Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сунгай Булох немесе Сунгей Булох – Малайзияның Селангор штатындағы Петалинг ауданының солтүстік бөлігіндегі қала, муким (коммуна) және парламенттік округ. Атаудың өзі малай тілінде "бамбук өзені" деген мағынаны білдіреді. Ол Куала-Лумпур қаласының орталығынан 16 км солтүстік-батысқа қарай және Субанг әуежайынан 8 км солтүстікке қарай, Куала-Селангор тас жолы бойында орналасқан. Дамансара, Кепонг, Куанг және Куала-Селангормен шектесетін Сунгай Булох колониялық дәуірдегі жалпақ иекке шалдыққандар колониясымен әйгілі, ол елдегі ең ірілерінің бірі.
Sungai Buloh, or Sungei Buloh, is a town, a mukim (commune) and a parliamentary constituency in the northern part of Petaling District, Selangor, Malaysia. The name itself means bamboo river in the Malay language. It is located 16 km NW of downtown Kuala Lumpur and 8 km north of the Subang Airport, along the Kuala Selangor highway. Bordering Damansara, Kepong, Kuang and Kuala Selangor, Sungai Buloh is notable for its colonial era leper colony, one of the largest in the country.
Тарих
Сугай Булоның негізі қаланғаны және қоныстанғаны туралы нақты тарихи жазбалар жоқ, бірақ теміржол қызметі 1890 жылдары Сугай Булоға жеткен. Көптеген адамдар Сугай Булоның атын Малакка бұғазынан Куала-Селангор ауданы арқылы ағатын Сугай Було өзенінен алғанына сенеді. Куала-Селангордағы Джерам қаласындағы Сугай Було өзенінің сағасы басталатын жер де осы өзеннің атымен аталады. 1930 жылы Букит-Лагонгтың оқшауланған аңғарында малайлар, қытайлар, үндістер, еуразиялықтар және түріктердің тобы 1926 жылғы мәйектің (алапес) заңының нәтижесінде, ауруға шалдыққандарды оқшаулау және емдеуді талап ететін, өзін-өзі қамтамасыз ететін қоғам құрды. Бір кезде Сугай Було әлемдегі екінші ірі мәйектің (алапес) орталығы болды. Ол заманауи құралдармен жабдықталған және бүгінгі күнге дейін мәйектің (алапес) ғылыми-зерттеу орталығы болып табылады. Сугай Було – «ағартушылық саясат» негізіндегі пионерлік жоба, мәйектің (алапес) науқастарын бақша қала қағидаттарын сақтай отырып, өзін-өзі қамтамасыз ететін қоғамда оқшаулау. 1935 және 1936 жылдары осы елді мекенге арналған купон (ваучер) шығарылды. Сугай Було 1991 жылдың мамыр айында «Брайт Спарклерс» фейерверк фабрикасының жарылысы мен одан кейінгі өрт орны болды. Сугай Було 2023 жылы Елминадағы ұшақ апатының да орны болды. Learjet жеке ұшағы Субанг әуежайына қонуға дайындалып тұрғанда, тұрғын үй жобасына апаратын басты магистральға құлады; апатта 8-і ұшақта, 2-сі жерде болған 10 адам қаза тапты. Қаза тапқандардың бірі – Бенттоңның Пелангай округінен Паханг штатының депутаты Датук Сери Жохари Харун.
No clear historical records regarding Sungai Buloh's founding and settlement were available, though railway services had reached Sungai Buloh by the 1890s. Many believe that Sungai Buloh got its name from Sungai Buloh river that flows from the Straits of Malacca through Kuala Selangor District. A town in Jeram in Kuala Selangor where the estuary of Sungai Buloh begins was also named after the river. In 1930, in an isolated valley of Bukit Lagong, Sungai Buloh, a group of Malays, Chinese, Indians, Eurasians and Turks set up a contained community in the wake of the 1926 Leper Enactment Act, which required the segregation and treatment of those with the disease. Sungai Buloh was at one point, the second biggest leprosy settlement in the world. It was equipped with advanced facilities and remained a research centre for leprosy until today. Sungei Buloh was a pioneer project based on the "enlightened policy" of segregating leprosy patients in a self supporting community following the principles of a garden city. In 1935 and 1936, scrip (voucher) was issued specifically for the settlement. Sungai Buloh was the site of the Bright Sparklers Firework factory explosion in May 1991 and the subsequent fire. Sungai Buloh was also the site of the 2023 Elmina plane crash. A Learjet private plane crashed onto a major feeder road leading into the housing project just before landing at Subang Airport nearby; 10 people were killed, including 8 people on the aircraft and 2 on the ground. One of the fatalities is Pahang assemblyman Datuk Seri Johari Harun from Pelangai, Bentong.
Білім
Қазіргі уақытта Сунғаи Булода үш мемлекеттік жоғары мектеп бар: SMK Bandar Baru Sungai Buloh, SMK Bukit Rahman Putra және SMK Sierramas. Сунғаи Булода екі халықаралық мектеп те орналасқан, атап айтқанда, теміржол/метро станциясының артындағы IGB International School және Сиеррамастағы elc International School.
There are currently three public high schools in Sungai Buloh – SMK Bandar Baru Sungai Buloh, SMK Bukit Rahman Putra and SMK Sierramas. Sungai Buloh also houses two international schools, namely IGB International School, behind the railway/metro station, and elc International School, in Sierramas.
Қоғамдық көлік
Сунгай Булох темір жол станциясы қалаға қызмет көрсететін басты темір жол станциясы болып табылады. Ол KTM Komuter Port Klang желісі мен Путражая желісі бойынша қызметтер ұсынады. Сондай-ақ, шектеулі KTM ETS жоғары жылдамдықты темір жол қызметтері де бар.
Sungai Buloh railway station is the main railway station serving the town with services by the KTM Komuter Port Klang Line and the Putrajaya line. Limited KTM ETS high speed rail services are also available.
Көлік
Кепонг-Куала Селангор тас жолы, Федералды жол 54, Сунгай Булох аймағынан өтеді және Федералды жол 15 (Субанг әуежайы және Субанг Джаяға) бойымен қиылысады. Солтүстік-Оңтүстік тас жолының Солтүстік бағытының 113-шы шығу орыны қалаға қолжетімділік қамтамасыз етеді.
The Kepong Kuala Selangor highway Federal Route 54 runs through Sungai Buloh area, intersecting with Federal Route 15 (to Subang Airport and Subang Jaya). North–South Expressway Northern Route exit 113 serves the city.
Саясат
Сугай-Було өзінің атын Сугай-Було парламенттік округіне береді және сол округтің өкілі болып табылады. Сугай-Було қаласының көп бөлігі Пая Джарас штатының сайлау округінің ішінде орналасқан, бұл парламенттік округтегі екі штатының бірі. Алайда, қаланың бір бөлігі көршілес Селаянг округіне де қарайды.
Sungai Buloh lends its name to, and is represented by the Sungai Buloh parliamentary constituency. The bulk of Sungai Buloh town is within the Paya Jaras state constituency, which is also one of two state seats in the parliamentary constituency; though part of the town also spills into neighbouring Selayang constituency.