Тринидадтық жазушы Лоуренс Скотт және оның өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Тринидад және Тобаго жазушысы (1943 жылы туған)

Лоуренс Скотт FRSL (Тринидадта 1943 жылы туған) – Тринидад және Тобагодан шыққан романист және әңгімелер авторы, ол уақытын Лондон мен Порт-оф-Испания қалалары арасында бөліседі. Ол сонымен қатар Лондон мен Тринидадтағы мектептерде ағылшын тілі мен драма пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеген. Скотттың романдарына 1998 жылы Commonwealth Writers' Prize сыйлығы берілген, ал 1992 және 2004 жылдары олар осы сыйлықтың финалистері болған. Сонымен қатар, ол Халықаралық Дублин әдеби сыйлығына үш рет ұсынылған («Aelred's Sin» – 2000 жыл, «Night Calypso» – 2006 жыл, «Light Falling on Bamboo» – 2014 жыл). Оның әңгімелері көптеген антологияларға енген, ал 1986 жылы Том Галлонның қысқа әңгімелер сыйлығын жеңіп алған.

Өмір және мансап

Тринидадта әкесі Tate & Lyle компаниясының менеджері болған қант плантациясында туған Лоуренс Скотт Тринидадтың француз және неміс креолдарының ұрпағы. "Оның әкесінің тарапы 1830 жылдары Германиядан келген және Шёнер деп аталған. Анасының отбасы, Ланге әулеті, француз тегінен тарап, белгілі ақ креол қауымының бір бөлігі болған". Скотт Тринидадтың Сан-Фернандо қаласындағы Boys' RC мектебінде (1950–54) және Монт-Сен-Бенедикт, Тунапунадағы Аббат мектебінде бенедиктин монахтарынан білім алған (1955–62), содан кейін 19 жасында Англияға кетіп, Глостердегі Принкнаш аббатханасында философия мен теологияны оқыды (1963–67). Оксфордтағы Сент-Клэрс-холлда ағылшын тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша BA Hons дәрежесін алды (1968–72), ал Манчестер университетінде ағылшын тілі мен драма пәнінен білім беру саласында сертификат (үлкен жетістік) алды (1972–73). 1973 жылдан 2006 жылға дейін Скотт Лондон мен Тринидадтағы әртүрлі мектептерде (ағылшын және драма пәндерінен) мұғалім болып жұмыс істеді, оның ішінде Седгехилл, Лондон; Томас Калтон Компрессивтік мектебі, Лондон; Презентация колледжі, Сан-Фернандо, Тринидад; Арангуэз кіші орта мектебі, Тринидад; Талс Хилл Компрессивтік мектебі және Архиепископ Тенисон мектебі, Лондон. 1983–2006 жылдары ол Лондонның City & Islington Sixth Form College-да әдебиет және шығармашылық жазудан сабақ берді. Сондай-ақ Дерек Уолкоттпен бірге жұмыс істеді. 2004 жылы Скотт Батыс Индия университетінде (UWI) тұрақты жазушы болып тағайындалды. 2006–09 жылдары Тринидад және Тобаго университетінің (UTT) Өнер, әдебиет, мәдениет және қоғамдық істер академиясының аға ғылыми қызметкері болды. Оның академиялық зерттеулеріне Тринидадтағы ауызша тарих жобасы – Голконда зерттеу/жазу жобасы кірді. Ол сонымен қатар Тринидадтың 19 ғасырдағы суретшісі Мишель Жан Казабонның өмірі мен заманы туралы кеңінен зерттеу жүргізді, бұл жұмысы оның 2012 жылғы «Бамбуға түскен жарық» романына негіз болды. 2019 жылы Скотт Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды.

Жазу

1986 жылы Скотттың «The House of Funerals» әңгімесі Том Галлон сыйлығын жеңіп алды. 1992 жылдан бері жарық көрген кітаптарына төрт роман, әңгімелер жинағы және ғылыми еңбек кіреді. Оның алғашқы романы «Witchbroom» (1992) Commonwealth Writers’ Prize үшін ұсынылған және BBC Radio 4 арнасында «Book at Bedtime» ретінде оқылды. Papillote Press баспасынан шыққан «Witchbroom» романының 25 жылдық мерекелік басылымы 2017 жылдың 18 наурызында Порт-оф-Испаниядағы PaperBased кітап дүкенінде Тринидадта таныстырылды. Сонда Earl Lovelace баяндама жасап, Ken Ramchand, Barbara Jenkins және Marina Salandy Brown оқып берді. «Тринидад және Тобаго Newsday» газеті бұл романды «есте қаларлық кейіпкерлер мен маңызды тарихқа толы, көңілді көтеріп, әсерлі туынды» деп сипаттады. «BookBlast» журналындағы рецензияда: «Лоуренс Скотт сөз бен суреттердің керемет, мол матасын тоқып, жергілікті аңыздар мен отбасылық әңгімелерді жандандырады; сондай-ақ жазба тарихты түзетуге тырысады. Осы оқиғалардың әсері бүгінгі Кариб қоғамында да сезіледі. Тарихи романға жақын «Witchbroom» романы офшорлық аралдағы колониялық элитаның естеліктер арқылы шатасқан оқиғасын баяндайды. Бұл оқиғалар қызықтырады және алаңдатады. Оқырман 1793-1794 жылдардағы Париждің қоғамдық атылу орындарында гильотинаның жанында отырған Диккенс романының кейіпкері сияқты, тәуелділік тудыратын қызығушылық толқынында жүзеді. 1994 жылы шыққан «Ballad for the New World» әңгімелер жинағы туралы «Publishers Weekly» газеті былай деп жазды: «Скотт өзінің 12 әңгімесін Кариб теңізінің барлық бай нюанстарымен толтырды, тіпті ең көп отыратын оқырманға да әрбір оқиғаның дамуын көзге елестетуге мүмкіндік беретін сенімді фон жасады». Скотттың екінші романы «Aelred’s Sin» (1998) Рауль Пантиннің пікірінше, «Батыс Үнді әдебиетінің қасиетті дәстүріне құнды үлес қосқан, әдемі, сезімтал және мейірімді кітап» болды. Ол 1999 жылы Commonwealth Writers’ Prize Best Book (Канада және Кариб бассейні) сыйлығын жеңіп алды. Скотттың келесі романы «Night Calypso» (2004) Майк Филлипс «The Guardian» газетінде «әлемнің кеңінен танылмаған бұрышы және оның үлкен әлеммен байланысы туралы күрделі, білімді және әдемі жазылған зерттеу» деп сипаттады, ал Крис Сёрл «Morning Star» газетінде оны «білім беретін, таң қалдыратын және қозғалтатын оқу тәжірибесі» деп атады. Скотттың соңғы романы «Light Falling on Bamboo» (2012) «Trinidad Express» газетінде Вердел Бишоптың пікірінше, «шын мәнінде қызықты оқылым» болды. Роман 19 ғасырдың басында Тринидадта өтеді және атақты пейзаж суретшісі Казабонның өмірін қайта жасайды. «The Independent» газетіндегі Моник Роффейдің рецензиясында айтылғандай, бұл роман одан да көп нәрсені қамтиды. Бұл роман Жаңа әлемнің шағын бұрышындағы қараңғы «заманның шындығын» көрсетеді, бұл бұрыш бір кезде құл еңбегіне тәуелді болған. «Financial Times» газетінің рецензенті Скотттың «осы әдемі, нәзік және сезімтал романда сенімді көркем бейне жасағанын» айтты. Селвин Куджоның рецензиясында: «Лоуренс Скотт маңызды тарихи роман жазды. [ ] Скотттың егжей-тегжейге қамқорлығы, жарық пен түске сезімталдығы және оның пейзаж мен адамдардың әртүрлі түстерін бейнелеуге деген ұмтылысы оның романына мөлдірлік пен жарқындық сыйлайды. Бізге осы кезеңдегі осындай көзқарас ұсынғаны үшін оған алғыс айтуға тиіспіз». 2015 жылы Скотттың «Leaving By Plane Swimming Back Underwater» әңгімелер жинағы Papillote Press баспасында жарық көрді. Александр Люси Смит «Catholic Herald» газетінде былай деп жазды: «Скотттың жазу стилі шіріп бара жатқан верандалар мен терезелердегі ою-өрнектерге ұқсайды: күрделі, тіпті рококо, және Тринидадтың көп қабаттылығына байланысты, ештеңе қарапайым болмағандықтан, оның стилі тақырыбына өте сәйкес келеді. Мен білетін ағылшын тіліндегі жазушылардың ішінде Скотт нақты және сонымен бірге мүлдем басқа орынды бейнелеудің қиын міндетін орындауға ең жақын». Скотттың ең соңғы туындысы «Dangerous Freedom» (Papillote Press, 2021) Дидо Беллдің өмірбаянына негізделген тарихи роман.

In 1986, Scott's short story "The House of Funerals" won the Tom Gallon Award. Since 1992 his published books include four novels, a collection of short stories and a work of non fiction. His first novel, Witchbroom (1992), was shortlisted for a Commonwealth Writers' Prize and was broadcast as a Book at Bedtime on BBC Radio 4 A 25th anniversary edition of Witchbroom, published by Papillote Press, was launched in Trinidad at PaperBased bookshop in Port of Spain on 18 March 2017, with a keynote address by Earl Lovelace and readings by Ken Ramchand, Barbara Jenkins and Marina Salandy Brown. It was described by Trinidad and Tobago Newsday as "a breathtaking novel, filled with memorable characters and important history." According to the review in BookBlast, "Lawrence Scott weaves a magical, lush tapestry of words and images, bringing alive local legends and family narratives; and redressing written histories. The impact of the events recounted still resonate in Caribbean society today. A quasi historical novel, Witchbroom recounts the story of a colonial white enclave on an offshore island through muddled memories. The stories are bewitching and highly disturbing. The reader surfs a tidal wave of addictive fascination like a Dickensian tricoteuse sitting beside the guillotine in Paris watching heads roll during the public executions of 1793 4. Of his 1994 story collection Ballad for the New World, Publishers Weekly said: "Scott has filled his collection of 12 short stories with all the rich nuances of the Caribbean, creating a convincing backdrop that allows even the most sedentary armchair traveler to visualize each tale's progression." Scott's second novel, Aelred's Sin (1998), described by Raoul Pantin as "a fine and sensitive and compassionate book a worthwhile contribution to the hallowed tradition of West Indian literature", won a Commonwealth Writers' Prize Best Book (Canada & Caribbean) in 1999. Night Calypso (2004), Scott's next novel, was described by Mike Phillips in The Guardian as "unique in being a serious, knowledgeable and beautifully written treatise about a little known corner of experience and its relationship to a wider world", while Chris Searle in the Morning Star called it "an educative, startling and moving reading experience". Scott's most recent novel, Light Falling on Bamboo (2012) was called "really a fascinating read" by Verdel Bishop in the Trinidad Express. Set in early 19th century Trinidad, while the novel is a re imagining of the life of the celebrated landscape painter Cazabon, according to Monique Roffey's review in The Independent Scott captures so much more. This novel shows us the dark 'truth of an age' in a small corner of the New World, once dependent on slave labour." For the Financial Times reviewer, Scott has "conjured a convincing fictional portrait in this beautifully subtle and sensitive novel." Selwyn Cudjoe's review stated: "Lawrence Scott has written an important historical romance. [ ] the loving attention that Scott devotes to detail, sensitivity to light and colour, and his determination to capture the many tones of his landscape and people give his romance a translucence and luminosity that is wondrous to behold. We owe him a debt of gratitude for offering us this way of seeing during this period in our history." In 2015 Scott's collection of stories Leaving By Plane Swimming Back Underwater was published by Papillote Press. Alexander Lucie Smith wrote in the Catholic Herald: "Scott’s writing resembles that fretwork familiar from decaying porches and window frames: intricate, almost rococo, and because Trinidad is such a multi layered place, because nothing is simple, his style is perfectly suited to his subject. Scott comes nearest to any English language author I know to carrying off that difficult task of evoking a place that is real and at the same time completely other." Scott's newest work, Dangerous Freedom (Papillote Press, 2021), is a historical novel that draws on the life story of Dido Belle.

Романдар

Witchbroom (Allison & Busby, 1992,; Heinemann Caribbean Writers Series, 1993,) – Commonwealth Writers' Prize сыйлығының «Жаңа кітап» номинациясы бойынша финалға іріктеліп кірді (1993); BBC Radio 4 Book at Bedtime (1993) бағдарламасында оқылды (Маргарет Бусбидің адаптациясы, Марина Саланди Браунның режиссерлік жұмысы). 25 жылдық мерекелік басылымы, Papillote Press, 2017 жыл. Aelred's Sin (Allison & Busby, 1998,) – Commonwealth Writers' Prize сыйлығының Канада және Кариб аймағындағы «Ең жақсы кітап» номинациясының жеңімпазы (1999). Night Calypso (Allison & Busby, 2004,) – Commonwealth Writers' Prize сыйлығының Канада және Кариб аймағындағы «Ең жақсы кітап» номинациясына іріктеліп кірді (2005). Бамбукқа түскен жарық (Tindal Street Press, 2012,). Қауіпті бостандық (Papillote Press, 2021,).

Шығармашылық емес

Голконда: Біздің дауыстарымыз, біздің өміріміз (UTT Press, 2009), редактор.