен бірге болмаған кезде Билли Хартпен. 1990 жылдары Питер Эрскин мен Джон Аберкромбидің ұсынысы бойынша Копланд Винс Мендозамен бірге жазды, осы процесте жапондық продюсер Такао Огавамен танысты. Бірнеше жылдан кейін Огава мен Копланд Нью-Йорк студиясында кездесіп, жазба мүмкіндіктерін талқылау үшін кездесуге келісті. Огава кейіннен "Стомпин" савойымен (Savoy) ұйымдастырды және шығарды, оның ішінде барлық жұлдыздар квинтеті бар, оның ішінде Филадельфиялық Рэнди Брекер мен Боб Берг. АҚШ-та оның бұрынғы CD-лерінен шектеулі таралудың арқасында бұл релиз Копландтың американдық дебюті болды. Ол американдық баспасөзден жоғары баға алды, онда оның стандартты репертуарды қайта түсіндірудің ерекше тәсілі айтылды, бұл тәсілді онжылдықтың соңында жас музыканттар кеңінен көшірді. Бұл релиз квинтетпен елдің ірі клубтарында үш жыл бойы гастрольдерге шықты. Savoy тағы үш альбом, сондай-ақ ешқашан шығарылмаған төртінші дискіні жазды. Савой джаз каталогы 1990 жылдардың соңында негізінен белсенді емес еді, ал Копланд бірнеше жыл бойы жаздырылмады. Бірақ 90-жылдардың ортасында Копланд өзінің жеке топтарымен Еуропаны саяхаттай бастады, алдымен Джон Аберкромбимен дуэтте, кейін трио мен квартеттерде. Нәтижесінде мыңжылдықтың басында бірнеше еуропалық лейблдер қызығушылық танытып, оның жұмысын құжаттауға кірісті. Бұл жазбалар оның әр түрлі жағдайларда өзінің аспабында жетекші және өзгеше дауыс екенін бекітті; әр дискі баспасөзден ынталы түрде қарсы алынды. Оның 2000 жылдан 2006 жылға дейінгі жұмысын жеке фортепианомен орындау, дуэттер, триолар және квартеттерге бөлуге болады. 2001 жылы француз продюсері Филипп Гиельметти Копландты Париждегі триосымен тыңдап, оны өзінің тұңғыш жеке фортепиано альбомын жазуға шақырды. Альбомда Копландтың көбінесе өзі жазған шығармалары болды. Үш жылдан кейін швейцарлық продюсер Вернер Уэлингер де осылай істеді. "Poetic Motion" альбомында Билл Заватскийдің осы аттас өлеңіне сілтемелер кеңінен қолданылды. "Time Within Time" альбомында Копланд өзі өлең жазды, ол CD атамасында, мұқаба суретінде және музыкалық атаулар мен мазмұнында кездесетін "уақыт" тақырыбын біріктіруге көмектесті. Жазда дуэт ансамблі сирек кездесетін формат еді. Копланд 2000 мен 2005 жылдар арасындағы жазбаларының көптеген бөлігінде осы деңгейде назар аударды. Оның әртүрлі жобалардағы серіктері әртүрлі аспаптарда ойнады, оның ішінде альт саксофон, сопрано және тенор саксофон, гитара, бас және труба. Осы кезеңдегі соңғы дуэт релизінде Копланд гармониялық жағынан дамыған пианист, америкалық Билл Карротерспен дуэтте ойнады.

In 1966, Copland moved to New York City, where he attended Columbia University. At Columbia, he played in a band with Armen Donelian and Sam Morrison. He became part of a late 1960s and early 1970s New York jazz scene that expanded from the traditional clubs into lofts around the city. During this period, Copland was, along with John Abercrombie and Glen Moore, a member of the Chico Hamilton Quartet. He experimented by adding electronic processors to his alto, culminating in the recording of Friends, an electric jazz album produced by a small New York City start up label, Oblivion. This album, with Abercrombie, Clint Houston, and Jeff Williams, achieved a kind of cult status, earning a five star review in Down Beat magazine. Increasingly, however, Copland was writing music with more complex chords that suggested to him an approach to music very different from his acoustic and electronic saxophone work. He came to feel that as an instrument, the saxophone was not a suitable vehicle to fully express his musical imagination. By 1973, he had decided to switch to piano. For the next decade, Copland labored in Washington, D. C., and Baltimore in relative obscurity while mastering his new instrument. During this period he underwent a kind of apprenticeship, playing with well known musicians passing through the area who asked for him as an accompanist. Backing up different musicians one week to the next, he worked with artists such as Randy Brecker, Bob Berg, Hank Crawford, Art Farmer, Curtis Fuller, Tom Harrell, Eddie Harris, Harold Land and Blue Mitchell, Dave Liebman, Bob Mintzer, Gary Peacock, and Sonny Stitt. During this time he also led his own bands in local clubs, playing with many of the musicians who lived and worked in the area. One of these, bassist Drew Gress, later moved to New York and over the years has become one of Copland's chief musical collaborators. In the early 1980s, Copland returned to New York. For a time he returned weekly to Washington to continue private teaching and a steady trio engagement, but after a couple of years these regular visits tapered off in favor of more extensive work in New York City. During this period he worked with Bob Belden, Jane Ira Bloom, Joe Lovano, Herbie Mann, James Moody (with whom he toured for three years), John Scofield, Jim Snidero, and Dave Stryker. A busy sideman, he began to appear with his own bands in local clubs, but remained unrecorded as a leader. Acting on a tip that the Japanese label Jazz City was searching for ten American pianists, Copland sent an audition tape to guitarist/producer Yoshiaki Masuo. After listening, the producer called Copland to decline, saying that the label had already reached agreement with ten pianists. A few weeks later Masuo called back to say one pianist had dropped out, and offered Copland his first record deal. My Foolish Heart, Copland's debut disc as leader, was recorded at "The Studio" in Soho. His trio and quartet gigs and were more frequent, and as word of his trio spread, he began to play regularly at several venues around the United States, first with Peacock and drummer Bill Stewart, and later, when Stewart was no longer with the original trio, with Billy Hart. In the 1990s, on the recommendation of Peter Erskine and John Abercrombie, Copland recorded with Vince Mendoza, in the process making the acquaintance of Japanese producer Takao Ogawa. A few years later Ogawa and Copland bumped into each other in a New York studio, agreeing to meet to discuss recording possibilities. Ogawa subsequently organized and produced Stompin' with Savoy (Savoy), featuring an all star quintet including fellow Philadelphian Randy Brecker and Bob Berg. Because of the limited distribution in the U. S. of his previous CDs, this release effectively became Copland's American debut. It garnered high praise in the American press, which cited his unique way of re interpreting the standard repertoire, an approach which was widely copied by younger musicians later in the decade. The release led to three years of touring with the quintet in major clubs around the country. Savoy recorded three other albums, as well as a fourth CD that was never released. The Savoy jazz catalog was largely inactive in the late 1990s, and for a couple of years Copland went unrecorded. But In the mid nineties Copland had begun touring Europe with his own groups, first in duo with John Abercrombie, and later in trios and quartets. As a result, at the beginning of the millennium several European labels took an interest and began to document his work. These recordings solidified his position as a leading and original voice on his instrument in various contexts; each disc was greeted enthusiastically by the press. His work from 2000 to 2006 can be divided into solo piano work, duos, trios, and quartets. In 2001, French producer Philippe Ghielmetti heard Copland with his trio in Paris, and invited him to record his debut solo piano album. The album featured almost all Copland originals. Three years later, Swiss producer Werner Uehlinger followed. In Poetic Motion, references to Bill Zavatsky's poem of the same title are everywhere. In Time Within Time Copland wrote his own verse, which helped unify the theme of "time" that is present in the CD title, the cover photograph, and the musical titles and content. For years, the duo in jazz was a rarely seen ensemble. Copland concentrated on this somewhat neglected format in many of his recordings between 2000 and 2005. His partners on the various projects played diverse instruments, including alto sax, soprano and tenor sax, guitar, bass, and trumpet. A final duo release from this period featured Copland in duets with another pianist with a harmonically advanced bent, the American Bill Carrothers:

Мүмкін, Копландтың жаңа мыңжылдық кезеңінде кеңірек танылуына ең көп себеп болған альбомы - оның осы кезеңдегі тұрақты тобымен, Дрю Гресс бас гитарада және Йохен Рюкерт барабанда трио форматына оралуы болды. Альбом пианистің лирикалық бейілін балладаларды интерпретациялауға қолданды, бұл оның стиліне табиғи түрде сәйкес келетін ән түрі. Трио альбомдағы айқын қарым-қатынасты Нью-Йорктегі, АҚШ-та және Еуропадағы бірнеше жылдық тұрақты концерттер арқылы дамытты. Тағы бір және өте ерекше трио, Кенни Уилер мен Джон Аберкромбимен бірге, үш жеке музыкант пен композитордың кездесуі болды. Бұл соңғы трио екі рет жазылған және Еуропаны жиі гастрольдеді. 1990 жылдары Копланд өзінің квинтеті мен квартеті үшін көптеген музыка жазып, аранжировкалады; ол 2000 жылдары төрт CD-мен осы форматқа оралды. Осы кезеңде Копланд тек Pirouet үшін жазды. Оның осы кезеңдегі шығармаларының көп бөлігі триолар болды, бірақ сондай-ақ дуэттер, квартеттер және квинтет альбомы да болды. "Some Love Songs" альбомы оның бұрынғы балладалық дискісі "Haunted Heart" альбомын еске салады, оның ішінде Гресс пен Рюкерттің осы триосы бар. "Modinha" альбомымен бастап, пианист үш томдық "NY Trio Series" сериясын бастады; кейін ол Гресс пен Рюкерттің триосымен "Some More Love Songs" альбомын жазды.