Кіріспе

Крайв түрлері

Austropotamobius pallipes – құрып бара жатқан еуропалық тәтті су крабы және Ұлыбритания аралдарының туатын жалғыз крабы. Оның көп қолданылатын атаулары – ақ қызылшалы краб және Атлантикалық өзен крабы.

Тарату

Ол Балқан түбегінің шығысынан Испанияға дейін таралған және солтүстік шегіне Ұлыбританияда, сондай-ақ Ирландияда (онда енгізілген түр деп саналады) жетеді, онда ол кейбір аймақтармен ғана шектеледі: оның ең жоғары тығыздығы әк сулы өзендерде байқалады. А. pallipes – Ирландияда кездесетін жалғыз рак, әк тасты аймақтардағы өзендерде, ағыстарда, каналдарда және көлдерде таралған. Францияда А. pallipes Морнанте және Сельон сияқты өзендерде кездеседі, бұл Луара департаментіндегі Дорле өзенінің екі кішігірім саласы. Ол мұра түрлері ретінде қорғалады. Сондай-ақ, Корсика, Лихтенштейн және Португалияға (қазір жойылған) енгізілген. Бұрын Ұлыбританияның көп бөлігінде кездесетін, бірақ қазіргі таралған ареалы тез қысқарып келеді, Йоркширде, Англияның орталық және солтүстік бөліктерінде, Шығыс Кентте, Шығыс Уэльсте, Гэмпширдегі Ичен өзеніне құятын Кандовер бұлағында, Эссекс облысының кейбір бөліктерінде және Темза өзенінің бірнеше ұзын бастауларында тіркелген. Бұл түр Глостерширдегі Даудсвелл су қоймасында кездеседі және 1998 жылғы жұмыстар кезінде «Северн Трент» компаниясы оның қорғалуын қамтамасыз етті. Инвазивті түрлерден тараған аурулар оны табиғи сілтілі Фром өзенінен (Бристоль, 2007–2008 жылдары) жойды.

Экология

Ол көбірек қышқыл суларда кездеспейді және орташа ағысы бар арналарда басқа тұщы су омыртқасыздарымен бірге табылса, мысалы, құбыршақанаттылар, шұбатыр және моллюск түрлері. Көкбалық және үш тікұшақты балық та осы мекендеу ортасында кездеседі. Ағаш тамырлары мен жағалаудағы тастар пана береді. Жастар су кресі мен жағадан өсетін шөптер сияқты өсімдіктерде жасырынады.

Сипаттама

A. pallipes зәйтүн түсті қоңыр, тырнақтарының төменгі жағы ақшыл (содан латынша атауы pallipes, "ақ аяқ" деп қойылған). Ол ұзындығына дейін өсе алады, бірақ одан кішірек ересек өлшемдері жиі кездеседі. Әдетте 1 метр (3 фут) тереңдіктегі өзендер мен ағындарда, тастар мен су астындағы бұтақтар арасында жасырынып, тамақ іздеп, көлдерде тіршілік етеді.