Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық банкир және кәсіпкер Антонио де Сомер Шампалимо (Лапа, Лиссабон, 19 наурыз 1918 – Лапа, Лиссабон, 8 мамыр 2004) – португалиялық банкир және өнеркәсіпші. 2004 жылы ол Португалиядағы ең бай адам болды, сақтандыру, банк ісі, темір кенін өндіру және цемент өнеркәсібі арқылы байлыққа ие болды. 1974 жылғы Гвоздика революциясынан кейін осы салалар мемлекеттік меншікке алынды. Бразилияда жеті жылдық эмиграциядан кейін ол Португалияға оралып, компанияларын қайта құрды.
Portuguese banker and businessman
António de Sommer Champalimaud (Lapa, Lisbon, 19 March 1918 – Lapa, Lisbon, 8 May 2004) was a Portuguese banker and industrialist in 2004. He was the wealthiest man in Portugal, gaining his fortune through insurance, banking, iron ore mining and cement industries, which were nationalized after the Carnation Revolution of 1974. After living in exile in Brazil for seven years, he returned to Portugal and rebuilt his companies.
Өмірбаян
1918 жылы туған, Карлос Монтез Шампалимаудтың (Песо да Регуа, Годим, 13 қараша 1877 – Каскаис, 4 мамыр 1937) тұңғыш баласы және ұлы, әскери дәрігер, Дуро аймағындағы Квинта-ду-Коттоның ата-бабасының үйінің иесі (француз Пол Жозеф Шампалимаудтың әйел желісіндегі бес тумалас немересі, Нуссане сеньоры, Португалияға келіп, мұнда Клара Мария де Соса Лира е Кастромен үйленді) және әйелі (Лиссабон, 2 маусым 1917 ж. үйленді) Ана де Араухо де Сомер (Лиссабон, 23 сәуір 1885 – ?) (Германиялық Франц Иосиф Фрайхерр фон Соммердің және Либералды соғыстар кезінде Португалияға келген оның әйелі Клара Верлейн фон Ашбергтің немересі). Ол химияны оқып, Лиссабон университетінің Ғылым факультетіне түсуге дейін Ла Гвардия иезуиттік орта мектебінде білім алды. Антонио жоғары білімін аяқтамады, себебі 19 жасында әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасының құрылыс компаниясын басқаруға көшті. Кейін, 28 жасында ол өзінің інісінің (Португалияның ең ірі өнеркәсіпшілерінің бірі, Генрик де Араухо де Сомер, екі бауыры, екі қарындасы және немересі сияқты баласыз қайтыс болған) цемент бизнесін иеленді. Кашкайста, Эшторилда, Igreja de Santo António шіркеуінде 1941 жылдың 16 желтоқсанында Дона Мария Кристина да Силва Жозе де Меллоға (Лапа, Лиссабон, 6 наурыз 1920 – Лиссабон, Празерш, 25 тамыз 2006) үйленді, ол ірі өнеркәсіпші Дом Мануэль Аугусто Жозе де Меллоның (Картахо графтарының, Сабугоза графтары мен маркиздерінің, Сан-Лоуренсо графтарының және Корольдіктің аға майоры) және Амелия де Ресенде Диаш де Оливейра да Силваның қызы еді. Олардың жеті баласы болды. Мария Кристина химия, тоқыма, банк, сақтандыру, кеме жасау және жөндеу, теңіз және темекі өнеркәсібі салаларындағы мүдделерді біріктірген Grupo CUF компаниясының мұрагері болды. Олар 1957 жылы ажырасып, содан кейін ол бұрынғы күйеу інісімен банк және сақтандыру нарықтарында бәсекелесе бастады. Оның бұрынғы әйелі 1980 жылдың 29 наурызында Лиссабонда, Сан-Мамеде Амаро де Азеведо Гомеске (Кашкайш, Сан-Домингос-де-Рана, 22 маусым 1917 – Лиссабон, Сан-Мамеде, 1 қаңтар 2008) тұрмысқа шықты, олардың балалары болған жоқ. Ол биомедицинаны қолдау мақсатында Шампалимауд қорына 500 миллион евро мұра етіп қалдырды. Сондай-ақ, қор жыл сайын 1 миллион евро көлеміндегі сыйлықты көру қабілетіне қатысты ерекше зерттеулер үшін тағайындайды, бұл Антонионың өмірінің соңында көзінің көру қабілетін жоғалтуына байланысты тиімді сыйлық болды.
Born in 1918, the eldest child and son of Carlos Montez Champalimaud (Peso da Régua, Godim, 13 November 1877 – Cascais, 4 May 1937), a military doctor, Lord of the ancestral home of Quinta do Cotto in the Douro region (great great grandson in female line of French Paul Joseph Champalimaud, seigneur de Nussane, who came to Portugal and here married Clara Maria de Sousa Lira e Castro), and wife (m. Lisbon, 2 June 1917) Ana de Araújo de Sommer (Lisbon, 23 April 1885 – ?) (great granddaughter in male line of German Franz Joseph Freiherr von Sommer and wife Klara Werlein von Ascheberg, who came to Portugal during the Liberal Wars). He attended the La Guardia Jesuit High School before enrolling at the Faculdade de Ciências da Universidade de Lisboa to study Chemistry. António never finished his college education, for at 19, after his father's death, he took over the family's construction company. Later, at the age of 28 he took over his uncle's (Henrique de Araújo de Sommer, one of Portugal most important industrialists, who had died without issue, as did two of his brothers, two of his sisters and his niece) cement business. In Cascais, Estoril, at the Igreja de Santo António, on 16 December 1941 he married Dona Maria Cristina da Silva José de Mello (Lapa, Lisbon, 6 March 1920 – Lisbon, Prazeres, 25 August 2006), daughter of the major industrialist Dom Manuel Augusto José de Mello (of the Counts do Cartaxo, Counts and Marquesses of Sabugosa, Counts of São Lourenço and Alferes Majors of the Realm), and Amélia de Resende Dias de Oliveira da Silva. They had seven children together. Maria Cristina was an heir to the Grupo CUF, a company that was a conglomerate with interests in chemical, textiles, banking, insurances, shipbuilding and repairing, shipping and tobacco industries. They were divorced by 1957, after which he started competing with his ex brother in law in the banking and insurance markets. His ex wife married secondly in Lisbon, São Mamede, on 29 March 1980 Amaro de Azevedo Gomes (Cascais, São Domingos de Rana, 22 June 1917 – Lisbon, São Mamede, 1 January 2008), without issue. He bequeathed 500 million euros to establish the Champalimaud Foundation in order to support biomedicine. The foundation also administers a yearly 1 million euro prize for outstanding research related to vision, an appropriate prize, as late in life António lost his eyesight.
Бизнес
Шампалимо 1946 жылы өзінің ағасы Хенрике де Сомерден мұраға алған цемент бизнесін кеңейтіп, Португалияда дерлік монополия деңгейіне жеткізді. Ол сондай-ақ цемент өндірісін Африкаға, Португалияның Ангола және Мозамбик теңізасты аумақтарына дейін кеңейтті. 1960 жылдардың басында ол Banco Pinto & Sotto Mayor (BPSM) және Confiança, Mundial, Continental Resseguros сақтандыру компанияларын сатып алды. 1969 жылы ол ағасының бұрынғы компаниясы – Empresa de Cimentos de Leiria акцияларына байланысты мұрагерлік дауға қатысты тұтқындау ордерінен қашу үшін Мексикаға қашты. 1973 жылы ордер күшін жойды, содан кейін Шампалимо Португалияға оралды. 1975 жылы, Гвоздика төңкерісінен бір жыл өткен соң, жаңа үкімет оның компанияларын ұлттандырды. Шампалимо алдымен Францияға, содан кейін Бразилияға қашып кетті. Байлығынан айырылып, ол қайтадан байлық құруға кірісті, бастапқыда Бразилияда цемент компаниясын құрды, кейіннен коммерциялық шаруашылықтарды басқарды. 1992 жылы Шампалимо Португалияға оралып, бұрынғы компанияларын қайта сатып ала бастады. Бірқатар мәмілелер нәтижесінде Champalimaud Group-ты 2004 жылға дейін Испанияның ең ірі банкі болған Banco Santander Central Hispano, BSCH-ге сатты.
Champalimaud expanded the cement business he took over from his uncle Henrique de Sommer in 1946 and expanded it in Portugal to the point of a near monopoly. He also expanded his cement industry into Africa, to the Portuguese overseas territories of Angola and Mozambique. In the early 1960s, he bought the Banco Pinto & Sotto Mayor (BPSM) and the insurance companies Confiança, Mundial and Continental Resseguros. In 1969 he fled to Mexico to avoid an arrest warrant related to an inheritance case over shares of the Empresa de Cimentos de Leiria, his uncle's old company. The warrant was revoked in 1973, after which Champalimaud returned to Portugal. In 1975, a year after the Carnation Revolution, his companies were nationalized by the new government. Champalimaud first fled to France and ultimately to Brazil. Without his fortune, he restarted building his wealth, first establishing a cement company in Brazil, and later by also operating commercial farms. In 1992, Champalimaud returned to Portugal and started to buy back his old companies. In a series of transactions, Champalimaud sold the Champalimaud Group to the Banco Santander Central Hispano, BSCH, Spain's largest bank as of 2004.