Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей империясы және Кеңес хирургы
Russian Empire and Soviet surgeon
1885 жылы Бурденко Каменка земство мектебін бітіріп, 1886 жылы православие дін қызметкері болу үшін Пенза теология мектебіне оқуға түсті. 1891 жылы Пенза діни семинариясына қабылданды және жақын арада Санкт-Петербург діни академиясына ең үздік студент ретінде жіберілді. 1897 жылы ол жаңадан ашылған Томск император университетінің медицина факультетінде медицинаны оқыды. Ол анатомия және операциялық хирургияға қызығушылық танытты, үшінші курсқа келген кезде просектордың көмекшісі болып тағайындалды. Ол 1899 жылғы Ресей студенттерінің наразылығына қатысқандығы үшін университеттен қуылды, бірақ кешіріліп қайта қабылданды, алайда 1901 жылы сол себеппен екінші рет қуылды. Осыдан кейін ол Томскіні тастап кетуге мәжбүр болды.
In 1885, Burdenko finished Kamenka zemstvo school and in 1886 entered Penza theological school to study for an Orthodox priest. In 1891, he entered Penza theological seminary and was soon sent to the Saint Petersburg Theological Academy as the best student. In 1897, he left it to study medicine at the recently opened Faculty of Medicine of the Tomsk Imperial University. There, he became fascinated with anatomy and operative surgery, and by the third course he was appointed as a prosector's assistant. He was then excluded from the university for participating in the 1899 Russian student strike, but was pardoned and restored just to be excluded for the second time in 1901 on the same account. After that, he was forced to leave Tomsk.
Медициналық мансап
1901 жылғы 11 қазанда Юрьев император университетінің (қазіргі Тарту университеті) медицина факультетінің төртінші курсына түсті. Ол қайтадан студенттік наразылық қозғалысына қатысып, Херсон губерниясында тиф, туберкулез және басқа да жұқпалы аурулармен ауырған балаларды емдеуде бір жыл өткізді. Содан кейін университетте оқуын жалғастырды. Ол хирургия саласында көп жұмыс істеді және тиф, шешек және қызылша ауруларының эпидемияларымен күресу үшін ел бойынша медициналық экспедицияларға қатысты. 1904 жылдың қаңтар айында Бурденко орыс-жапон соғысына ерікті болып кешті. Ол Манчжуриядағы жедел жәрдем отрядында қызмет етті және Тели Ссу шайқасында жараланғандарды құтқару кезінде жаудан оқ алып, қолына жарақаттанды. Қызметі үшін Георгий кресімен марапатталды. Желтоқсанда демобилизацияланып, оқуын жалғастырды. 1905 жылы Рига қалалық ауруханасының хирургия бөліміне тәжірибеге шақырылды. 1906 жылы Бурденко университетті бітіріп, Пензаға оралды, онда жергілікті земство ауруханасында хирург болып жұмыс істеді. Сонымен қатар ол портальды венаны байлаудың салдары туралы диссертациялық жұмысын жүргізді. Иван Павловтың еңбектері оған үлкен әсер етті, осыдан оны бес ғылыми еңбек жазуға шабыландырды. 1909 жылдың наурыз айында медицина ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды, ал келесі жылы Юрьев университетінде приват-доцент және доцент болды. Бір шайқастан кейін оған мидың шағылысуынан кейінгі синдром диагнозы қойылды және ол өзінің Альма-матеріне қайтып оралуға мәжбүр болды, онда хирургия бөлімін басқарды. Юрьевті неміс әскерлері басып алғаннан кейін Бурденкоға жаңа билік алдындағы міндеттерін орындау ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты және 1918 жылдың маусым айында басқа профессорлармен бірге Воронежге эвакуацияланды. Сол жерде ол Юрьев университетінің негізінде Воронеж мемлекеттік университетінің құрылуына қатысты. Бурденко орталық және шеткі жүйке жүйесінің хирургиясын клиникалық тәжірибеге енгізген алғашқылардың бірі болды; ол шок пайда болу себептерін және оны емдеу әдістерін зерттеді, хирургиялық араласу кезінде орталық және шеткі жүйке жүйесінде пайда болатын процестерді зерттеуге үлкен үлес қосты; ол омыртқа миының жоғарғы бөлігінде бульботомия жасауды әзірледі. Бурденко экспериментальдық бағыты айқын хирургтар мектебін құрды. Орталық және вегетативтік жүйке жүйесінің онкологиясы, сұйықтық айналымының патологиясы және ми қан айналымы салаларындағы еңбектер Бурденко мен оның мектебінің нейрохирургия теориясы мен практикасына қосқан құнды үлесі болды. Комиссияның есебінде нацистік Германия жаппай қырғынға жауапты деп танылды. 1993 жылы Ресей Бас әскери прокуратурасының жанындағы сарапшылар комиссиясы Бурденко комиссиясының есебін «жалған» және «ғылыми талаптарға сай келмейтін» деп таныды. 1950 жылы АҚШ-қа қашқан Борис Олшанский, бұрынғы Кеңес Армиясының офицері, Воронеж мемлекеттік университетінің бұрынғы доценті және Бурденконың досы екенін мәлімдеген, мақала жариялады және 1952 жылы сотта куәлік берді. Ол 1946 жылдың сәуір айында Бурденконың НКВД-ның орындауы туралы білгенін, оны агенттіктің «қателігі» деп мойындағанын және дәрігер ретінде оған мәйіттердің 1940 жылға дейінгі екендігі «күдіксіз анық» болғанын айтты. 1957 жылы Олшанский КСРО-ға оралды, онда ол куәлігін Американың азат ету комитеті жасады және ол репрессиялардан қорқып бергенін мәлімдеді, бірақ Демократиялық АҚШ өкілі Дэн Флодтың айтуынша, Олшанский «ерікті түрде пайда болды және куәлік берді». Алайда, келесі жылдары Олшанскийдің куәлігінің сенімділігіне қатысты күмәндер туды. Бурденконың есімі Аушвиц концлагеріне қатысты ресми советтік есепте «СССР 008» құжаты ретінде де кездеседі. 1944 жылдың маусым айында Мәскеуде КСРО Медицина ғылымдары академиясы құрылды. Ол Бурденко әзірлеген жоспарларға сәйкес жасалған және 1890 жылдан 1944 жылға дейін жұмыс істеген алғашқы ресейлік ғылыми-зерттеу институты – Эксперименталды медицина институатының негізінде құрылды. Бурденко 20 желтоқсаннан өліміне дейін оның президенті болды.
On 11 October 1901, he entered the fourth course of the Imperial University of Yuryev (modern day University of Tartu), Faculty of Medicine. Once again, he became involved with the student protest movement and had to spend a year in the Kherson Governorate treating children with typhus, tuberculosis and other epidemic diseases. He was then restored in the university. During that time he worked a lot as a surgeon and took part in medical expeditions around the country to fight epidemics of typhus, smallpox and scarlet fever. In January 1904, Burdenko volunteered for the Russo Japanese War. He served in the field ambulance detachment in Manchuria and was shot in the arm while saving wounded under hostile fire during the Battle of Te li Ssu. He was awarded with the Cross of St. George for his service. On December he demobilized and returned to his studies. In 1905, he was invited to the surgery department of the Riga town hospital for practice. In 1906, Burdenko graduated from the university and moved back to Penza where he became a surgeon at the local zemstvo hospital. Simultaneously he worked on a thesis on the consequences of portal vein ligation. He was heavily influenced by the works of Ivan Pavlov that inspired him to write five scientific efforts. In March 1909, he earned the Doctor of Medicine degree and the next year he became a privatdozent and an associate professor at the University of Yuryev. He was diagnosed with the post concussion syndrome after one of the battles and had to return to his Alma mater where he headed the surgery department. Following the occupation of Yuryev by German forces Burdenko was suggested to continue to carry out his duties under the new power, but he declined the offer and in June 1918 evacuated to Voronezh along with other professors. There, he became one of the founders of the Voronezh State University based on the University of Yuryev. Burdenko was among the first to introduce surgery of the central and peripheral nervous system to clinical practice; he investigated the reasons behind the appearance of shock and the methods of treating it, made a large contribution to the study of the processes which appear in the central and peripheral nervous system in connection with the surgical operation in the case of sharp injuries; he developed the bulbotomy — operation on the upper division of the spinal cord. Burdenko created the school of surgeons with a sharply pronounced experimental direction. Works in the domains of the oncology of central and vegetative nervous system, pathology of the liquor circulation, and cerebral blood circulation were the valuable contribution of Burdenko and his school to the theory and practice of neurosurgery. The commission's report assigned Nazi Germany the responsibility for the massacre, Documented materials were entered into evidence at the Nuremberg trial. In 1993, a commission of experts under the Russia's Chief Military Prosecutor's Office disapproved the Burdenko commission's report as "false" and "not meeting science requirements". In 1950, Boris Olshansky, a defector to the United States and a former Soviet Army officer who claimed to be a former associated professor at the Voronezh State University and Burdenko's friend, published an article and in 1952 — testified in court that in April 1946 Burdenko had revealed to him that he knew about the execution been carried out by the NKVD, recognizing it as a "mistake" of the agency, and stating that for him as a medical man "it was quite clear" that the corpses dated back to 1940. In 1957, Olshansky returned to the USSR where he claimed that his testimony was made up by the American Committee for Liberation and was given by him under fear of repressions, although according to Democratic United States Representative Dan Flood, Olshansky "appeared and testified voluntarly". However, other doubts arose as to the credibility of Olshansky's testimony the following years. Burdenko's name also appeared on the official Soviet report regarding the Auschwitz concentration camp as document USSR 008. In June 1944, the USSR Academy of Medical Sciences was founded in Moscow. It was designed in accordance with plans developed by Burdenko and was partially based on the Institute of Experimental Medicine — the first Russian research institute that existed from 1890 to 1944. Burdenko served as its president from 20 December until his death.
Өлім
1945 жылдың маусым айында ол екінші инсульттен аман қалды, ал 1946 жылдың жазында – үшіншісін басынан өткерді. Ауруханада жатқанда Бурденко оқ жарақатының жазылуы туралы баяндамасын аяқтады.
In June 1945, he survived a second stroke, and during the summer of 1946 — a third one. While in hospital, Burdenko finished a report on healing of gunshot wounds.