Кіріспе
Жүзімнің түрі түр қорабы
|сурет = Parthenocissus inserta жапырақтары.jpg
|genus = Parthenocissus
|species = inserta
|authority = (A. Керн.) Фрич
|synonyms =
|synonyms ref = Еуропаға әкелінген.
speciesbox
|image = Parthenocissus inserta leaves. jpg
|genus = Parthenocissus
|species = inserta
|authority = (A. Kern.) Fritsch
|synonyms =
|synonyms ref = It is introduced in Europe.
Сипаттама
Parthenocissus inserta – 20 метрге дейін жететін, өрмелегіш және жайылатын ағаш тәрізді лоза (лиана), ұсақ бұтақты ұяшықтармен, ұштары иілгіш болатын қармау арқылы тіреледі. Жапырақтары бес жапырақшадан тұратын күрделі жапырақ, әр жапырақшасы 13 см-ге дейін ұзын, 7 см-ге дейін ені бар. Жапырақшаларының шеттері тігілген. Parthenocissus inserta Parthenocissus quinquefolia (Вирджиния жүзімі) түріне жақын және онымен жиі шатастырады. Олардың тірелу тәсілдерімен ерекшеленеді, P. inserta-да өсімдік сабақтарына оралып өседі, ал P. quinquefolia-ның ұштарындағы жабысқақ дискілер болмайды, бірақ жарыққа енгенде ұштары домалақ пішінге ие болуы мүмкін. Осының салдарынан (P. quinquefolia-дан айырмашылығы) ол тегіс қабырғаларға емес, тек бұталар мен ағаштарға тіреле алады. Сонымен қатар, P. inserta жас жапырақтары жылтыр, ал төменгі жағы аздап ақшыл, ал P. quinquefolia-ның үсті күңгірт, төменгі жағы сарғыш жасыл, ақшыл немесе көгілдір. Пісіп жетілген P. inserta жапырақшаларының сабақтары әдетте 5–30 мм ұзындықта, ал P. quinquefolia-да сабақтары жоқ немесе 10 мм-ге дейін жетеді.
Таксономия
Parthenocissus inserta тұңғыш рет 1887 жылы Антон Кернер Vitis inserta деп сипаттады. Оны 1922 жылы Карл Фрич Parthenocissus туысына көшірді. Ал 1893 жылы Елсворт Брауннелл Кнерр оны Ampelopsis quinquefolia (Parthenocissus quinquefolia-ның синонимі) түрінің vitacea нұсқасы ретінде сипаттады. Альберт Спир Хичкок 1894 жылы бұл нұсқаны толық түрге, Parthenocissus vitacea-ға көтерді. Кернердің inserta атауы Кнердің vitacea атауынан бұрын қолданылғандықтан, дұрыс атау Parthenocissus inserta болып табылады.
Экология
Қалың өсімдіктердің гүлдеріне жиі Mordella marginata – домалап түсетін гүл қоңызы келеді. Гүлдерден тозаң жинаған бірнеше ара түрлері байқалды, оның ішінде Augochlora pura, Lasioglossum subviridatum және Lasioglossum zephyrus тер аралары да бар.