Кіріспе

Ұлыбританиядағы Уэльстегі I дәрежелі монастырь

Ллантони монастырі (Priordy Llanddewi Nant Hodni) – Уэльстің оңтүстік-шығысындағы Монмутширдегі Брекон-Биконс ұлттық паркі аймағындағы Қара таулар аймағындағы бір кездері мұздық болған тік беткейлі Евьяс аңғарындағы жартылай қираған бұрынғы Августин монастырі. Ол Абергавенниден солтүстікке қарай жеті шақырым жерде, Лантонидегі Хей-он-Уайға баратын ескі жол бойында орналасқан. Монастырдың қираған қалдықтары Қара таулардың бір тармағы – Хаттерралл қырқасының батысында жатыр. Басты қираған ғимараттар Cadw қамқорлығында, кіру ақысыз. Монастырь 1956 жылдың 1 қыркүйегінен бастап I дәрежелі ескерткіш ретінде тіркелген. Монастырь аумағында I дәрежелі мәртебесі бар тағы үш ғимарат бар: 1 қыркүйекте тіркелген Абби қонақ үйі; сол күні тіркелген Сент-Дэвид шіркеуі және сол жылдың 9 қаңтарында тіркелген Сот фермасы.

Қор

Монастырь 1100 жылға қарай бастау алады, сол кезде Хью де Лейсидің Вильгельм есімді рыцарінің бірі осы жерде Қасиетті Давидтың қираған шіркеуімен кездесті; ол өзін жалғыздыққа берілген дұға мен оқуға арнауға шақырылды. Оған король Генрих І-нің әйелі королева Матильданың бұрынғы капелланы Эрсиний, содан кейін оның ізбасарлары қосылды. Бұл жерде Жақияға бағышталған шіркеу салынды және 1108 жылы киеленді. 1118 жылы шамамен 40 канондар тобы Уэльстегі алғашқы Регуляр канондар монастырына негіз салды. 1135 жылы жергілікті уэльстік халықтың үздіксіз шабуылдарынан кейін монахтар Глостерге көшіп, онда Llanthony Secunda деп аталатын екінші шағын монастырь құрды. Алайда, 1186 жылы де Лейси әулетінің тағы бір мүшесі, бесінші барон Хью, иелікке өзінің ирландтық жерлерінен қаржылай көмек берді, монастырь шіркеуін қайта жаңарту үшін. Бұл жұмыс 1217 жылы аяқталды. Сондай-ақ, 1185 және 1188 жылдар аралығында Рим папасы III Клименттің хаттары (CSM, i, p. 157–159) Адам де Фейпо мен Ирландиядағы Джеффри де Кусактан монастырьға қосымша гранттар мен сыйлықтарды растады. Приория Уэльстегі ұлы ортағасырлық ғимараттардың біріне айналды, ол нормандық және готикалық сәулет өнерінің үйлесімі болды. 1325 жыл шамасында жаңа қақпа салынып, жаңартылды. 1327 жылдың 4 сәуірінде (Құрбандық жексенбісі) тақтан алынған Эдуард II Кенилворт қамалынан Беркли қамалына жолда монастырьда тоқтады, онда оның өлтірілгені айтылады.

Тарату

XV ғасырдың басында Оуэйн Глиндвр көтерілісінен кейін, Приорлықтың жұмысы тоқтап қалған сияқты. 1481 жылы ол Глостердегі шағын бөлімшесімен ресми түрде біріктірілді, ал 1538 жылдан кейін Генри VIII-нің монастырларды жоюы салдарынан екі үй де жабылды.

18-19 ғасырлар

Лантониядағы ғимараттар тарап-тарап болып, уақыт өте құлдырады. Бірақ 18-шы ғасырдың басында ортағасырлық емхана Сент-Дэвид шіркеуіне айналдырылды. 1799 жылы Чепстоу қаласының жанындағы Пирсфилд үйінің иесі, полковник сэр Марк Вуд бұл үйді сатып алып, бірнеше ғимараттарды тұрғын үйге және аң аулау орталығына айналдырды. 1807 жылы ол мүлікті ақын Уолтер Савидж Ландорға сатты. Ландор Вуд салған бірнеше ғимараттарды бұзып, үй салу үшін 1809 жылы Парламент актісін қабылдауға мәжбүр болды. Алайда, сол үй ешқашан аяқталған жоқ. Ол үлгілі шаруа болғысы келді, ағаштар отырғызып, Испаниядан қой әкеліп, жолдарды жақсартты. Бүгінде Ландордың Ларек аталған аймақта ағаштардың аллеясы бар, ал көптеген ескі қаштандар оның заманына дейін сақталған. Ландор досы Роберт Саутиге аңғардағы түнқұмарлар мен шырақтар сияқты елдік өмірдің сұлулығын баяндады. Бірақ бұл идиллия ұзаққа созылмады, себебі келесі үш жыл бойы Ландор көршілер мен жалға алушылар, заңгерлер мен лорд-лейтенанттар, тіпті Сент-Дэвидс епискобының тудырған алақайсылықтарына алаңдады. Оның көптеген мәселелері оның шаршаңқы және асығыс мінезінен туындаған ұсақ-күшік даулардан көрінді. Ол жерді және кедей тұрғындардың жағдайын жақсартуға тырысып, ақшаны бекер шығындады. Соңғы шегі, ол Чарльз Бетамға егістігін жалға бергенде болды. Ландор оны тиімсіз және ысырапшыл деп есептеді, ал ол жалға ақы төлемеді. Бетамнан қарызын өндіріп алуға кеткен қымбат сот процесінен кейін Ландор шаршады және елден кетуге шешім қабылдады, Лантонияны негізінен анасына және кредиторларына тастап кетті. Оның анасы мен туысы қалып қойғанда, көптеген ғимараттар бұдан әрі құлдырады. 1869 жылы Джозеф Лейчестер Лайн (әке Игнатий ретінде танымал) жақын маңдағы Капель-и-Финде англикандық монастырь институтын құрды және оны Ллантони абаттығы деп атады. Ол 1908 жылға дейін сақталды, ал оның ғимараттары кейін суретші Эрик Гиллдің үйіне айналды.

Кейінгі тарих

Қираған орындар жылдар бойы суретшілерді қызықтырды, оның ішінде Дж. М. У. Тернер де оларды қарама-қарсы төбеден сурет салған. Монастырь ХХ ғасырда Найт отбасының меншігіне өтті. Вудтың үйі кейін "Абби" қонақ үйіне айналды. Қалған қираған орындар Cadw қорғауында, ал келушілер үшін кіру ақысыз.