Кіріспе

Лелидорп (Sranan Tongo: Kofi Djompo) – Суринамдағы Ваника ауданының астанасы. 2012 жылғы мәлімет бойынша халқы 18 663 адамды құрайды, бұл Парамарибодан кейін Суринамдағы екінші ірі қала.

Пад ван Ваника

Ғасырлар бойы Пад ван Ваника (Ваника жолы) Парамарибодан оңтүстікке қарай жалғыз жол болған. Бұл жолдың қалай пайда болғаны белгісіз. Алғашқы тұрғындар осы жолды салған болуы мүмкін деген болжам бар. Қалай болғанда да, сол жерде жол салынды, ал жолдың екі жағында жер участақтары берілді. Бұл жолдың ең көне бөлігі – Парамарибоға ең жақын Солтүстік бөлігі. Ондағы жерлер 18 ғасырдың басында берілген, мысалы, Эрмитаж, Зорг-ен-Хоп, Флора, Дуйсбург, Онвервахт, Гоеде Вервахтинг, Ефремзеген, Ньюв Вергевонден сияқты плантациялардың аттары бар. Шамамен 1790 жылы жаңа жер берулер сериясы басталды, ол жолдың оңтүстігінде Braamshoop-тан басталып, Halfhideslust және Klein Nieuwzorg-та аяқталды. Бұл жаңа жерлер негізінен ағаш өндіру үшін пайдаланылды.

Кофи Джомпо

Лелидорп бастапқыда Кофи Джомпо деп аталатын, бірақ оны Корнелис Лели (1905 жылы Суринамның голланд губернаторы) қайта атады және содан бері Лелидорп деп танылады. Лели Нидерландыда көптеген ірі су құрылысы жобаларына жауапты болды. Кофи Джомпоның бастапқы аты Кофи есімді көшпелі бүлікші көшбасшысына сілтеме жасайды деп айтылады, ол өзенді секіріп өтіп қашып кеткен. Кофи «жұма күні туған» дегенді білдіреді (мысалы, Кофи Аннан жұма күні туған). Джомпо «секіру» дегенді білдіреді. Ауыл Лава темір жолы салынысымен өсе бастады, бірақ негізінен шаруашылыққа тәуелді болды, негізгі егістері – маниок және лобия.

Қазіргі заманғы Лелидорп

Леллидорп қала емес, үлкен ауыл болып саналады. Ваниканың халқы шамамен 118 000 адамды құрайды, ал ауданы 440 км² шамасында. Осы халқымен Ваника Суринамның ең көп халқы бар және ең урбанизацияланған аудандарының бірі болып табылады. Леллидорп – ауданның негізгі орталығы, онда көптеген дүкендер, кеңселер мен кәсіпорындар орналасқан, бірақ оған әлі де нақты қала құрылымы қажет, сонымен қатар орталыққа және тұрғын үйлерге жақын көптеген ауыл шаруашылығы жерлері бар. Леллидорп Йохан Адольф Пенгель әуежайы орналасқан Парамарибо мен Зандеридж арасындағы маңызды тоқтау орны болып табылады. Оның халқы явандықтар, шығыс үндістер, креолдар және еуропалықтардан құралған. 1890-1939 жылдар аралығында көптеген адамдар Явадан осы аймаққа қоныс аударды. Леллидорптағы жолдар мен көшелердің атаулары, мысалы Sumatraweg, Celebesweg және Tawangsarieweg, Индонезиядан шыққан түпкілікті атаулар. Сарамакка өзені Леллидорпты Сарамаккадан бөліп тұрады. Леллидорпта Бхай құрған конференц-орталық – «Кариб орталығы» орналасқан. 2010 жылдың 16 шілдесінде Неотропикалық көбелектер паркі ашылды. 2020 жылдың 7 ақпанында Леллидорпта Ваника аймақтық ауруханасы ашылды.

Туған қала

Lelydorp қаласы Lelystad қаласымен халықаралық қарым-қатынас қолдайды.