Ақыл философиясындағы есептеу теориясы – адам ақылы ақпаратты өңдеу жүйесі екенін, сананың есептеу түрі екенін көрсетеді. Питтс, Маккалох, Путнам, Фодор еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақыл философиясындағы көзқарастар отбасы
Family of views in the philosophy of mind
Ақыл философиясында сананың есептеу теориясы (СТМ), сондай-ақ есептеушілдік деп аталатын, адам миы – ақпаратты өңдеу жүйесі және таным мен сананың бірлескен түрі – есептеу болып табылады деген тұжырымдарды білдіретін көзқарастар отбасы. Уоррен МакКаллок пен Уолтер Питтс (1943) нейрондық белсенділіктің есептеулік екенін алғаш ұсынды. Олар нейрондық есептеулер танымды түсіндіретінін дәлелдеді. Теорияның қазіргі заманғы нысаны 1967 жылы Хилари Путнаммен ұсынылды және оның докторанты, философ және когнитивтік ғалым Джерри Фодор 1960-шы, 1970-шы және 1980-шы жылдары дамытты. 1990-шы жылдары Путнамның өзі, Джон Сёрл және басқалардың жұмыстарының нәтижесінде бұл теория аналитикалық философияда қызу пікірталас тудырды. Сананың есептеу теориясы сана – мидағы нейрондық белсенділік арқылы іске асырылатын (яғни физикалық жағынан жүзеге асырылатын) есептеу жүйесі деген тұжырымды ұстанады. Теорияны көптеген тәсілдермен кеңейтуге болады және ол есептеу терминінің түсінілуіне байланысты мазмұны бойынша өзгереді. Есептеу көбінесе машинаның ішкі күйімен байланысты, ереже бойынша символдарды өңдейтін Тьюринг машиналары түрінде түсіндіріледі. Мұндай есептеу моделінің маңызды ерекшелігі – есептеуді жүзеге асыратын машинаның нақты физикалық ерекшеліктерінен абстракция жасау мүмкіндігі. Есептеу теориясы цифрлік есептеуде кездесетін кейбір принциптерді пайдаланады. Гоббс заманауи есептеуді тиімді процедураларды іске асырумен анықтаудан бұрын өмір сүргендіктен, оны қазіргі мағынада сананың есептеу теориясын ашық қолдайтын ретінде қарастыруға болмайды.
In philosophy of mind, the computational theory of mind (CTM), also known as computationalism, is a family of views that hold that the human mind is an information processing system and that cognition and consciousness together are a form of computation. Warren McCulloch and Walter Pitts (1943) were the first to suggest that neural activity is computational. They argued that neural computations explain cognition. The theory was proposed in its modern form by Hilary Putnam in 1967, and developed by his PhD student, philosopher, and cognitive scientist Jerry Fodor in the 1960s, 1970s, and 1980s. It was vigorously disputed in analytic philosophy in the 1990s due to work by Putnam himself, John Searle, and others. The computational theory of mind holds that the mind is a computational system that is realized (i. e. physically implemented) by neural activity in the brain. The theory can be elaborated in many ways and varies largely based on how the term computation is understood. Computation is commonly understood in terms of Turing machines which manipulate symbols according to a rule, in combination with the internal state of the machine. The critical aspect of such a computational model is that we can abstract away from particular physical details of the machine that is implementing the computation. Computational theory just uses some of the same principles as those found in digital computing. Since Hobbes lived before the contemporary identification of computing with instantiating effective procedures, he cannot be interpreted as explicitly endorsing the computational theory of mind, in the contemporary sense.
Панкомпьютерализм
CTM әлі күнге дейін талқыланып келе жатқан сұрақ тудырады: физикалық жүйе (мысалы, сана немесе жасанды компьютер) есептеулерді орындау үшін не қажет? Өте түсінікті жауап абстрактілі математикалық есептеулер мен физикалық жүйелер арасындағы қарапайым сәйкестікке негізделген: егер C арқылы анықталған күйлер тізбесі мен жүйенің физикалық сипаттамасы арқылы анықталған күйлер тізбесі арасында сәйкестік болса, онда жүйе C есептеуін орындайды. Путнам айтқандай, "әр нәрсе белгілі бір сипаттамадағы ықтималдық автоматтардан тұрады". Тіпті тастар, қабырғалар және су шелектері – сырттай көрінгенінше, есептеу жүйелері болып табылады. Гуальтьеро Пичини панкомпьютацияның әртүрлі түрлерін анықтайды. Тривиалдылыққа қарсы сынға жауап ретінде және SMA-ны шектеу үшін, ой-философтары есептеу жүйелерінің әртүрлі түсіндірмелерін ұсынды. Бұларға әдетте себептік түсіндірме, семантикалық түсіндірме, синтаксистік түсіндірме және механикалық түсіндірме кіреді. Семантикалық шектеудің орнына, синтаксистік түсіндірме синтаксистік шектеуді енгізеді.
CTM raises a question that remains a subject of debate: what does it take for a physical system (such as a mind, or an artificial computer) to perform computations? A very straightforward account is based on a simple mapping between abstract mathematical computations and physical systems: a system performs computation C if and only if there is a mapping between a sequence of states individuated by C and a sequence of states individuated by a physical description of the system. As Putnam put it, “everything is a Probabilistic Automaton under some Description”. Even rocks, walls, and buckets of water—contrary to appearances—are computing systems. Gualtiero Piccinini identifies different versions of Pancomputationalism. In response to the trivialization criticism, and to restrict SMA, philosophers of mind have offered different accounts of computational systems. These typically include causal account, semantic account, syntactic account, and mechanistic account. Instead of a semantic restriction, the syntactic account imposes a syntactic restriction.
Белгілі теоретиктер
Дэниел Деннет бірнеше нұсқалар моделін ұсынды, онда сана сызықтық болып көрінеді, бірақ шындығында бұлыңғыр және үзілісті, мида кеңістік пен уақыт бойынша таратылған. Сана – бұл есептеу, санаға айналу үшін қосымша қадам қажет емес. Джерри Фодор ақыл-жағдайлар, мысалы, сенімдер мен тілектер, жеке тұлғалар мен ақыл-жағдайлық бейнелер арасындағы қатынастар дейді. Ол осы бейнелерді тек ақылдағы ой тілі (LOT) арқылы ғана дұрыс түсіндіруге болады деп санайды. Сонымен қатар, бұл ой тілі тек пайдалы түсіндіру құралы ғана емес, сонымен қатар мида кодталған. Фодор функционализмнің бір түріне сүйенеді, ойлау және басқа да ақыл-жағдайлық процестер негізінен ой тілін құрайтын бейнелердің синтаксисі бойынша жұмыс істейтін есептеулерден тұрады деп санайды. Кейінгі еңбектерінде («Тұжырымдар және «Шырша мен сарапшы») Фодор өзінің бастапқы есептеуші көзқарастарын жетілдіріп, тіпті күмәндандырып, LOT-тің жоғары модификацияланған нұсқасы – LOT2-ні қабылдады. Дэвид Марр когнитивтік процестердің үш деңгейде сипатталатынын ұсынды: есептеу деңгейі, когнитивтік процесс шешетін есептеу мәселесін сипаттайды; алгоритмдік деңгей, есептеу деңгейінде тұжырымдалған мәселені есептеу үшін қолданылатын алгоритмді ұсынады; және іске асыру деңгейі, мидағы алгоритмдік деңгейде тұжырымдалған алгоритмнің физикалық іске асырылуын сипаттайды. Ульрик Нейссер 1967 жылы осы атпен жарық көрген кітабында когнитивтік психология терминін енгізді. Нейссер адамдарды динамикалық ақпаратты өңдеу жүйелері ретінде сипаттайды, олардың ақыл-жағдайлық операцияларын есептеу терминдерімен сипаттауға болады. Стивен Пинкер тілдік инстинктті тілді үйренуге дамыған, енгізілген қабілет деп сипаттады (жазуды қоспағанда). Оның 1997 жылғы «Ақыл қалай жұмыс істейді» кітабы ақылдың есептеу теориясын кең аудиторияға таныстыруға бағытталған. Хилари Путнам сананы сипаттау үшін функционализмді ұсынды, ол сананың мида немесе компьютерде жұмыс істегеніне қарамастан, есептеуге тең екенін мәлімдеді.
Daniel Dennett proposed the multiple drafts model, in which consciousness seems linear but is actually blurry and gappy, distributed over space and time in the brain. Consciousness is the computation, there is no extra step in which you become conscious of the computation. Jerry Fodor argues that mental states, such as beliefs and desires, are relations between individuals and mental representations. He maintains that these representations can only be correctly explained in terms of a language of thought (LOT) in the mind. Further, this language of thought itself is codified in the brain, not just a useful explanatory tool. Fodor adheres to a species of functionalism, maintaining that thinking and other mental processes consist primarily of computations operating on the syntax of the representations that make up the language of thought. In later work (Concepts and The Elm and the Expert), Fodor has refined and even questioned some of his original computationalist views, and adopted LOT2, a highly modified version of LOT. David Marr proposed that cognitive processes have three levels of description: the computational level, which describes that computational problem solved by the cognitive process; the algorithmic level, which presents the algorithm used for computing the problem postulated at the computational level; and the implementational level, which describes the physical implementation of the algorithm postulated at the algorithmic level in the brain. Ulric Neisser coined the term cognitive psychology in his book with that title published in 1967. Neisser characterizes people as dynamic information processing systems whose mental operations might be described in computational terms. Steven Pinker described language instinct as an evolved, built in capacity to learn language (if not writing). His 1997 book How the Mind Works sought to popularize the computational theory of mind for wide audiences. Hilary Putnam proposed functionalism to describe consciousness, asserting that it is the computation that equates to consciousness, regardless of whether the computation is operating in a brain or in a computer.