Кіріспе

Антигонея (Ἀντιγόνεια), сондай-ақ Антигония және Антигоней деп те жазылады, Епирдің Хаония айманындағы ежелгі грек қаласы және ежелгі хаониялықтардың маңызды ішкі қаласы болған. Ол б.з.б. 3 ғасырда Епирдің Пиррісі құрған, және оны Египеттің Птолемей I-нің әйелі, Береника I-нің қызы Антигонаның құрметіне атаған.

Тарих

"Антигонея маңындағы боғаздар" б.з.д. 230 жылы Ссердилайдас бастаған иллириялық әскердің оңтүстікке қарай шабуылға шыққан әскерге қосылу үшін қаладан өтуі туралы айтылған. Б.з.д. 198 жылы, Екінші Македония соғысы кезінде римдіктер Филипп V-нің македониялық әскерлеріне қарсы жорық жасады. Оның генералы Афинагор жақын жердегі өткелдердің бірін басып алып, римдіктердің ілгерілеуін тоқтатты. Алғашқыда римдіктер бейбіт келісімге келуді жоспарлаған, бірақ бірнеше сатқын бақташылар римдіктерге 2000 сарбаздық македониялық әскерді қоршап, талқандауға көмектесті. Антигонея тұрғындары македониялықтардың жағында болғандықтан, римдіктер б.з.д. 167 жылы македониялықтарды жеңгеннен кейін оларды жазалауға шешім қабылдады. Консул Эмилий Паулус Эпирдегі 70 қаланы өртеп жіберуге бұйрық берді, соның ішінде Антигонея да болды, ол ешқашан қайта салынбады. Антигонеяны ежелгі авторлар – Полибий, Ливий, Плиний Егде және Птолемей есімдерімен атады. Жақында табылған шіркеудің еденінде әйіс Кристофердің мозаикасы мен грек символы бар, бұл қаланың палеохристиандық дәуірде болғанын көрсетеді. Алайда, бұл ғимарат ежелгі Антигонеяда салынған соңғы құрылыс болған сияқты, шіркеу 6-шы ғасырда славян шабуылдары кезінде қиратылды. Тиранада қоладан жасалған сфинкс пен Посейдонның мүсіні сияқты археологиялық жәдірелер сақталған. Қала салынған төбеден табылған қыш ыдыстар қаланың гүлденген кезіндегі аумағын көрсетеді. Қаланың қираған орындары Албанияның Джирокастер округіндегі Антигонэ муниципалитетіне қарасты Саракиниш ауылының оңтүстігінде орналасқан. Қазір бұл аймақ Албания үкіметінің шешімімен Ұлттық археологиялық саябақ деп жарияланды. Саябаққа Гжирокастерден автомобильмен немесе табиғат жолымен жетуге болады. Археологиялық саябақ 2007 жылдан бері жыл сайын өткізілетін Пәгандық рәсімдер мен халықтық ойындар фестивалімен де танымал. Соңғы жылдары ауылда жергілікті органикалық өнімдер мен дәстүрлі тағамдарды ұсынатын жылдық аспаздық көрме ұйымдастырылды. Ежелгі қала албан археологы Димостен Будинамен анықталып, қазба жұмыстары жүргізілді. Соңғы кезде албан-грек археологтар тобы да қазба жұмыстарында қатысып жатыр.

Сипаттама

Қаланың ең әсерлі ерекшелігі – римдіктер бұзған қабырғалары, олар төбенің айналасын толық қоршап, теңіз деңгейінен 600 метр биіктікте орналасқан. Қабырғалардағы ең көрінетін қақпа қаланың оңтүстік-батыс жағында. Қала орталығында толыққанды көне көше ашылып жатыр. Қаланың оңтүстік бөлігінде қала қабырғаларының ең жақсы сақталған бөлігі де бар. Қабырға бөлігі үш қанатты кіші ерте христиан шіркеуінде аяқталады, оның мозаикалық едені египет құдайы Анубиске немесе Әулие Кристоферге ұқсайтын жануар басы бейнеленген ерекше суретпен әсемделген.