Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1900 жылдардағы американдық поршеньді ұшақ қозғалтқышы
1900s American piston aircraft engine
Manly–Balzer – 1901 жылы Лэнгли аэродромы жобасы үшін жасалған алғашқы арнайы ұшақ қозғалтқышы. Қозғалтқыш бастапқыда Нью-Йорктегі Стивен Балзерден (1864–1940) тапсырылған, бірақ оның бес цилиндрлі радиалды қозғалтқыш дизайны күтілгендей болмады. Лэнглидің бас көмекшісі Чарльз Манли қозғалтқышты қайта жасап, көп жылдар бойы кез келген қозғалтқыштың салмағына шаққандағы қуатының ең жоғары көрсеткішіне ие болды. Кейін Манли Гленн Кертисс үшін жұмыс істеді және жаппай өндірілген Curtiss OX 5 қозғалтқышын жобалаған команда мүшесі болды.
The Manly–Balzer was the first purpose designed aircraft engine, built in 1901 for the Langley Aerodrome project. The engine was originally ordered from Stephen Balzer (1864–1940) in New York, but his five cylinder radial engine design failed to live up to its claims. Langley's chief assistant, Charles Manly, then reworked the engine to produce a design that held the record for power to weight ratio for any engine for many years. Manly later worked for Glenn Curtiss, and was one of the team members who designed the mass produced Curtiss OX 5.
Өмірбаян
Аэродромды қуаттандыру мәселесі 1898 жылы, адам тасымалдауға арналған нұсқалар бойынша жұмыс басталғанда-ақ белгілі болған. Сол кезде бензинді қозғалтқыш салыстырмалы түрде жаңа өнертабыс еді, және әлемдегі ешбір қозғалтқыш қажетті көрсеткіштерге ие болған жоқ. Ұзақ ізденістен кейін, олар осы аймақтағы аз ғана қозғалтқыш құрастырушылардың бірі – Нью-Йорктік Стивен М. Балзермен келісімшарт жасауға шешім қабылдады. Балзер – механикаға бейім венгр эмигранті, ол Tiffany's-тегі сағат жөндеу бөлімінде жұмыс істегенде түрлі құрылғыларды жобалауды бастады. Одан кейін ол инженерлік курстарға түнгі уақытта қатысып, 1894 жылы Нью-Йорктің алғашқы автокөлігін жасады – өзінің үш цилиндрлі роторлық қозғалтқышымен жұмыс істейтін шағын төрт дөңгелекті карета. Балзер өзінің бұрынғы жобасын бес цилиндрлі үлкен қозғалтқышқа кеңейту арқылы Лэнглидің талаптарына сай келетін қозғалтқыш жасай алатынына сенімді болды. Лэнгли оған 1898 жылдың желтоқсан айында келісімшарт берді, және жаңа жоба бойынша жұмыс басталды.
The problem with powering the Aerodrome had been known as early as 1898 when work on the person carrying versions first started. At the time the gasoline engine was a fairly new invention, and no engine in the world had the needed performance. After a short search they decided to contract the development to one of the few engine builders in the area, New York's Stephen M. Balzer. Balzer was a Hungarian immigrant who had a mechanical bent and started designing various devices while working in the watch repair department in Tiffany's. He followed this with a night course in engineering, and struck out on his own to develop what would become New York's first car in 1894, a small four wheel carriage powered by a three cylinder rotary engine of his design. Balzer was convinced he could build an engine to Langley's requirements by scaling up his existing design into a larger five cylinder one. Langley gave him a contract in December 1898, and work started on the new design.
Қозғалтқышты дамыту
Қозғалтқыш тез арада аяқталды, бірақ Лэнглидің күткенінен әлдеқайда нашар қуатты болды. Кейін көптеген инженерлердің де тапқандай, Балцер өзінің бұрынғы дизайнын үлкейтудің сәтті болмайтынын түсінді. Манли онымен бірге конструкцияны жақсартуға тырысты, бірақ 1899 жылға қарай оның жақын арада жұмыс істемейтіні анық болды. Балцер қозғалтқыштан ешқашан бас тартпады және оны жылдар бойы жетілдіріп, ақырында банкротқа ұшырады. 1900 жылы Еуропаға барған Манли кездескен әрбір инженер роторлық конструкцияның перспективасыз екенін айтты. Манли де осы пікірге келді және Балцердің бар қозғалтқыштарының бірін айналмауыш радиалды қозғалтқышқа айналдыру жұмыстарын бастады. Ол үшін әрбір цилиндрге жақтау дәнекерленіп, сумен толтырылды. Нәтижелер қуантты, көп ұзамай қозғалтқыш бұрынғы қуатының екі есеге артты. Бұл үлгі тез арада "Ұлы Аэродромның" 1/4 масштабты моделіне орнатылып, 1901 жылы сәтті ұшты. Осы жетістікке шабыттанған Манли үлкен цилиндрлермен және жаңа, жеңіл поршеньдермен қозғалтқышты үлкейтуге кірісті. Соның нәтижесінде жасалған конструкция салмағы жеткен, бұл оны сол дәуірдегі ең қуатты жеңіл қозғалтқыш етіп, ақырында Райт Флайерде сәтті қолданылатын қозғалтқыштан әлдеқайда басым болды. Қозғалтқыш 1903 жылдың наурыз айында жеткізіліп, сол жазда сынақтар үшін Аэродромға орнатылды. Қыркүйекте ұшақ Потомак өзеніндегі қалықпай платформаға көшірілді. 7 қазан күні Манли ұшқыш ретінде алғашқы сынақ кезінде ұшақ еске қаққандай құлады. Лэнгли де "масштабтау" мәселесіне тап болды, ал 1/4 масштабтағы модельдің толық өлшемді нұсқасы өте нәзік болып шықты. 8 желтоқсанда өткен екінші сынақ та өзенге құлаумен аяқталды. Манли екі рет те аман қалды. 1914 жылы Гленн Кертисс Райт ағайындарының ұшақтарды басқару жүйесінің патентын бұзу мақсатымен ауыр өзгертілген Аэродромда осы қозғалтқышты қолданды. Қосымша ұшу сынақтарында Кертисс тобы басқа, заманауирақ қозғалтқышты пайдаланды. Көп жылдар өткен соң Смитсондар институты Манлиден қозғалтқыш туралы монография сұрады, ол Балцердің үлесін едәуір төмендетіп, оны жұмыс істемейтін конструкцияны беріп, қайта жасағанмен шектеді. Балцердің отбасы бұл жайтқа наразылық білдірді, содан кейін Смитсонов институты әлдеқайда теңгерімді нұсқасын жазды.
The engine was completed fairly quickly, but proved to be underpowered, delivering compared to the Langley wanted. As would be rediscovered by many engineers after him, Balzer found that scaling up his existing design simply didn't work. Manly worked with him to try to improve the design, but by 1899 it was clear that it wasn't going to work any time soon. Balzer never gave up on the engine, and continued to work on it for years, eventually going bankrupt. Every engineer Manly met on a trip to Europe in 1900 told him the rotary design was hopeless. Manly eventually became convinced as well and started work on adapting one of the existing Balzer engines into a non rotating radial engine. The main concern was cooling, which he solved by welding a jacket to each cylinder and filling it with water. The results were promising, and the engine was soon delivering , double its previous output. This version was soon in place on a 1/4 scale model of the "Great Aerodrome", which flew successfully in 1901. Encouraged by this success, Manly started scaling up the engine with larger cylinders and new lightweight pistons. The resulting design weighed , and delivered , making it by far the most powerful lightweight engine of its era, far outperforming the one that would eventually be successful on the Wright Flyer. The engine was delivered in March 1903 and installed on the Aerodrome for testing that summer. In September the aircraft was moved to a launch platform on a houseboat in the Potomac River. With Manly aboard as pilot, the Aerodrome crashed in spectacular fashion in its first test on October 7. Langley had also fallen prey to the "scale it up" problem, and the full sized model of what was a sturdy 1/4 scale model was hopelessly fragile. A second test also ended in a crash into the river on December 8. Manly survived both times. In 1914 Glenn Curtiss used the engine in the heavily modified Aerodrome in an effort to break the Wright brothers aircraft control system patent. In additional flight tests the Curtiss team used a different and more modern engine. Years later the Smithsonian Institution asked Manly for a monograph about the engine, and he wrote an account that significantly downplayed Balzer's contribution, reducing it to supplying a non working design that he rebuilt. Balzer's family was upset, and the Smithsonian eventually wrote a much more balanced version.