Кіріспе

1838 жылы құрылған, 1844 жылы әйнек өндірісін бастаған Hardman & Co., немесе John Hardman Trading Co., Ltd., әлемдегі әйнек және шіркеу мүліктерін шығарушылардың алдың қатарында болды. Кәсіпорын 2008 жылы тоқтатылды.

Тарих

Джон Хардман аға (1766–1844), Англияның Стаффордшир графтығындағы (қазір Бірмингемнің бөлігі) Хандсворттан шыққан, металл өнімдерін жобалау және өндірумен айналысатын отбасылық кәсіпорынның басшысы болды. Ол «молшылықтағы түйме жасаушы және медальер» деп сипатталған. 1830 жылдары Август Уэлби Пугинге Рим-католик епископы Томас Уолш, Реформация кезінде Личфилд соборында жойылудан құтқарылған Әулие Чадтың қалдықтарын сақтауға лайықты шіркеуді жобалау тапсырылды. Ғимарат 1841 жылы Әулие Чад соборы ретінде қасиеттендірілгенде, ол Реформациядан бергі Англияда салынған алғашқы Рим-католик соборы болды. Католик дініне жаңадан келген Пуджин үшін бұл өте маңызды тапсырма болды. Пуджин Джон Хардманмен алғаш рет собор құрылысының алғы күші болған Әулие Чад капелласының құрылысы кезінде байланысқа түсті. Джон Хардман кіші (1812–67), 1838 жылы отбасылық кәсіпорынынан шығып, шіркеу металл өнімдерін өндіру үшін жеке кәсіп ашты. Пуджин Хардманды Әулие Чад соборы үшін металл өнімдерін жеткізуге тартты. Хардман ынталы демеуші болды, соборға роуд экранын сыйға берді және түрлі қайырымдылық ұйымдарына көмектескені үшін Хардман Чантрисымен марапатталды, онда Джон Хардман аға 1844 жылы жерленді, және ол отбасылық зират болып қалды. 1845 жылдан бастап Пуджиннің ықпалымен Джон Хардман боялған шыны өндірісінің қарқын ала бастаған саласына қатысты. Оған немере інісі Джон Хардман Пауэлл (1827–95) қосылды, ол 1850 жылы Пуджиннің қызы Эннеге үйленді және Пуджиннің жалғыз шәкірті екенін мәлімдеді. Пауэлл шамамен 1849 жылдан бастап, Пуджиннің 1852 жылы қайтыс болуына дейін бас дизайнер болды. Компания 1851 жылы Лондондағы Ұлы көрмеге қатысып, «Алтон Тауэрс» үшін жасалған үлкен люстраны көрсетті. Хардман мен Пауэлл А. В. Пугиннің ұлы Э. В. Пугинмен 1852 жылдың қараша айында Джон Талботтың, Шрусберидің 16-шы графының қоштасу рәсімін жобалауда бірлесіп жұмыс істеді. Хардман фирмасы мен Пугиндер арасындағы ынтымақтастық Э. В. Пугиннің 1875 жылы қайтыс болуынан кейін де «Пуджин және Пуджин» фирмасымен жалғасты. Бұл ынтымақтастық үш буынға созылды және католик шіркеуінің сәулет және әшекейлеуіне, сондай-ақ готикалық қайта жандануға зор әсер етті. J. H. Пауэлл басқаруымен металл өнімдерін жобалау бөлімі 1883 жылы боялған шыны бөлімінен бөлініп, «Хардман, Пауэлл және Co.» деген атпен сауда жасады. Пауэлл 1895 жылы қайтыс болып, фирма басшылығын Джон Хардманның немересі Джон Бернард Хардманға тапсырды, ол 1903 жылға дейін компанияны басқарды және оны Париждің Универсалды көрмесіне апарды. Фирма 21-ші ғасырға дейін Дональд Тонтон мен Патрик А. Финидің басшылығымен боялған шыны өндірісін жалғастырды, ал 1970-ші жылдарға дейін Бирмингемдегі зергерлік кварталдағы 26 Фредерик көшесінде, Ньюхолл төбесінде және Лайтвудс үйінде орналасқан. Хардман архивінің көп бөлігі, әсіресе олардың Ортағасырлық бөлмесі, 1970 жылы Ньюхолл-Хилл студиясындағы өрт кезінде зақымданып, жойылды; ең ерте және зақымдалған эскиздердің кейбіреулері қазір Бірмингем мұражайы мен өнер галереясында температурасы бақыланатын қоймада сақталады. Хардман 2006 жылы «Годдард және Гиббс» боялған шыны өндірушісін сатып алды, бірақ екі жылдан кейін, 2008 жылы кәсіпорны жабылды.

Готиканың қайта өркендеуі

А. В. Пугиннің, Джон Раскиннің және Оксфорд қозғалысының ықпалымен 19 ғасырдың ортасында шіркеуді тек готика стилінде салу ғана дұрыс деп есептелді. Бұл үрдіс шіркеудегі жалпы жаңарумен және Рим католиктігінің өркендеуімен қатар жүрді. Соның салдарынан, әртүрлі салалардағы көптеген суретшілер өз жұмыстарында ортағасырлық стильді қайта жасай беруге тырысты. Бұл әсіресе боялған шыны өнеркәсібінде айқын байқалды. Хардманс үшін алғашқы эскиздерді жасаған Пугин ортағасырлық мәдениетке толыққанды берілді және жоғары деңгейдегі суретші болды. Ол шіркеулер, терезелер, жиһаз, киім-кешек, ыдыс-аяқ, плитка, әшекей бұйымдар және Парламент үйлерінің ішкі безендірілуі үшін готикалық тақтар, готикалық шапан ілгіштер және готикалық пепельницалар сияқты әртүрлі нәрселерді жасады. Көп жұмыстың арасында ол боялған шыныға арналған эскиздерді жасауды талантты күйеу баласы Пауэллге көбірек тапсыра бастады. Фирмада көптеген субподрядшылар мен дизайнерлер жұмыс істеді, олар көп танымал болмаса да, Hardman атымен керемет жұмыстар жасады. Мысалы, Солихалл қаласынан шыққан Пиппеттер отбасысы, Уильям Джон Уэйнрайт және Р. Дж. Хопкинс.

Джон Хардман Пауэлл

Пауэллдің боялған шынылары 13 және 14 ғасырлардағы ең көрнекті шыны өнер туындыларында, мүсіншілікте және жарықтандыруда көрінетін әсемдікті, талғамдылықты және шеберлікті қайта жасайды. Ол ағын сызықтарды, иілген контурларды, киімнің әсем өрнектелуін, каллиграфиялық сызықтарды және таза түстерді пайдаланды. Дегенмен, Пауэллдің туындылары, көптеген боялған шыны шеберлері сияқты, жай ғана еліктеу емес. Оның дизайндары готикалық стильдегі жаңашылдықтар болып табылады. Хардманның шіркеу терезелерінің сапасы, әсіресе 1850-ші және 1860-шы жылдары, жоғары деңгейде болды.

Негізгі комиссиялар

Хардман шыныдан жасаған ең танымал ғимарат Лондондағы жаңа Парламент үйлері болды, оның ішкі дизайнын Пуджин жасады. Пуджин Лордтар палатасы үшін терезелер жасау үшін шотландтық Ballantine and Allen фирмасын шақырды, бірақ қалғандарының бәрін Хардман жасады. Олар осы ғимаратпен байланыстарын сақтап, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде зақымдалған немесе қираған шыныларды жөндеу және ауыстырумен айналысты. Англия мен Ирландиядағы Пуджин шіркеулері үшін жасалған терезелерден басқа, Хардманның екі маңызды тапсырысы Австралиядан түсті. 1860 жылдары архитектор Эдмунд Блэкет Хардманға Сиднейдегі Сент-Эндрю соборы үшін 6 жарықты батыс және 7 жарықты шығыс терезелерін қоса алғанда, 27 терезе жасауды тапсырды. Олар 1868 жылы қасиеттеу рәсімінде орнатылды. 1880 жылдары Уильям Уорделл сол қаладағы Сент-Мари католик соборы үшін терезелерді жасау үшін сол фирманы таңдады. Бұл ғимараттың негізгі бөлігі 1930 жылға дейін аяқталмады, ол Сент-Эндрюден әлдеқайда үлкен және үш үлкен роза тәрізді терезесі мен үлкен шығыс терезесі бар. Оның тораптары шамамен 1280 жылғы Линкольн соборының тораптарына тікелей негізделген. Бұл үлкен терезеде Құдіретті Марияның тәж кию рәсімі бейнеленген, және бұл готикалық стильдегі витраж өнерінің ең үлкен жетістіктерінің бірі болып саналады.