Қызыл шаян тәртібі және маңызы

Кіріспе

Шаябақтар отряды: Крилл (Euphausiids), () – әлемнің барлық мұхиттарында кездесетін Euphausiacea отрядының кішкентай, теңізде ғана тіршілік ететін шаябақтары. "Крилл" атауы норвег тілінде "балықтың шабағы" деген мағына беретін сөзден шыққан, бұл атау кейде балық түрлеріне де қолданылады. Крилл – тағамдық тізбекте маңызды трофикалық байланыс, тізбектің төменгі сатысында орналасқан. Олар фитопланктонмен және аз мөлшерде зоопланктонмен қоректенеді, сонымен қатар көптеген ірі жануарлардың негізгі тамақ көзі болып табылады. Оңтүстік мұхиттағы бір түр – Антарктида крилінің биомассасы шамамен 379 миллион тоннаға жетеді, бұл оны ең көп биомассаға ие түрлердің біріне айналдырады. Бұл биомассаның жартысынан астамын жыл сайын киттер, теңіз түлкілері, пингвиндер, теңіз құстары, калмарлар және балықтар жейді. Көптеген крилл түрлері күндізгі вертикальды көші-қондарды жасайды, осылайша түнде беткі жақтан, ал күндіз терең сулардан хищниктерге тамақ береді. Крилл Оңтүстік мұхитта және Жапония маңындағы суларда коммерциялық мақсатта ауланады. Жылдық жалпы аулау көлемі 150 000–200 000 тоннаға жетеді, оның көп бөлігі Шотландия теңізінен алынады. Ауланған крилдің көп бөлігі аквакультурада және аквариумдардағы жануарларға жем ретінде, спорттық балық аулауда немесе фармацевтикалық өнеркәсіпте қолданылады. Жапонияда, Филиппинде және Ресейде крилл адамдарға тамақ ретінде де қолданылады және Жапонияда оны okiami (オキアミ) деп атайды. Испания мен Филиппинде оны камарон деп жейді. Филиппинде криллді аламанг деп те атайды және одан багонг деп аталатын тұзды паста дайындайды. Крилл – көк кит сияқты мұртты киттердің де негізгі жемі болып табылады.

Таксономия

Крилл ірі буынтұқымдылар (шаян тәрізділер) қосымшасының Crustacea класына жатады. Шаян тәрізділердің ең танымал және ірі тобы – Malacostraca класы, оның ішінде үш отрядты қамтитын Eucarida суперотряды бар: Euphausiacea (крилл), Decapoda (шаяндар, креветкалар, лобстерлер, қызылшаян), және планктондық Amphionidacea. Euphausiacea отряды екі отбасынан тұрады. Көбірек таралған Euphausiidae отбасы 10 әртүрлі туысты қамтиды, олардың барлығы 85 түрді құрайды. Олардың ішінде ең ірісі – Euphausia туысы, оның 31 түрі бар. Аз танымал Bentheuphausiidae отбасының тек бір түрі бар – Bentheuphausia amblyops, терең суларда тіршілік ететін батипелагиялық крилл. Ол ең алғашқы қазіргі крилл түрі саналады. Коммерциялық крилл балық аулауға қатысты белгілі Euphausiidae түрлеріне Антарктика крилі (Euphausia superba), Тынық мұхиты крилі (E. pacifica) және Солтүстік крилі (Meganyctiphanes norvegica) жатады.

Филогения

2013 жылға қарай, Euphausiacea отряды бірнеше ерекше сақталған морфологиялық ерекшеліктеріне (аутапоморфия) ие болғандықтан, мысалы, жалаңаш жіп тәрізді желбезектері мен жұқа торакподтары және молекулалық зерттеулерге сәйкес, монофилетикалық деп есептеледі. Euphausiacea отрядының орналасуы туралы көптеген теориялар бар. 1830 жылы Анри Мильн Эдвардс Thysanopode tricuspide түрін алғаш рет сипаттағаннан бері, олардың екі тармақты торакподтарының ұқсастығы зоологтарды эуфаузидтер мен Mysidacea отрядтарын Schizopoda ретінде топтауға алып келді, бірақ 1883 жылы Йохан Эрик Вести Боас оны екі жеке отрядқа бөлді. Кейін Уильям Томас Калман (1904) Mysidacea отрядын Peracarida суперқатарына, ал эуфаузидтерді Eucarida суперқатарына жатқызды, алайда 1930 жылға дейін Schizopoda отряды қолдау тапты. Бұл пікірталасқа себеп – крилдің кейбір морфологиялық белгілері декаподтармен, ал қалғандары мизидтермен ортақ. Тағы бір топ Euphausiacea отрядын Mysida (Schizopoda) отрядымен байланыстырады.

Уақыт шкаласы

Еуфаузиакеяға қатысты нақты анықталатын бірде-бір қазба қалдық табылған жоқ. Кейбір жойылған еумалакостракалар тобының өкілдері эуфаузиялар деп есептелген, мысалы, Anthracophausia, Crangopsis – қазір Aeschronectida (Hoplocarida) тобына жатқызылады, сондай-ақ Palaeomysis. Түрлердің пайда болуына қатысты барлық мәліметтер молекулалық сағат әдісімен есептелді, нәтижесінде крилдер отбасы Euphausiidae (Euphausiacea ордерінен Bentheuphausia amblyops-ты алып есептегенде) соңғы ортақ ата-тегінің төменгі бор дәуірінде өмір сүргені анықталды. Тынық мұхиты Euphausia pacifica түрінің мекені болып табылады. Солтүстік крилдер Атлант мұхитында, Жерорта теңізінен солтүстікке қарай кеңінен таралған. Нериттік аймақтарда таралған түрлерге Nyctiphanes туысының төрт түрі кіреді. Олар Калифорния, Гумбольдт, Бенгела және Канар ағындары жүйелерінде өте көптеп кездеседі. Тек нериттік аймақта таралған тағы бір түр – Антарктика жағалауына ендемик E. crystallorophias. Эндемик түрлерге Бенгела ағынында ғана кездесетін Nyctiphanes capensis және Оңтүстік мұхитының алты Euphausia түрі жатады. Антарктикада жеті түр белгілі, олардың бірі Thysanoessa (T. macrura) туысына, ал алтауы Euphausia туысына жатады. Антарктикалық крил (Euphausia superba) көбінесе тереңдікте тіршілік етеді, ал мұз крил (Euphausia crystallorophias) тереңдікке жетеді, бірақ көбінесе ең көп дегенде тереңдікте мекендейді. Крилдер үлкен топтарда тәуліктік вертикальды көші-қондар (DVM) жасайды, ал акустикалық деректер осы көші-қондардың тереңдігі 400 метрге дейін жететінін көрсетті. Екеуі де 55° оңтүстік ендігінен оңтүстікке қарай кездеседі, E. crystallorophias 74° оңтүстік ендігінен оңтүстікке қарай және мұз жамылғысы бар аймақтарда басым. Оңтүстік мұхитында танылған басқа түрлер: E. frigida, E. longirostris, E. triacantha және E. vallentini.

Анатомиясы мен морфологиясы

Крилл – бұл декаподты қаңқалылар және барлық қаңқалылар сияқты олардың хитинді сыртқы қаңқасы бар. Олардың денесі үш бөліктен тұрады: бас және кеуде, олар біріктірілген, плеон, онда он жүзу аяғы орналасқан, және құйрық желдеткіші. Бұл крилдің сыртқы қабығы көптеген түрлерде мөлдір болады. Криллде күрделі құрама көздер бар. Кейбір түрлер түсірілетін пигменттерді пайдалану арқылы әртүрлі жарық жағдайларына бейімделеді. Оларда екі антенна және кеудеге бекітілген бірнеше жұп кеуде аяқтары бар, олар перейоподтар немесе торакоподтар деп аталады. Олардың саны тұқымдар мен түрлер арасында өзгереді. Бұл кеуде аяқтарына тамақтандыру және күтім аяқтары кіреді. Крилл, бауырлас клада декаподтар болып саналады, себебі барлық түрлерде соңғыларымен өте ұқсас бес жұп жүзу аяқтары – "суайтқыштар" болады. Көптеген криллдер ересек күйінде шамамен ұзын болады. Аз ғана түрлердің мөлшері шамамен жетеді. Ең ірі крилл түрі – Thysanopoda spinicaudata, ашық мұхиттың тереңдігінде тіршілік етеді. Криллді басқа қаңқалылар, мысалы, нағыз креветкалардан сырттан көрінетін жамбас арқылы оңай ажыратуға болады. Bentheuphausia amblyops түрін қоспағанда, крилл – биолюминесцентті жануарлар, оларда фотофорлар деп аталатын жарық шығаратын мүшелер бар. Жарық фермент катализдейтін химиолюминесценциялық реакция арқылы пайда болады, онда люциферин (пигмент түрі) люцифераза ферментімен белсендіріледі. Зерттеулер көрсеткендей, көптеген крилл түрлерінің люциферині – динофлагеллят люцифериніне ұқсас, бірақ толық сәйкес келмейтін флуоресцентті тетрапиррол. Крилл бұл затты өзі өндірмейді, бірақ динофлагелляттарды қамтитын тамақтану арқылы алады. Крилл фотофорлары – линзалары мен фокустау қабілеттері бар күрделі органдар, оларды бұлшықеттер айналдыра алады. Бұл мүшелердің нақты қызметі әлі белгісіз; мүмкіншіліктерге жұптасу, әлеуметтік өзара әрекеттесу, бағдарлау және жоғарыдан келетін жарыққа қарсы көлеңкені өтеу үшін қарсы жарықтандыру маскировкасының бір түрі кіруі мүмкін.

Krill are decapod crustaceans and, as do all crustaceans they have a chitinous external skeleton. They have the standard decapod anatomy with their bodies made up of three parts: the cephalothorax is composed of the head and the thorax, which are fused, the pleon, which bears the ten swimming legs, and the tail fan. This outer shell of krill is transparent in most species. Krill feature intricate compound eyes. Some species adapt to different lighting conditions through the use of screening pigments. They have two antennae and several pairs of thoracic legs called pereiopods or thoracopods, so named because they are attached to the thorax. Their number varies among genera and species. These thoracic legs include feeding legs and grooming legs. Krill are probably the sister clade of decapods because all species have five pairs of swimming legs called "swimmerets" in common with the latter, very similar to those of a lobster or freshwater crayfish. Most krill are about long as adults. A few species grow to sizes on the order of The largest krill species, Thysanopoda spinicaudata, lives deep in the open ocean. Krill can be easily distinguished from other crustaceans such as true shrimp by their externally visible gills. Except for Bentheuphausia amblyops, krill are bioluminescent animals having organs called photophores that can emit light. The light is generated by an enzyme catalysed chemiluminescence reaction, wherein a luciferin (a kind of pigment) is activated by a luciferase enzyme. Studies indicate that the luciferin of many krill species is a fluorescent tetrapyrrole similar but not identical to dinoflagellate luciferin and that the krill probably do not produce this substance themselves but acquire it as part of their diet, which contains dinoflagellates. Krill photophores are complex organs with lenses and focusing abilities, and can be rotated by muscles. The precise function of these organs is as yet unknown; possibilities include mating, social interaction or orientation and as a form of counter illumination camouflage to compensate their shadow against overhead ambient light.

Экология

[[Файл:Биологиялық сорғыдағы процестер.webp|thumb|upright=2.0|right| Биологиялық сорғыдағы процестер Фитопланктон атмосферадан мұхит бетіне еріген CO2 (90 Гт/жыл) бастапқы өндіріс кезінде (~ 50 Гт C/жыл) бөлшекті органикалық көміртекке (БОК) айналдырады. Фитопланктонды крилл және шағын зоопланктон жейді, олар өз кезегінде жоғары трофикалық деңгейлердегі жыртқыштардың жемі болады. Жемеуге қалған фитопланктон агрегаттар түзеді, ал зоопланктонның фекальдық түйіршіктерімен бірге тез батып, аралас қабаттан шығарылады (< 12 Гт C/жыл 14). Крилл, зоопланктон және микроорганизмдер мұхит бетіндегі фитопланктонды және тереңдегі детрит бөлшектерін тұтынып, осы БОК-ты CO2-ге (ерітілген органикалық емес көміртек, ЭОК) айналдырады, нәтижесінде мұхит бетінде пайда болған көміртектың аз ғана бөлігі терең мұхитқа (яғни 1000 м тереңдіктен артық) шөгеді. Крилл және кішірек зоопланктон азықтанғанда, олар физикалық түрде бөлшектерді кішкентай, баяу батуға немесе батпайтын бөлшектерге бөліп (тиімсіз жеу арқылы, нәжіс бөлшектелген жағдайда копрорексия арқылы), БОК экспортын тежейді. Бұл тікелей жасушалардан немесе жанама түрде бактериялық еріту арқылы (ЭОК айналасындағы сары шеңбер) ерітілген органикалық көміртекті (ЭОК) шығарады. Бактериялар ЭОК-ты ЭОК-қа (CO2, микробиологиялық бау-бақша) қайта минералдай алады. Түнде беткі қабатта БОК тұтынатын, ал күндіз мезопелагикалық зонада метаболизмге ұшыраған крилл, кішірек зоопланктон және балықтар көміртекті тереңдікке белсенді түрде тасымалдайды. Түрлердің өмірлік цикліне байланысты белсенді тасымалдау маусымдық түрде де жүзеге асуы мүмкін. Сандар ақ тіктөртбұрыштарда көміртек ағыны (Гт C/жыл), ал қара тіктөртбұрыштарда көміртек массасы (Гт C) ретінде көрсетілген. Крилл су экожүйесіндегі тамақ тізбегінің маңызды буыны болып табылады, бірақ кейбір түрлері шағын зоопланктон мен балықтың дернәсілдерін жейтін жыртқыштар. Крилл өзінің алғашқы өнімдерін үлкен жануарларға қолайлы формаға айналдырады, олар кішкентай балдырлармен тікелей тамақтана алмайды. Солтүстік крил және басқа да кейбір түрлердің салыстырмалы түрде кішкентай сүзгілеуіш себеті бар және олар белсенді түрде копеподтар мен үлкен зоопланктонға аңшылық етеді. Экожүйенің бұзылуы крилл популяциясының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Мысалы, 1998 жылы Беринг теңізінде коколитофорлар гүлдеген кезде, осы аймақта диатомиялық өсімдіктердің саны азайды. Крилл кішкентай коколитофорлармен тамақтана алмайды, сондықтан сол аймақта крилл популяциясы (негізінен E. pacifica) күрт төмендеді. Бұл өз кезегінде басқа түрлерге де әсер етті: қиылысу суының популяциясы азайды. Бұл оқиға сол жылы лососьтың шағылыспауының бір себебі деп саналады. Коллиния тұқымдасына жататын бірнеше бір жасушалы эндопаразитоидты силяттар крилл түрлерін жұқтырып, зардап шеккен популяцияларды жоя алады. Мұндай аурулар Беринг теңізіндегі Thysanoessa inermis, сондай-ақ Солтүстік Американың Тынық мұхит жағалауындағы E. pacifica, Thysanoessa spinifera және T. gregaria үшін тіркелген. Дайдилер тұқымдасына жататын кейбір эктопаразиттер (эпикаридалық изоподтар) криллді (сонымен қатар креветкалар мен мизидтерді) зақымдайды; осындай паразиттердің бірі - Oculophryxus bicaulis, ол крильде Stylocheiron affine және S. longicorne түрлерінде табылған. Ол жануардың көз сабағына жабысып, оның басынан қанды сорып алады; ол, айқын түрде, қожайынның көбеюін тежейді, өйткені зардап шеккен жануарлардың ешқайсысы жетілмеген. Климаттың өзгеруі крилл популяциясына тағы бір қауіп төндіреді.

[[File:Processes in the biological pump. webp|thumb|upright=2.0|right| Processes in the biological pump Phytoplankton convert CO2, which has dissolved from the atmosphere into the surface oceans (90 Gt yr−1) into particulate organic carbon (POC) during primary production (~ 50 Gt C yr−1). Phytoplankton are then consumed by krill and small zooplankton grazers, which in turn are preyed upon by higher trophic levels. Any unconsumed phytoplankton form aggregates, and along with zooplankton faecal pellets, sink rapidly and are exported out of the mixed layer (< 12 Gt C yr−1 14). Krill, zooplankton and microbes intercept phytoplankton in the surface ocean and sinking detrital particles at depth, consuming and respiring this POC to CO2 (dissolved inorganic carbon, DIC), such that only a small proportion of surface produced carbon sinks to the deep ocean (i. e., depths > 1000 m). As krill and smaller zooplankton feed, they also physically fragment particles into small, slower or non sinking pieces (via sloppy feeding, coprorhexy if fragmenting faeces), retarding POC export. This releases dissolved organic carbon (DOC) either directly from cells or indirectly via bacterial solubilisation (yellow circle around DOC). Bacteria can then remineralise the DOC to DIC (CO2, microbial gardening). Diel vertically migrating krill, smaller zooplankton and fish can actively transport carbon to depth by consuming POC in the surface layer at night, and metabolising it at their daytime, mesopelagic residence depths. Depending on species life history, active transport may occur on a seasonal basis as well. Numbers given are carbon fluxes (Gt C yr−1) in white boxes and carbon masses (Gt C) in dark boxes. although a few species are carnivorous, preying on small zooplankton and fish larvae. Krill are an important element of the aquatic food chain. Krill convert the primary production of their prey into a form suitable for consumption by larger animals that cannot feed directly on the minuscule algae. Northern krill and some other species have a relatively small filtering basket and actively hunt copepods and larger zooplankton. Disturbances of an ecosystem resulting in a decline in the krill population can have far reaching effects. During a coccolithophore bloom in the Bering Sea in 1998, for instance, the diatom concentration dropped in the affected area. Krill cannot feed on the smaller coccolithophores, and consequently the krill population (mainly E. pacifica) in that region declined sharply. This in turn affected other species: the shearwater population dropped. The incident was thought to have been one reason salmon did not spawn that season. Several single celled endoparasitoidic ciliates of the genus Collinia can infect species of krill and devastate affected populations. Such diseases were reported for Thysanoessa inermis in the Bering Sea and also for E. pacifica, Thysanoessa spinifera, and T. gregaria off the North American Pacific coast. Some ectoparasites of the family Dajidae (epicaridean isopods) afflict krill (and also shrimp and mysids); one such parasite is Oculophryxus bicaulis, which was found on the krill Stylocheiron affine and S. longicorne. It attaches itself to the animal's eyestalk and sucks blood from its head; it apparently inhibits the host's reproduction, as none of the afflicted animals reached maturity. Climate change poses another threat to krill populations.

Пластмасса

Алдын ала зерттеулер крилдің диаметрінен кіші микропластиктерді қорытуға және оларды ыдыратып, қоршаған ортаға кішірек түрінде қайта шығаруға қабілетті екенін көрсетеді.

Көбею

thumb|left|Сақ тұқымдас *Nematoscelis difficilis* түрінің аналық крилінің басы, оның ұрық қабымен бірге. Жұмыртқалардың диаметрі – ...

Жұптасу маусымы, түрлерге және климатқа байланысты өзгереді, осы кезде аталық аналықтың жыныс ашығына (теликум деп аталады) сперма қабын салады. Аналықтарының жұмыртқалықтарында бірнеше мың жұмыртқа болады, бұл жануардың дене салмағының үштен бір бөлігін құрай алады. Крилл бір маусымда бірнеше ұрық туғыза алады, ал ұрықтар арасындағы үзіліс бірнеше күнге созылады. Крилл екі түрлі шаруашылық механизмін қолданады. Қалған 29 түрі басқа туыстарға жататын "қапша шаруашылары", онда аналық жұмыртқаларын өзімен бірге алып жүреді, оларды артқы жұп торакоподтарына бекітеді, олар метанауплийлерге дейін жетіледі, бірақ кейбір түрлер, мысалы *Nematoscelis difficilis*, науплийлерге немесе псевдометанауплийлерге айналуы мүмкін.

Құйрық кесу

Мольтация – бір организмнің қатты экзоскелеті өскен кезде пайда болады. Жас жануарлар тез өседі, сондықтан олар ересек және ірі организмдерге қарағанда жиірек мольтация жасайды. Мольтация жиілігі түрлерге қарай әртүрлі болады және тіпті бір түрдің ішінде де, ендік, су температурасы және тамақ қолжетімділігі сияқты көптеген сыртқы факторларға байланысты өзгереді. Мысалы, субтропиктік Nyctiphanes simplex түрінің жалпы мольтация аралық мерзімі екі-жеті күнге созылады: дернәсілдері орташа есеппен әр төрт күнде, ал жас және ересек организмдері орташа есеппен әр алты күнде мольтация жасайды. Антарктика теңізіндегі E. superba үшін температураға байланысты 9 мен 28 күн аралығындағы мольтация аралық мерзімдері байқалды, ал Солтүстік теңіздегі Meganyctiphanes norvegica үшін де 9 мен 28 күн аралығындағы мольтация аралық мерзімдері кездеседі. E. superba жеткілікті тамақ болмаған жағдайда дене мөлшерін кішірейте алады, сондай-ақ экзоскелеті тым үлкен болған кезде де мольтация жасайды. Судың тым жоғары температурасына бейімделу нәтижесінде, Тынық мұхитының полярлық және қоңыржай аймақтарында кездесетін E. pacifica түрінде де ұқсас қысқару байқалды. Басқа да қоңыржай аймақтардағы крил түрлерінде де дене қысқаруы мүмкін деген болжам бар.

Өмір сүру ұзақтығы

Жоғары ендікте мекендейтін крилдің кейбір түрлері алты жылдан астам өмір сүруі мүмкін (мысалы, Euphausia superba); ал еңістік ендіктегі крилдің, мысалы Euphausia pacifica түрінің өмірі екі жылға ғана созылады.

Биогеохимиялық циклдер

Антарктикалық крилдің биогеохимиялық циклдердегі рөлі. webp 173thumb 173right=2.4 173right 173Roll of Antarctic krill in biogeochemical cycles Крилл (топтар және жекелеген дарақтар) беткі қабаттағы фитопланктонмен қоректенеді (1), ал фитодетриттік жиынтықтар түрінде (2) батуға тек бір бөлігін қалдырады, олар оңай ыдырайды және тұрақты термоклиннің төменгі қабатына батпауы мүмкін. Крилл сондай-ақ қоректенген кезде фекальді түйіршіктерді (3) шығарады, олар терең теңізге батса да, крилл, бактериялар және зоопланктон оларды жеп, төмен түскенде ыдыратуы мүмкін (4). Мұздың шеткі аймағында фекальді түйіршіктердің ағыны тереңге жете алады (5). Крилл сонымен қатар көміртек ағынына үлес қосатын, суға батып кететін қабықтарды (moults) шығарады (6). Крилл қоректену кезінде, экскреция және ішек қызметі арқылы темір және аммоний сияқты қоректік заттарды бөліп шығарады (7, 2-суретте басқа қоректік заттар көрсетілген), егер олар бетке жақын шығарылса, фитопланктон өндірісін ынталандырып, атмосфералық CO2 мөлшерін азайтуы мүмкін. Кейбір ересек крилл су қабатының тереңінде тұрақты түрде мекендейді, тереңдегі органикалық заттарды жейді (8). Тұрақты термоклиннің төменгі қабатына батқан кез келген көміртек (органикалық зат немесе CO2) маусымдық араласудан тыс қалып, кем дегенде бір жыл терең мұхитта сақталады (9). Миграция кезінде ересек криллдің қозғалысы терең қабаттан қоректік заттарға қаныққан суды араластырып (10), бастапқы өндірісті одан әрі ынталандыруы мүмкін. Басқа ересек крилл теңіз түбінде жем іздейді, тереңде дем алынған CO2 шығарады және оны түбіндегі жыртқыштар жеуі мүмкін (11). Оңтүстік мұхитта теңіз мұзының астында мекендейтін крилл дернәсілдері күндізгі уақытта кең ауқымды тік миграциядан өтеді (12), бұл CO2-ні тұрақты термоклиннің төменгі қабатына жеткізуі мүмкін. Крилл көптеген жыртқыштардың қорегі болып табылады, соның ішінде қаңқабалық киттер (13), нәтижесінде криллдің көміртегінің бір бөлігі ондаған жылдар бойы биомасса ретінде сақталады, содан кейін кит өлгеннен кейін теңіз түбіне шөгіп, терең теңіз организмдері жейді. Ол Оңтүстік мұхиттағы қоректік заттарды айналымға салу және пингвиндерді, қаңқабалық және көк киттерді тамақтандыру қабілетіне байланысты маңызды рөл атқарады. Экзоскелетті құрайтын хитин (органикалық материал) мұхиттың терең қабаттарына шөгіп, органикалық бөлшектердің ағынына үлес қосады. Крилл фитопланктонды немесе басқа жануарларды жеуден алынған энергияның бір бөлігін көмірқышқыл газы түрінде шығарады (2), ал үлкен топтарда орта/терең сулардан бетке қарай жүзу кезінде крилл суды араластырады, бұл қоректік заттарға зәру беткі суларға қоректік заттар жеткізуі мүмкін (3), амоний мен фосфат жабыршықтардан шығарылады және еріген органикалық көміртекпен бірге азотты (мысалы, мочевина) және фосфорды (DOC, DON және DOP, 2 & 4) шығару кезінде. Крилл тез батып кететін органикалық көміртек, азот және фосфор (POC, PON және POP) және темір бар фекальді түйіршіктерді шығарады, соңғысы DOC, DON және DOP-пен бірге қоршаған суларға сіңген кезде биологиялық қолжетімді болады (5).

[[File:Role of Antarctic krill in biogeochemical cycles. webp|thumb|upright=2.4|right| Role of Antarctic krill in biogeochemical cycles Krill (as swarms and individuals) feed on phytoplankton at the surface (1) leaving only a proportion to sink as phytodetrital aggregates (2), which are broken up easily and may not sink below the permanent thermocline. Krill also release faecal pellets (3) whilst they feed, which can sink to the deep sea but can be consumed (coprophagy) and degraded as they descend (4) by krill, bacteria and zooplankton. In the marginal ice zone, faecal pellet flux can reach greater depths (5). Krill also release moults, which sink and contribute to the carbon flux (6). Nutrients are released by krill during sloppy feeding, excretion and egestion, such as iron and ammonium (7, see Fig. 2 for other nutrients released), and if they are released near the surface can stimulate phytoplankton production and further atmospheric CO2 drawdown. Some adult krill permanently reside deeper in the water column, consuming organic material at depth (8). Any carbon (as organic matter or as CO2) that sinks below the permanent thermocline is removed from subjection to seasonal mixing and will remain stored in the deep ocean for at least a year (9). The swimming motions of migrating adult krill that migrate can mix nutrient rich water from the deep (10), further stimulating primary production. Other adult krill forage on the seafloor, releasing respired CO2 at depth and may be consumed by demersal predators (11). Larval krill, which in the Southern Ocean reside under the sea ice, undergo extensive diurnal vertical migration (12), potentially transferring CO2 below the permanent thermocline. Krill are consumed by many predators including baleen whales (13), leading to storage of some of the krill carbon as biomass for decades before the whale dies, sinks to the seafloor and is consumed by deep sea organisms. It plays a prominent role in the Southern Ocean because of its ability to cycle nutrients and to feed penguins and baleen and blue whales. thumb|upright=1.7|left| Cycling of nutrients by an individual krill When krill moult they release dissolved calcium, fluoride and phosphorus from the exoskeleton (1). The chitin (organic material) that forms the exoskeleton contributes to organic particle flux sinking to the deep ocean. Krill respire a portion of the energy derived from consuming phytoplankton or other animals as carbon dioxide (2), when swimming from mid/deep waters to the surface in large swarms krill mix water, which potentially brings nutrients to nutrient poor surface waters (3), ammonium and phosphate is released from the gills and when excreting, along with dissolved organic carbon, nitrogen (e. g., urea) and phosphorus (DOC, DON and DOP, 2 & 4). Krill release fast sinking faecal pellets containing particulate organic carbon, nitrogen and phosphorus (POC, PON and POP) and iron, the latter of which is bioavailable when leached into surrounding waters along with DOC, DON and DOP (5).

Жинақтау тарихы

Крилл адамдар мен үй жануарларының тамақтану көзі ретінде кем дегенде 19 ғасырдан бері жиналып келеді, және мүмкін бұрын да Жапонияда жиналған, онда ол okiami деп аталған. Ірі масштабты балық аулау 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында дамыды, қазір тек Антарктика суларында және Жапония төңірегіндегі теңіздерде жүзеге асырылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, криллді ең көп аулайтын елдер Жапония мен Кеңес Одағы болды, ал соңғысы тарағаннан кейін Ресей мен Украина болды. 1983 жылы Оңтүстік мұхитта ғана 528 000 тоннаға жеткен ең жоғары көлем (оның 93% Кеңес Одағына тиесілі болды), қазір шамадан тыс балық аулаудың алдын алу үшін сақтық шаралары ретінде басқарылуда. 1993 жылы екі оқиға крилл балық аулаудың азаюына әкелді: Ресей бұл индустриядан шықты; және Антарктика теңіз тіршілігін сақтау жөніндегі конвенция (CCAMLR) Антарктика крилінің тұрақты пайдаланылуы үшін максималды аулау квоталарын белгіледі. 2011 жылғы қазан айындағы қарастырудан кейін Комиссия квотаны өзгертуден бас тартты. Жапондық балық шаруашылығы шамамен 70 000 тоннаға дейін қанағаттанды. Крилл бүкіл әлемде кездеседі, бірақ Оңтүстік мұхиттарда балық аулау артық көріледі, себебі осы аймақтарда криллді ұстау оңай және олар көптеп таралған. Әсіресе Антарктика теңіздерінде, олар таза саналады, сондықтан "таза өнім" деп есептеледі.

Биологиялық робот техникасы

Крилл – аралық Рейнольдс саны аймағында епті жүзушілер, онда адам басқарусыз су асты роботтары үшін көптеген шешімдер табылмаған, және олардың қозғалысын зерттеуге, сондай-ақ су асты роботтарының конструкциялық шешімдерін табуға роботтық платформаларды ынталандырды.