Кіріспе

Чилидегі белсенді жанартау

Шолу

Бұл жанартаудың биіктігі 2652 метр (8701 фут) және Лаго Ланкихью көлінің үстінен қалықтайтын әсерлі конус тәрізді пішіні бар. Ол Фрутильяр, Пуэрто-Варас және Ланкью қалаларының қарсы жағында, көлден өте орналасқан. Бұл аймақтың ландшафтына басымдық етеді, ал оның биіктігінің арқасында Осорно провинциясының барлық жерінен, тіпті кейбір Чилоэ аралынан да көруге болады. Осорно жанартауы Пуэрто-Варас қаласынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 45 километр (28 миль) қашықтықта орналасқан. Геологиялық тұрғыдан қарағанда, ол әлі де белсенді жанартау саналады, бірақ соңғы 100 жылдан астам уақыттан бері жанартаулық қызмет болған жоқ, соңғы рет 1869 жылы атқан. Соңғы жылдары жанартау танымал туристік орынға айналды. Шаңғы тебу және жаяу серуендеу тауларда кең таралған демалыс түрлеріне айналды. Жанатауға Пуэрто-Клокер, Энсенада және Петрохуэ қалаларынан барып жетеді, ал оның төменгі бөлігінде Лас-Каскадас қаласы орналасқан.

Жанартау қызметі

Осорно жанартауы – Чилидің оңтүстік Анд тауларындағы ең белсенді жанартаулардың бірі, 1575 және 1869 жылдар аралығында он бір жарылысы тіркелген. Ол 250 000 жыл бұрын эрозияға ұшыраған Ла Пикада стратовалканының үстінде орналасқан, оның кальдерасы 6 км-ге дейін жетеді. 1835 жылдың 19 қаңтарында «Бигль» кемесінің екінші сапарында Чарльз Дарвин Анкуд тұсында болып, жанартаудың жарылысын көрген, оны күнделігіне жазып, географиялық тұрғыдан алыс орналасқан жанартаулардың бір уақытта белсенді болуы арасында байланыс бар деген күдікке келген. Дегенмен, осы ойға негіз болған деректердің бір бөлігі қате болды, себебі олар Аконкагуа жанартауының жарылғаны туралы хабарлаған, бірақ Дарвиннің өзінің заманында Аконкагуа бұрыннан сөнген палеовулкан екені белгілі болғандықтан, мұндай жағдай болуы екіталай.

Сыртқы келбеті

Осы жарылыстар кезінде пайда болған базальт пен андезит лава ағындары Ланкиуэ және Тодос-Лос-Сантос көлдеріне жетті. Озорно тауының жоғарғы беткейлерінің бәрі, жақында ғана, дерлік толығымен мұздық мұзымен жабылған болатын. Дегенмен, жанартаудың солтүстік және батыс беткейлерінде мұздықтардың кең аумақтары кері шегінуде. Мұздықтар өте төмен биіктігі мен ендігіне қарамастан, аймақтың ылғалды теңіз климатындағы мол жылдық қар жаууының арқасында кеңінен тараған. Озорно тауы тарихи тұрғыдан пирокластикалық ағындарды да тудырған, себебі ол құрама жанартау. Бұл жанартау Жапониядағы Фудзи тауымен ұқсас сыртқы түрімен ерекшеленеді.