Кіріспе

Жасанды интеллект (AI) саласында, жалпы жасанды интеллект қажет деп саналатын қиын міндеттер бейресми түрде AI толық немесе AI қиын деп аталады. Мәселені AI толық деп атау, оны қарапайым, нақты алгоритммен шешуге болмайды деген сенімді білдіреді. AI толық проблемаларына компьютерлік көру, табиғи тілді түсіну және нақты әлемдегі кез келген мәселені шешу кезінде күтпеген жағдайлармен күресу кіреді. AI толық проблемалары, мысалы, CAPTCHA-лардың мақсатындай, адам екенін анықтауға және компьютерлік қауіпсіздікте күшпен бұзу шабуылдарынан қорғануға пайдалы болуы мүмкін.

Тарих

Терминді Фанья Монтальво күрделілік теориясындағы NP толық және NP қиын түсініктерімен байланыстырып, қолданды, бұл ең белгілі қиын проблемалар класын ресми түрде сипаттайды. Терминнің алғашқы қолданылуы 1987 жылы Эрик Мюллердің PhD диссертациясында және 1991 жылы Эрик Реймондтың «Жаргондық жинағында» кездеседі. 1980-жылдары танымал болған сарапшы жүйелер AI толық проблемалардың өте қарапайым және/немесе шектеулі нұсқаларын шеше алды, бірақ ешқашан толыққанды түрінде шеше алмады. AI зерттеушілері жүйелерін күрделірек, нақты жағдайларды басқару үшін «жетілдіруге» тырысқанда, бағдарламалар ақыл-ойы туралы білімсіздіктен немесе жағдайды түсінудің жеткіліксіздігінен тым осал бола бастады: олар бастапқы проблемалық контекстен тыс күтпеген жағдайлар туындағанда сәтсіздікке ұшырады. Адамдар жаңа жағдайлармен айналысқанда, оларға жалпы контекст туралы білу көмектеседі: олар айналасындағы заттардың не екенін, не үшін бар екенін, олардың не істеуі мүмкін екенін және т.б. біледі. Олар ерекше жағдайларды тани алады және оған сәйкес бейімделеді. Сарапшы жүйелерде мұндай бейімделу қабілеті болмады және жаңа жағдайларға тап болғанда олар осал болды. DeepMind 2022 жылдың мамыр айында бір модельді бірнеше нәрсені бір уақытта орындауға баптаған жұмысын жариялады. Модельдің аты – Gato. Ол «Atari ойынын ойнай алады, суреттерге сипаттама жаза алады, әңгімелесе алады, нақты робот қолмен блоктарды үйіп қоя алады және тағы да көп нәрсе жасай алады, мән-жайына қарай мәтін, буындық моменттер, түймелерді басу немесе басқа да белгілерді шығаруды шешеді». Сол сияқты, машиналық аударма сияқты, бұрын AI толық деп есептелген кейбір тапсырмалар да үлкен тілдік модельдердің мүмкіндіктеріне жатады.

Ресмилендіру

Есептеу күрделілігі теориясы есептеуге болатын функциялардың салыстырмалы есептеу қиындығымен айналысады. Анықтамасы бойынша, ол шешімі белгісіз немесе формалды түрде сипатталмаған мәселелерді қамтымайды. Көптеген жасанды интеллект (AI) мәселелері әлі формалдалмағандықтан, дәстүрлі күрделілік теориясы AI-дың толықтығын формалды түрде анықтауға мүмкіндік бермейді. Бұл мәселені шешу үшін, жасанды интеллект үшін күрделілік теориясы ұсынылған. Ол есептеу жүктемесін компьютер мен адам арасында бөлетін есептеу моделіне негізделген: бір бөлігі компьютермен, ал екінші бөлігі адаммен шешіледі. Бұл адамның көмегімен жұмыс істейтін Тьюринг машинасы арқылы формалданады. Формалдандыру алгоритм күрделілігін, мәселе күрделілігін және азайтуды анықтайды, бұл өз кезегінде эквиваленттілік кластарын анықтауға мүмкіндік береді. Адамның көмегімен жұмыс істейтін Тьюринг машинасымен алгоритмді орындаудың күрделілігі жұп түрінде беріледі, мұнда бірінші элемент адам бөлігінің күрделілігін, ал екінші элемент машина бөлігінің күрделілігін көрсетеді.