Кіріспе

Портленд, Орегон штатында нәсілдік жеккөрушілікпен жасалған кісі өлтіру

Мулугета Серау (21 қазан 1960 – 13 қараша 1988) – АҚШ-қа колледжде оқуға келген эфиопиялық студент. Ол 1988 жылғы қарашада Орегон штатының Портленд қаласында үш ақ нәсілшіл экстремист тарапынан өлтірілген кезде 28 жаста болды. Олар сотталды, ал Мулугетаның әкесі мен алты жасар ұлы кісі өлтірушілерге және олармен байланысты ұйымға қарсы азаматтық сотқа жүгініп, сотта оларды қылмысқа жауапты деп таныды.

Өмірбаян

1988 жылдың 12 қарашасында Кеннет Мюррей "Өлім" Миске, Кайл Брюстер және Стив Страссер, East Side White Pride және White Aryan Resistance (WAR) деп аталатын топтардың мүшелері, қыздарымен Портленд қаласында үйлеріне қайту ниетімен жүрді. Үшеуі екі қара нәсілді адамға, соның ішінде Мулугетаға кездесіп, оны пәтерінің алдында түсіріп кеткен еді. Мулугета Оңтүстік-Шығыс 31-ші даңғылда бейсбол таяғымен ұрып өлтірілді. Үш қылмыскер мен олардың сүйіктілері оны қанға малтығып, қалып қойды. Ол келесі күні көз жұмды. Миске, Брюстер және Страссер Мулугетаны "оның нәсілі үшін" өлтіргендерін айтты. Осы оқиғаға жауап ретінде жүздеген адам нәсілшілдікке қарсы митингілерге қатысты. Ал WAR басшысы Том Метцгер эфиопиялық студентті өлтіру арқылы расистердің "өкілдік міндетін" орындағанын мәлімдеді. Бір апталық тергеуден кейін Миске, Брюстер және Страссер қамауға алынды. Брюстер мен Страссер адам өлтіру және шабуыл жасағаны үшін сотталды. Брюстер 2002 жылдың қараша айында босатылды, бірақ 2006 жылы мерзімінен бұрын босатылу шарттарын бұзып, қайтадан түрмеге қайтарылды. Брюстер тағы босатылды және Proud Boys митингілерінде олармен бірге төбелес шайқастарында күрескені туралы мәліметтер бар. 1990 жылы Миске бірінші дәрежелі кісі өлтіргені үшін сотталып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды; ол 2011 жылдың 26 шілдесінде 45 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде ақ үстемдік топтары оны әлі де "соғыс тұтқыны" деп атады. 1990 жылдың қазан айында Мулугетаның әкесі мен ұлы, Оңтүстік кедейлік заң орталығы және Жамандауға қарсы лиганың тегін қызметін алды. Сот процесінің құны жүздеген мың долларды құрады, оны SPLC және ADL төледі. Метцгер зиянды өтеуге шамасы келмегендіктен, Мулугеталардың адвокаты оның Калифорния штатындағы Фолбрук қаласындағы үйі мен мүлкін тәркілеу үшін сотқа шағымдануға шешім қабылдады. Нәтижесінде үй Мулугетаның мүлкіне 121 500 доллар бағамен берілді; Метцгерге Калифорния штатының үй шаруашылығы заңына сәйкес 45 000 доллар қалдыруға рұқсат берілді. Метцгерге үйге келтірілген кез келген зиянға сот ісі ашылатыны ескертілді; алайда ол үйді жарылған терезелермен "жарамсыз" қалдырды, бірақ едәуір зиян келтірмеді.

Қылмысқа реакция

Мулугетаның қайтысынан шамамен 18 ай өткен соң, Саут Парк аймағында митингіге 1500-ге жуық адам қатысты. Митингке АҚШ прокурорының көмекшісі Майкл Браун, прокурордың орынбасары Норм Фринк, Маргарет Картер, Бад Кларк, бірнеше қалалық комиссарлар және кем дегенде бес «Жасыраушылыққа қарсы жүрекжұдырық» (Skinheads Against Racial Prejudice) мүшесі қатысты. Сондай-ақ, 1990 жылы Мулугетаның өліміне жауап ретінде Америкалық Лидерлік Форумының Орегон бөлімшесі мүшелері «Қоғамдық және әділеттілік жөніндегі ұлттық конференцияның» «Американың кез келген қаласы» бағдарламасы негізінде кемсітушілікке қарсы тәжірибелік жастар лагерін құрды. 1990 жылдан 2002 жылға дейін жұмыс істеген «Одиссея» лагері, Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жасөспірімдерге бір апталық саяхат ұйымдастырып, оларға қанау жүйелерін зерттеуге және түрлі топтардың арасындағы байланысты нығайтуға көмектесті. 2010 жылдың басында лагерінің түлектерінен құралған шағын топ «The Piece» атты коммерциялық емес ұйым құрды. Бұл ұйым «Oregon Solutions» жобасы ретінде танылды және 2011 жылдан 2015 жылға дейін қайта іске қосылған «Одиссея» лагерін басқарды.