Словакиядағы Үлкен Фатра таулары: географиясы, орналасуы, Малая Фатра және Төменгі Татрамен байланысы. Табиғат көрікті жерлері мен туризм туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Велька Фатра (; сондай-ақ Ұлы Фатра немесе Үлкен Фатра; Nagy Fátra) – Словакиядағы Батыс Карпаттағы тау жүйесі. Велька Фатра, көбінесе танымал Малая (Кіші) Фатра тауларының оңтүстік-шығысында орналасқан, одан кем дамыған және төменгі.
Veľká Fatra (; also Great Fatra or Greater Fatra; Nagy Fátra) is a mountain range in the Western Carpathians in Slovakia. The Veľká Fatra lie to the southeast of the better known Malá (Lesser) Fatra mountains and are less developed, as well as being lower.
Геология
Геоморфологиялық жүйеде ол Фатра-Татра аймағының бір бөлігі болып табылады. Ол Ružomberok, Harmanec, Turčianske Teplice және Martin қалаларының шамамен арасында орналасқан. Таулар тізбегінің солтүстік-батысында Түрік алабы мен Кіші Фатра таулары, ал шығысында Төменгі Татра таулары жатыр. Оны жеті бөлікке бөлуге болады: Šípska Fatra, Šiprúň, Lysec, Hôľna Fatra, Revúcke podolie, Zvolen және Bralná Fatra. Ең биік тауы – Ostredok. Ең үлкен Hôľna Fatra бөлігіндегі басқа да маңызды шыңдар – Krížna және Ploská, мұнда негізгі жота екіге бөлінеді. Батыс Түрік жотасына, мысалы, Borišov кіреді, ал шығыс Liptov жотасына, мысалы, Rakytov кіреді. Bralná Fatra аймағында Tlstá және Ostrá шыңдары бар. Zvolen массиві Велиká Fatra тау жотасын Төменгі Татра тау жотасымен байланыстырады. Оның төменгі жағында Словакиядағы ең ірі шаңғы курорттарының бірі – Skipark Ružomberok және Donovaly орналасқан. Бұл аймақта тағы бірнеше туристік және шаңғы курорттары бар. Таулардың едәуір бөлігі әртүрлі мезозойлық жыныстардан тұрады. Орталық бөлігі мен негізгі жотасы берік емес жыныстардан (тақтадан) құралған, ал рельефі жұмсақ пішінделген (Ploská, Ostredok). Оңтүстік және оңтүстік-батыс бөлігі жартасты қабырғалар мен рифтері бар берік әктас және доломиттен қалыптасқан. Жоталар көбінесе каньон тәрізді аңғарлармен бөлінеді. Ең маңыздылары – Gader Valley (Gaderská dolina) және Blatnica Valley (Blatnická dolina). Ең ұзын аңғар – Ľubochňa Valley (Ľubochnianska dolina) – 25 км. Бұл аймақта көптеген карст құрылымдары орналасқан, ал Harmanec үңгірі Словакиядағы ең танымал үңгірлердің бірі болып табылады.
In the geomorphological system, it is a part of the Fatra Tatra Area. It is situated approximately among the towns of Ružomberok, Harmanec, Turčianske Teplice and Martin. The Turiec Basin and the Lesser Fatra mountains are situated to the north west of the range and the Low Tatras mountains are in the east. It can be divided into seven parts: Šípska Fatra, Šiprúň, Lysec, Hôľna Fatra, Revúcke podolie, Zvolen and Bralná Fatra. The highest mountain is Ostredok at Other notable summits of the largest Hôľna Fatra part are Krížna at and Ploská at , where the main ridge divides into two. The western Turiec Ridge includes, for example, Borišov at , and the eastern Liptov Ridge includes, for example, Rakytov at Bralná Fatra includes Tlstá at and Ostrá at summits. The Zvolen massif connects the Veľká Fatra Range with the Low Tatra Range. One of the largest ski resorts in Slovakia Skipark Ružomberok and Donovaly lies beneath it. There are several other tourist and skiing resorts in the range. A considerable part of the range is made of various Mesozoic rocks. The central part and the main ridge are made up of non resistant rocks (slates) and the relief is softly modeled (Ploská, Ostredok). The southern and south western part is formed by resistant limestone and dolomite with rocky walls and reefs. The ridges are usually separated by canyon like valleys. The most important ones are Gader Valley (Gaderská dolina) and Blatnica Valley (Blatnická dolina). The longest valley is the Ľubochňa Valley (Ľubochnianska dolina) at 25 km. Numerous karst formations are located in this area and the Harmanec Cave is one of the best known caves in Slovakia.
Көрінісі
Аймақтың шамамен 90% орманмен жабылған – емен және емен-шырша ормандары, кейбір жерлерде шырша егістіктерімен және қайын ағаштарының қалдықтарымен алмастырылған. Харманек аймағы Еуропадағы қайын ағашының ең көп кездесетін орны. Орманның бастапқы табиғи жоғарғы шекарасы Валахиялық кезеңде төмендетілді. Жазда мал өрілетін кең жайылымдар көп. Аймақтың көп бөлігі 1973 жылдан бері Veľká Fatra қорғалған табиғат паркімен қорғалған, ал ең құнды бөліктері 2002 жылдан бері Veľká Fatra ұлттық паркінің құрамына кіреді. Бұрынғы қорғалған табиғат паркінің қалған бөлігі қазір буферлік аймақ ретінде тағайындалған. Бұл аймақта Блатницкий және Склабинский қамалдарының қираған қалдықтары орналасқан. Сонымен қатар, мұнда Влколинецтің (ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген) және Липтовское Ревуце, Любохня және Турчианске Теплице шипажайларының дәстүрлі сәулетін көруге болады.
Nearly 90% of the area is covered by forests – beech and beech fir forests, in some places replaced by spruce plantations and relics of pines. The area of Harmanec is the richest yew tree site in Europe. The original natural upper borderline of forests was lowered during the Wallachian colonization. There are many extensive upland pastures, where cattle is raised in the summer. Most of the area was protected by the Veľká Fatra Protected Landscape Area since 1973, and the most valuable parts are included in the Veľká Fatra National Park since 2002. The rest of the former protected landscape area serves as a buffer zone now. The ruins of Blatnický and Sklabinský castles are located in this area. Also, the traditional architecture of Vlkolínec (a UNESCO's World Heritage Site) and Liptovské Revúce and the Ľubochňa and Turčianske Teplice spas can be found here.