Дональд Тейлор: Театр, Радио және Телеарналар режиссері

Кіріспе

Британдық режиссер және драматург (1936–2003)
американдық режиссер

Дональд Виктор Тейлор (30 маусым 1936 – 11 қараша 2003) – қырық жылдан астам уақыт бойы театр, радио және теледидар саласында белсенді қызмет еткен ағылшын жазушысы, режиссері және продюсері. Ол ең алдымен теледидардағы жұмыстарымен, әсіресе 1960 жылдардың басында драматург Дэвид Мерсермен жасаған ынтымақтастығымен танымал, оның көптеген ерте туындыларын Тейлор BBC үшін қойған.

Би-Би-Си

Лондонның Мэрилебон ауданында туған Тейлор Чизвик грамматикалық мектебінде оқыды, сосын Оксфордтың Пемброк колледжінде ағылшын әдебиетін зерттеді. Университетте оқып жүргенде студенттік театрға, әсіресе Эксперименталды театр клубына белсенді қатысты. 1957 жылы Тейлор клуб үшін танымал драматург Джон Осборнның «Джордж Диллонға ескерткіш» пьесасының әлемдік тұңғыш көрсетілімін қойды. Бітірген соң 1960 жылы BBC-ге жалпы стажер ретінде жұмысқа орналасты, бірақ көп ұзамай драма бөлімінде теледидар режиссері болды. Оның алғашқы режиссерлік жұмысы «Скотланд-Ярд» детективтік сериясының бір эпизоды болды, алайда ол тез арада жеке пьесаларды қоюмен аты шықты. Дэвид Мерсермен ынтымақтастығы 1961 жылы «Түрлілік қайдан басталады» фильмімен басталды, ол «Ұрпақтар» трилогиясының бірінші бөлімі болды. Трилогияның келесі бөлімдері – «Қорқыныш атмосферасы» (1962) және «Жеке адамның дүниеге келуі» (1963) – де Тейлордың режиссерлігінде сахналанды. Ол сондай-ақ Мерсердің «Sunday Night Play» эпизоды «Емдеуге лайықты жағдай» (1962) режиссері болды, ол жазушының өзінің жүйкелік ауруымен күресін бейнеледі. Тейлор 1962 жылдың желтоқсанында канадалық продюсер Сидней Ньюманның BBC-дегі жаңа драма бөлімінің басшысы болып тағайындалуына қатты наразылық білдірді. Ол Ньюманды театр өнерінен хабары жоқ, мәдениетсіз популист деп санады; Тейлордың өзі BBC-нің «Ауадағы Ұлттық Театр» болуы керек деп есептеді. Ол сондай-ақ Ньюманның драма бөлімін қайта құруын ұнатпады, оның бірі – BBC-нің дәстүрлі жалғыз продюсер/режиссер лауазымын жою және өндіріс және режиссура міндеттерін бөлек қызметтерге бөлу. Ньюман Тейлормен жұмыс істеуге тырысып, оған канадалықтың өзі бастаған сериалдың продюсері лауазымын ұсынды – балаларға арналған ғылыми-фантастикалық білім беру сериалы «Доктор Хью». Тейлор бұл сериалға қызығушылық танытпады. Тейлор біраз уақыт BBC-де жұмыс істеді, бірақ штаттық қызметкер болған жоқ және 1964 жылы келісімшарты аяқталған соң кетіп қалды. Ол 1965 жылы «The Wednesday Play» спектаклінің екі эпизодын, соның ішінде Мерсердің «Ал олардың аяқтары?» пьесасын қою үшін тәуелсіз режиссер ретінде оралды. Кейін ол BBC-нің драма бөлімінде он жылдық бойы жұмыс істемеу үшін «қара тізімге» енгізілгенін мәлімдеді, және бұл туралы көптеген дәлелдер бар. Тейлор өзінің «Көру күндері» атты мемуарында Лионель Харристің Эллен Драйденге осыны растағанын келтірді.

Born in Marylebone in London, Taylor attended Chiswick Grammar School and subsequently studied English Literature at Pembroke College, Oxford. While at university he became actively involved in student theatre, particularly with the Experimental Theatre Club. It was for the club that Taylor directed, in 1957, the world premiere of Epitaph for George Dillon by the acclaimed playwright John Osborne. After graduating, he joined the BBC as a general trainee in 1960, quickly becoming a television director in the drama department. His first directing work was an episode of the crime series Scotland Yard, but he rapidly became more associated with directing single plays. His association with David Mercer began in 1961 with Where the Difference Begins, the first instalment in what became the "Generations" trilogy, the subsequent instalments of which – A Climate of Fear (1962) and Birth of a Private Man (1963) – were also directed by Taylor. He also directed Mercer's Sunday Night Play episode A Suitable Case for Treatment (1962), which explored the writer's experiences of his own nervous breakdown. Taylor was greatly displeased by the arrival in December 1962 of the Canadian producer Sydney Newman as the new Head of Drama at the BBC. He regarded Newman as an uncultured populist with no theatrical knowledge or background; Taylor himself felt that the BBC should be the "National Theatre of the Air". He also disliked Newman's restructuring of the drama department, one of the features of which was the abolition of the BBC's traditional single producer/director role and the division of responsibilities of producing and directing to separate posts. Newman attempted to work with Taylor and offered him the producer's role on a series the Canadian himself had initiated – an educational science fiction serial for children entitled Doctor Who. Taylor had no interest in the series. Taylor remained with the BBC for a time, but was not a staff member and left in 1964 on the expiration of his contract. Although he did return as a freelancer to direct two episodes of The Wednesday Play in 1965 – including a further Mercer play, And Did Those Feet? – he later claimed to have been "blacklisted" from working in the BBC's drama department for the remainder of the decade, and there is a deal of evidence to show that this was the case. Taylor himself quoted Lionel Harris as confirming this to Ellen Dryden in his memoir Days of Vision.

Кейінгі мансап

Алайда ол Би-Би-Сидің басқа бөлімдерінде жұмыс таба алды, өнер туралы деректі фильмдер сериясының бірнеше эпизодарын режиссерлік етті. Ол сондай-ақ драматург ретінде театр үшін жетістікке қол жеткізе бастады, оның алғашқы кәсіби пьесасы «Некеге негіз» 1967 жылы Траверс театрында тұсаукесерін өткізді. 1970 жылдардың басында ол BBC теледрамасында қайтадан жұмыс істей бастады, 1972 жылы «Экзорцизм» және келесі жылы «Иемнің гүлдері» пьесаларының нұсқаларын режиссерлік етті. Ол сондай-ақ ITV желісі үшін теледидарда жұмыс істеді, соның ішінде Найджел Книлдің ATV антологиялық қорқыныш сериясы «Адамдар» фильмінің екі эпизоды 1976 жылы көрсетілді. Ол BBC үшін көбінесе классикалық театрлық қойылымдарды режиссерлік етті, соның ішінде 1984 жылы «Веронаның екі джентльмені» Уильям Шекспирдің толық драмалық шығармалары сериясы үшін Шекспирдің барлық пьесаларын кішкентай экранға бейімдеді. 1986 жылы «Эдип патшасы» (Oedipus Rex) фильмін түсірді. Оның соңғы теледидар жұмысы – 1990 жылы Еврипидтің «Аулистегі Ифигения» пьесасының жаңа аудармасы болды, содан кейін ол медиадан зейнеткерлікке шықты. Сол жылы ол өзінің теледидардағы жұмысы туралы «Көру күндері» атты мемуарын жариялады, онда ол қазіргі заманғы теледраманың жай-күйі мен театр дәстүрінің ортадан жоғалуы туралы сын айтты. Карьерасының қалған бөлігінде Тейлор радио мен театрда белсенді болды. Теледидар жұмысынан зейнеткерлікке шыққан жылы ол әйелімен бірге «Бірінші жазулар» деп аталатын радио өндіріс компаниясын құрып, BBC радиосында хабарлау үшін тәуелсіз пьесалар өндірді. Ол радио үшін өзі де пьесалар жазды, өзі де режиссерлік етті, сондай-ақ әйелімен бірге олар Чисвикке жақын жерде құрылған жастар театры компаниясын басқарды. Ол компания үшін «Венеция қыздары» пьесасын жазды. Кейіннен отбасы Норфолк графтығындағы Норвичке жақын Банхам ауылына көшіп барды, онда Тейлор 2003 жылы қайтыс болды. Ол 1960 жылы жазушы Эллен Драйденге үйленді – ол және олардың екі баласы одан кейін тірі қалды. Оның қайтысынан бір жыл өткен соң, Кэти Митчелл Литтлтондағы «Аулистегі Ифигения» пьесасының оның аудармасын қойып, үлкен сынға ие болды. «Әуедегі Ұлттық театр» жобасы іске аспады, бірақ ақыры оның шығармасы Ұлттық театрда қойылды. 2007 жылы сол режиссердің «Троя әйелдері» аудармасы, ал 2012 жылы Поли Финдлейдің Кристофер Экклстон мен Джоди Уиттакер қатысқан «Антигона» пьесасы қойылды.

He was, however, able to find work with other departments of the BBC, directing several episodes of the arts documentary series Omnibus. He also began to find success as a playwright himself, for the theatre, with his first professional play Grounds for Marriage being premiered by the Traverse Theatre in 1967. From the early 1970s, he also began to work for BBC television drama again directing versions of his own plays The Exorcism in 1972, and The Roses of Eyam the following year. He also worked in television for the ITV network, including two episodes of Nigel Kneale's ATV anthology horror series Beasts in 1976. He went on to direct mostly classic theatrical adaptations for the BBC, including The Two Gentlemen of Verona in 1984 for their The Complete Dramatic Works of William Shakespeare series, which adapted all of Shakespeare's plays for the small screen. In 1986 he directed Oedipus Rex (Oedipus the King). His final television work was his own new translation of Iphigenia at Aulis by Euripides in 1990, after which he retired from the medium. That same year he published a memoir of his television work, Days of Vision, in which he was scathing of the state of modern television drama and the disappearance of the theatrical tradition from the medium. For the remainder of his career, Taylor was particularly active in radio and the theatre. The same year that he retired from television work, he and his wife established a radio production company called First Writes, producing plays independently for transmission on BBC radio. He both wrote and directed for radio himself, as well as working alongside his wife in the running of a youth theatre company they had established near their Chiswick home. He wrote a number of plays for the company, including "Daughters of Venice". Later in life, the family moved to the village of Banham, near Norwich, in Norfolk, where Taylor died in 2003. He had married the writer Ellen Dryden in 1960 – she and their two children survived him. Less than a year after his death, Katie Mitchell directed a production of his translation of Iphigenia at Aulis at the Lyttelton, to huge critical acclaim. The "National Theatre of the Air" had not come to pass, but finally his work was played at the National Theatre. This was followed in 2007 by the same director's production of his translation of Women of Troy, and in 2012 by Polly Findlay's production of his 'Antigone', with Christopher Eccleston and Jodie Whittaker.