Кіріспе

Адамдарды қайырымдылыққа көмектеседі деп ойлағанда алдау ісі
Қайырымдылық алаяқтығы – қайырымдылық ұйымына көмектеседі деп ойлаған адамдардан ақша алу үшін алдау. Көбінесе жеке тұлғалар немесе топтар өзін қайырымдылық ұйымы немесе онымен байланысты деп жалған көрсетіп, содан кейін ықтимал демеушілерден осы жоқ ұйымға жарна беруді сұрайды. Қайырымдылық алаяқтығы тек құрылыс жоқ ұйымдарды ғана емес, сондай-ақ алдамшы бизнес тәжірибелерін де қамтиды. Бұл алаяқтық әрекеттерге ақшаны мақсатына сәйкес пайдаланбау немесе жалған себептермен қаржы жинау кіруі мүмкін.

Мысалдар

1918 жылғы 20 сәуірде «Нью-Йорк таймс» газеті мүгедектерге көмек қорының хатшысы Джордж У. Райдер жасаған қайырымдылық алаяқтығы туралы мақала жариялады. Райдер пошта арқылы ақшаны жеке пайдасына жұмсағаны үшін кінәлі екенін мойындады. 1992 жылғы 13 қарашада «Нью-Йорк таймс» газетінде бір мақсатқа қолдау көрсету үшін жасалған алаяқтық туралы мақала жарық көрді. Көбінесе дүкендердегі касса жанында қайырымдылыққа немесе мұқтаж адамдарға ақша жиналады. Көптеген дүкен иелері осы ақшаны белгілі бір қайырымдылық ұйымға заңды түрде берсе де, алдамшылықпен әрекет ететіндер де жетерлік. Осы жағдайда сатушылар жиналған ақшаны өздеріне алып отырды. Мақалада айтылғандай, сатушылар қайырымдылық ұйымының атын пайдалану үшін айына 2 доллар төлейтін. 2022 жылы АҚШ-та «Иэн» дауылынан кейін ФБР Тампа-Бей кеңсесі қайырымдылық алаяқтарының жұмыс істеп жатқанын ескертті, олар үйлерге барып, телефон арқылы ақша сұрап жатыр. 2023 жылы Гавайидегі Мауиде болған орман өрттері кезінде Гавайи штатының бас прокуроры тұрғындарды қайырымдылық алаяқтығынан сақтандырды.

Америка Құрама Штаттарында алдын алу

Қайырымдылық ұйымдарын және қайырымдастықтарды қабылдайтын бизнестерді реттейтін бақылаулар мен заңдар бар. Ішкі кірістер қызметі (IRS) ережелерін өз веб-сайтында табуға болады. АҚШ Федералдық тергеу бюросы (ФБР) қайырымдылық алаяқтығынан қалай сақтануға қатысты онлайн ақпарат ұсынады, мысалы, табиғи апаттардан кейін пайда болатын, апаттан зардап шеккендерге көмектесемін деп жалған уәде беретін алаяқтық схемалар. Интернеттегі қылмыстық шағымдар орталығы қайырымдастық жасағанда алаяқтықтан сақтану үшін нұсқаулар тізімін ұстап тұрады.

Бейджді қайырымдылықпен салыстыру

Қайырымдылық алаяқтығы, қайырымдылық ұйымының өзі бар болғанымен, донорлардың берген ақшасының тым көп бөлігі кәсіби қайырымдастырушылар мен қайырымдылық ұйымының операциялық шығындарына жұмсалатын, ал қайырымдылық шақыруларында көрсетілген мақсаттарға жетпейтін жағдайдан ерекшеленеді.