Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалия азаматтығының тарихы мен ережелері
History and regulations of Portuguese citizenship
Португалия азаматтығын реттейтін негізгі заң – 1981 жылдың 3 қазанында күшіне енген Азаматтық туралы заң. Португалия Еуропалық Одақтың (ЕО) мүше мемлекеті болып табылады және барлық португалиялықтар Еуропалық Одақтың азаматтары. Олар ЕО және Еуропалық еркін сауда қауымдастығы (ЕЭА) елдерінде еркін қозғалу құқығына ие және Еуропа Парламентіне сайлауда дауыс бере алады. 1981 жылдың 3 қазанына дейін Португалияда туған барлық адамдар, ата-аналарының ұлттығына қарамастан, туғаннан бастап азамат болып есептеледі. Осы күннен бастап елде туған адамдар португалиялық азамат болған немесе кем дегенде бір жыл елде тұрған ата-аналарының бірі болса, туғаннан бастап Португалия азаматтығын алады. Шетел азаматтары Португалияда бес жылдан астам тұрғаннан және португал тілін меңгергенін көрсеткеннен кейін табиғи жолмен азаматтыққа өтуге құқылы. Португалияның тарихи колониялық империясы болғандықтан, бұрынғы колониялармен байланысы бар кейбір адамдар азаматтыққа ие болуы мүмкін.
The primary law governing nationality of Portugal is the Nationality Act, which came into force on 3 October 1981. Portugal is a member state of the European Union (EU) and all Portuguese nationals are EU citizens. They are entitled to free movement rights in EU and European Free Trade Association (EFTA) countries and may vote in elections to the European Parliament. All persons born in Portugal before 3 October 1981 are automatically citizens by birth regardless of the nationalities of their parents. Individuals born in the country since that date receive Portuguese citizenship at birth if at least one of their parents is a Portuguese citizen or has resided in the country for at least one year. Foreign nationals may become citizens by naturalisation after living in Portugal for more than five years and showing proficiency in the Portuguese language. Due to Portugal's historical status as a colonial empire, some individuals with a connection to a former colony may acquire citizenship.
Терминология
Азаматтық және ұлттық терминдерінің мағынасы арасындағы айырмашылық ағылшын тілінде әрқашан нақты емес және елден елге өзгеше болуы мүмкін. Жалпы алғанда, ұлттық – адамның заңды түрде бір елге қатыстылығын білдіреді және халықаралық шарттарда мемлекет мүшелерін атау үшін қолданылатын жиі қолданылатын термин; ал азаматтық – сол елдегі адамның құқықтары мен міндеттерінің жиынтығын көрсетеді. Португалия контекстінде бұл екі термин көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылады. Дегенмен, ұлттық емес адамдар да азаматтықпен байланысты азаматтық және саяси құқықтарға (мысалы, дауыс беру құқығына) ие болуы мүмкін, әсіресе лузофондық елдерден келгендер үшін.
The distinction between the meaning of the terms citizenship and nationality is not always clear in the English language and differs by country. Generally, nationality refers a person's legal belonging to a country and is the common term used in international treaties when referring to members of a state; citizenship refers to the set of rights and duties a person has in that nation. In the Portuguese context, the two terms are normally used interchangeably. However, it can be possible for a non national to obtain a degree of civil and political rights commonly associated with citizenship (e. g. voting rights), particularly individuals from Lusophone countries.
1603 Таңдалу
Португалия азаматтығын алудың алғашқы заңдық ережелері 1603 жылы Португалия королі Филипп II-нің (Орденасио Филиппин) жарлығы арқылы жасалды. Ол туылған кезде азаматтық алуды jus soli және jus sanguinis аралас жүйесі арқылы реттеді. Азаматтық Португалияда португалдық әкесінен некеде туған немесе португалдық анасынан некеден тыс туған балаларға берілді. Португалия аумағынан тыс жерде туған балалар азаматтық алған жоқ, егер олардың әкесі немесе анасы шетелде патшалық қызметте болмаса. Португалияда португалдық емес әкесінен некеде немесе португалдық емес анасынан некеден тыс туған балалар азаматтыққа тек ата-анасы кем дегенде он жыл Португалияда тұрған және онда мүлікке ие болған жағдайда ғана ие болатын.
The first legal arrangements for Portuguese citizenship were created through the 1603 Ordination of King Philip II of Portugal (the Ordenações Filipinas). It regulated the acquisition of citizenship at birth through a mixed system of jus soli and jus sanguinis. Citizenship was acquired by children born in Portugal in wedlock to Portuguese fathers or out of wedlock to Portuguese mothers. Children born outside Portuguese territory did not receive citizenship unless their in wedlock father or out of wedlock mother was in royal service abroad. Children born in Portugal to a non Portuguese father in wedlock or out of wedlock non Portuguese mother only acquired citizenship if that parent had been living in Portugal for at least ten years and owned property there.
1822 жылғы конституция
Португалияның 1822 жылғы Конституциясы азаматтықты беруді кеңейтті де, шектеді де. Ол, португалиялық емес ата-анаға туған балаға жергілікті құқық бойынша азаматтық беру үшін ата-ананың мүліктік иелігін қажет етпеу арқылы азаматтықтың берілуін кеңейтті, бірақ сонымен қатар баланың Португалияда тұруын және ересек болғанда португалиялық азаматтыққа өтуге ниет білдіруін талап етті. Бұрынғыдай, Португалиядан тыс жерде туған, некеде болған португалиялық әкесі немесе некеден тыс туған португалиялық анасы бар барлық балаларға туыстық азаматтық берілуі мүмкін болды, бірақ ата-анасы патшалық қызметте болмаса, бала Португалияда тұруы керек еді. Егер басқа елдің азаматтығын алса немесе Португалия үкіметінің рұқсатынсыз шетелдік үкіметте жұмыс істесе, награда алса немесе зейнетақы тағайындалса, азаматтықтан айырылуы мүмкін еді. Португалияда тұрып, португалиялық әйелге үйленген, Португалияда сауда, шаруашылық немесе өнеркәсіптік кәсіпорын ашқан немесе елге қызметтер көрсеткен адамдарға дискрециялық түрде азаматтық беруге болады.
The Portuguese Constitution of 1822 both expanded and contracted transmission of citizenship by eliminating the parental property ownership requirement for jus soli birth to a non Portuguese parent but by also requiring that the child continue to live in Portugal and declare the option for Portuguese nationality upon adulthood. It also expanded citizenship by descent to all children born outside Portugal to an in wedlock Portuguese father or out of wedlock Portuguese mother, with the condition that the child take up residence in Portugal if the parent was not in royal service. Loss could occur with naturalisation in another country or the acceptance of foreign government employment, honors, or pension without Portuguese government permission. Discretionary naturalisation could be granted to persons who were living in Portugal while married to a Portuguese woman; acquired a trading, farming, or industrial establishment in Portugal; or performed certain services to the country.
1826 жылғы конституциялық жарғы
1826 жылғы Конституциялық жарғы 1826 және 1828 жылдар аралығындағы, 1834 және 1836 жылдар аралығындағы, содан кейін 1842 жылғы қайта жаңғырту мен 1910 жылғы монархияның аяқталуы және Португалия Республикасының құрылуы аралығындағы ішкі талас-тартыстар мен соғыстар кезінде қолданыста болды. 1824 жылғы Бразилияның Императорлық Конституциясының ықпалымен, Португалия аумағында туған барлық құл емес адамдарға туған жері бойынша азаматтық құқығы (jus soli) кеңейтілді. Тегі бойынша азаматтыққа ие болу, Португалиядан тыс жерде туған және Португалияда тұратын некедегі әкелері немесе некеден тыс аналары бар балалармен шектелді, егер ата-анасы патшалық қызметпен шетелде болмаса. Шетелдік азаматтыққа өту, белгілі бір қылмыстық істер бойынша айыпталу, немесе Португалияның рұқсатынсыз шетелдік үкіметтен награда немесе сыйлық қабылдау азаматтықты жоюға алып келді. Азаматтыққа қабылдау шарттарын реттеуді қалыпты заңға қалдырды, ол 1836 жылы толыққанды жасқа толу, қаржылық тәуелсіздік және Португалияда екі жыл тұру (португалдық тегі бар, португалдық әйелі бар немесе белгілі бір қызметтер атқарған адамдардан басқа) талаптарын қамтыды.
The Constitutional Charter of 1826, in effect during bouts of infighting and warring between 1826 and 1828, 1834 and 1836, and then finally between its 1842 restoration and the 1910 end of the monarchy and the founding of the Republic of Portugal, expanded jus soli to all non enslaved persons born in Portuguese territory, as inspired by the 1824 Imperial Constitution of Brazil. Citizenship by descent continued to be limited to those children born outside Portugal whose in wedlock fathers or out of wedlock mothers lived in Portugal, except where that parent was abroad in royal service. Loss of citizenship could occur with foreign naturalisation, certain criminal convictions, or acceptance of foreign government honors or rewards without Portuguese permission. It left to regular law the specifications for naturalisation, which in 1836 were detailed as being an adult, being financially self sufficient, and having two years of residence in Portugal (except for a person of Portuguese origin, having a Portuguese wife, or having accomplished certain actions).
1867 жылғы азаматтық кодекс
1867/1868 жылғы Азаматтық кодекстің ережелері 1826 жылғы жарғының кең ауқымын толықтырып, егжей-тегжейлі мәліметтер берді, соның ішінде балаға Португалияда шетелдік әкеден немесе некеден тыс анадан туған жағдайда, автоматты түрдегі *jus soli* азаматтығынан жазбаша мәлімдеме арқылы бас тарту мүмкіндігі қарастырылды. (Егер мәлімдеме баланың атынан жасалса, бала есейген кезде оны кері алып тастауға құқылы болды.) 1867 жылғы Азаматтық кодекске енгізілген өзгерістер 1826 жылғы жарғыдағы *jus sanguinis* талаптарын жұмсартты, Португалияда тұрудың орнына, португал азаматтығын алуға ниетті екенін жариялау арқылы *jus sanguinis* мүмкіндігін ұсынды. Португалиялық еркекке үйленген шетелдік әйелге азаматтық автоматты түрде берілді. 1867 жылғы кодекс 1836 жылғы натурализация шарттарына қатысты мәтінді де жаңартты, осылайша ересек, қаржылық тәуелсіздігін қамтамасыз еткен, соттылығы жоқ, туған еліндегі әскери міндеттерін орындаған және Португалияда үш жыл тұрған (португал тегінен шыққандардан басқа, португал әйелі бар немесе белгілі бір іс-әрекеттерді орындағандардан басқа) адамдарға азаматтық алуға мүмкіндік берді. Азаматтық басқа елде натурализация арқылы жойылды (бірақ тек азаматтық иесі үшін, әйелі мен баласы үшін егер олар басқаша мәлімдемесе); рұқсатсыз шетелдік үкіметтің лауазымын, зейнетақысын немесе марапаттарын қабылдау; сот шешімімен елден қуылған жағдай; және португал әйелінің шетелдік еркекке үйленуі, егер әйел күйеуінің азаматтығын неке арқылы алған болса. Әр жағдай португал азаматтығын кейіннен қайтару шарттарына қатысты әртүрлі талаптарға бағынды.
The 1867/1868 Civil Code provisions provided the details for the 1826 charter's broad language, including the ability for a child to opt out by declaration from the automatic jus soli citizenship for persons born in Portugal to a foreign father or out of wedlock mother. (If the declaration was made on behalf of the child, the child could withdraw the declaration upon adulthood.) The 1867 civil code additions also softened the jus sanguinis requirements of the 1826 charter by allowing for jus sanguinis by declaration of desire for Portuguese nationality as an alternative to actual residence in Portugal. Naturalisation was extended automatically to a foreign woman who married a Portuguese man. The 1867 code also updated the 1836 wording on naturalisation conditions, to make it available to a person who was an adult, was financially self sufficient, did not have a criminal record, had performed all military duties in the country of origin, and had three years of residence in Portugal (except for a person of Portuguese origin, having a Portuguese wife, or having accomplished certain actions). Loss occurred with naturalisation in another country (but only for the individual concerned, not a wife or child unless they declared otherwise); accepting without permission a foreign government's public office, pension, or honors; expulsion by judicial decision; and marriage by a Portuguese woman to a foreign man if the woman acquired her husband's citizenship by marriage. Each was subject to different conditions on whether and how Portuguese citizenship could be reacquired at a later point.
1959 жылғы 29 шілдедегі 2098 Заң
1959 жылғы заң бойынша, егер әкесі шетелдік болмаса және шетелдік мемлекеттік қызметте жұмыс істемесе, немесе әкесі азаматтығы жоқ, белгісіз немесе анықталмаған азамат болса, анасы шетелдік болмаса және шетелдік мемлекеттік қызметте жұмыс істемесе, Португалия аумағында туған адамдар Португалия азаматтығын автоматты түрде алды. Шетелде туған балаға немесе Португалия мемлекеттік қызметі үшін шетелде болған Португалиялық әкесі немесе анасы болған жағдайда ғана туған жері бойынша азаматтық автоматты түрде берілді. Әйтпесе, Португалия азаматтығын таңдау туралы өтініш беру, Португалияның туу тізіліміне тіркеу немесе Португалия аумағында декларациямен тұру қажет болды. Ангола, Бразилия, Кабо-Верде, Гоа, Гвинея-Бисау, Мозамбик, Макао және Сан-Томе және Принсипимен байланыстар арқылы Португалия азаматтығын алуға қатысты ерекше ережелер бар.
Under the 1959 act, Portuguese citizenship was acquired automatically by persons born in Portuguese territory as long as the father was not foreign and in foreign government service, or, if the father was stateless, unknown, of unknown citizenship, as long as the mother was not foreign and in foreign government service. Citizenship by descent was only automatic for a child born abroad to a Portuguese father or a Portuguese mother who was abroad for Portuguese government service. Otherwise it required either declaration of option for Portuguese nationality, registration in the Portuguese Register of Births, or residence in Portuguese territory with declaration. Special rules exist concerning the acquisition of Portuguese citizenship through connections with Angola, Brazil, Cape Verde, Goa, Guinea Bissau, Mozambique, Macau and São Tomé and Príncipe.
Үндістан
Португалиялық Үндістан 1954 және 1961 жылдары екі әскери операция арқылы күшпен басып алынды. Бұл аумақтардың көптеген тұрғындарына үндістандық азаматтық алу немесе бұрынғы ұлттығын сақтау мүмкіндігі берілді, бірақ Дадра мен Нагар-Хавелиден келгендерге мұндай мүмкіндік берілмеді. Гоа, Даман және Диудегі тұрғындар 1961 жылдың 20 желтоқсанында, егер олар бұл күнге дейін жазбаша түрде бұрынғы ұлттығын сақтау ниетін білдірмесе, автоматты түрде үндістандық азаматтарға айналды. Португалия бұрынғы үндістандық аумақтарының аннексиясын мойындамады; 1975 жылдың 3 маусымына дейін аталған аумақтарда туған адамдар португалиялық азаматтар ретінде танылды.
Portuguese India was taken by force with two military offensives in 1954 and 1961. Although most residents of these territories were given a choice between acquiring Indian citizenship and retaining their previous nationalities, those from Dadra and Nagar Haveli were not. In Goa, Daman and Diu, residents automatically became Indian citizens on 20 December 1961 unless they had made a written declaration before this date stating their intention to retain their existing nationality. Portugal did not recognise the annexation of its former Indian territories; persons born in applicable areas before 3 June 1975 were recognized as Portuguese citizens.
Макао
Бұрынғы португалдық Макао аумағы 1999 жылдың 20 желтоқсанында Қытай Халық Республикасының арнайы әкімшілік аймағына айналды. Португалия өз азаматтық заңдарын Макаоға қолданды, нәтижесінде 1981 жылға дейін туғандар туған жері бойынша (jus soli), ал 1981 жылдан кейін – тегі бойынша (jus sanguinis) азаматтыққа ие болды. Макаоның көптеген тұрғындары (қытай және португал тегінен) осы негізде португал азаматтығын ұстап тұр. 1981 жылғы 3 қазанға дейін Макаомен байланыс арқылы және 1999 жылғы 20 желтоқсанда Қытайға егемендік берілгеннен кейін португал азаматтығын алу мүмкін емес, тек осы күнге дейін туған немесе аумақпен байланысы бар адамдар ғана ала алады. Дегенмен, 1999 жылғы 20 желтоқсаннан кейін Макаодан немесе макалықтардан туған, португал азаматтығын ұстап тұрған португалдар мен/немесе португал азаматтығын ұстап тұрған қытайлықтардың балалары португалдық мұра туралы заңға (Jus Sanguinis) сәйкес азаматтыққа ие болуға құқылы, бірақ егер олар 20 желтоқсаннан кейін қытай азаматтығын ұстап тұрған қытайлық және/немесе португалдық ата-аналардан туған болса, немесе 20 желтоқсаннан кейін португал азаматтығын ұстап тұрған қытайлық және/немесе португал жұбы натурализация арқылы өз азаматтығынан бас тартса, онда бұл құқықтан айырылады.
The former Portuguese territory of Macau became a Special Administrative Region of the People's Republic of China on 20 December 1999. Portugal had extended its nationality laws to Macau with those born before 1981 acquiring nationality by jus soli and by jus sanguinis after 1981. Many residents of Macau (either of Chinese & Portuguese descent) hold Portuguese citizenship on this basis. It is no longer possible to acquire Portuguese citizenship by connection with Macau before 3 October 1981 and after 20 December 1999 transfer of sovereignty to China, except by birth or association with the territory previous to that date. However, those born after 20 December 1999 to Portuguese from Macau or Macanese that hold Portuguese citizenship, and/or to Chinese who hold Portuguese citizenship, are eligible to the citizenship themselves due to the Portuguese heritage law (Jus Sanguinis), except when born to Chinese and/or Portuguese parents who possess Chinese citizenship after 20 December 1999 or when Chinese and/or Portuguese couple with Portuguese citizenship renounced their nationality by naturalisation after 20 December 1999.
Туғаннан азаматтығына шектеулер
1981 жылғы 3 қазандағы 37/81 заң Жарлығының әлі де қолданыстағы нұсқалары, осы күнге дейін кез келген күні өзгертілген, ресми португалиялық заңнаманың веб-сайтында күнді енгізу арқылы қолжетімді. Португалияның 1976 жылғы Конституциясы жынысына және ата-ананың некелік жағдайына қарай кемсітушілікке жол бермеу принципін және туудан бастап азаматтыққа негізгі құқықты енгізді. Португалияның саяси партиялары конституцияға сәйкес келетін жаңа ұлттық заңнама қажет екендігіне келісіп, оны 1981 жылы бекітті. 1981 жылғы заң Португалияның деколонизация салдарынан аумағының күрт қысқаруына және португалиялық азаматтардың санын арттыру қажеттілігіне жауап берді. Алайда, бұл заңға Африка және басқа еуропалық емес португал тілінде сөйлейтін бұрынғы португалиялық территориялардың тұрғындары кіргізілмеді. Орталық-оң коалициялық үкімет эмигранттар мен олардың ұрпақтары үшін португалиялық азаматтық алуды жеңілдететін өзгерістер жасауды өте маңызды деп есептеді, себебі Португалия кең ауқымды эмиграцияға ұшыраған шағын елге айналды және ахуалды барынша тиімді пайдалану қажет болды. Jus sanguinis, яғни қандық байланыс бойынша азаматтық алу, португалиялық азаматтық тіркелімінде ниет білдіру немесе тууды тіркеу арқылы сақталды, бірақ португалиялық ана немесе әке арқылы да жүзеге асуына мүмкіндік беру үшін жаңартылды. Португалия азаматтарының санын одан әрі азайтудың алдын алу және азаматтыққа негізгі құқықты мойындау мақсатында, азаматтықтан айырылу тек ерікті түрде мүмкін болды, көп азаматтық толыққанды мойындалды және португалиялық азаматтық алу үшін басқа азаматтықтан бас тарту талап етілмеді. Jus soli, яғни туған жері бойынша азаматтық алу, керісінше, ниет білдіруді және ата-аналардың біреуінің кемінде алты жыл Португалияда тұрғанын талап етумен шектелді. Жаңарту аясында португалиялық еркекке үйленген әйелдің португалиялық азаматтық алуы автоматты түрде тоқтатылды және ол натурализация сұрауының негіздерінің біріне айналды. Бұрын некеге тұруы немесе ерікті түрде шетел азаматтығын алуы себепті азаматтығынан айырылған адамдарға португалиялық азаматтықты қайта алу мүмкіндігі енгізілді.
Versions of the still current Decree Law 37/81 of 3 October 1981 as amended at any date up to the present are available by entering the date in the official Portuguese legislation Web site. The Portuguese Constitution of 1976 introduced the principles of non discrimination on the basis of sex and marital status of parents at birth, and a fundamental right to citizenship. The political parties of Portugal agreed that new nationality legislation was required to achieve compatibility with the constitution, and finally approved it in 1981. The 1981 law responded to the dramatic decrease in size of Portugal because of decolonisation, and the resulting need to increase the number of Portuguese citizens—although notably not attempting to include African and other non European origin Portuguese speakers of former Portuguese territories—because of the flow of emigrants leaving Portugal in recent decades (an emigrant population estimated at more than four million) and the desire to retain ties with those emigrants' children and grandchildren as a resource to the Portuguese state. The center right governing coalition viewed it as very important to create changes that would facilitate Portuguese citizenship for emigrants and their descendants because Portugal had become a small country with widespread emigration and needed to make the best of the situation. Jus sanguinis was still by either expression of intent or registration of birth in the Portuguese civil register, but was modernised to allow it to flow through either a Portuguese mother or father. To help prevent further reduction in Portuguese citizen numbers and to recognise the fundamental citizenship right, citizenship loss could only be accomplished voluntarily, and multiple citizenship was fully tolerated, and renunciation of other citizenships was not required to acquire Portuguese citizenship. Jus soli citizenship, in contrast, was restricted to require expression of intent and either of the parents having lived in Portugal for at least six years beforehand. As part of the modernization, automatic acquisition of Portuguese citizenship by a woman marrying a Portuguese man was ended, and became simply one of the grounds on which naturalisation could be requested. The ability for persons who had previously lost citizenship due to marriage or voluntary acquisition of foreign citizenship to reacquire Portuguese citizenship was introduced.
Еуропалық интеграция
1986 жылы Португалия Еуропалық қауымдастыққа (ЕҚ) қосылды, ол кейіннен Еуропалық Одаққа (ЕО) дамыды. Содан бері Ирландия азаматтары 1957 жылғы Рим шартында орнатылған жұмыс күшінің еркін қозғалысы құқығына сәйкес, басқа ЕҚ/ЕО елдерінде жұмыс істеуге мүмкіндік алды және 1987 жылы алғашқы Еуропалық Парламент сайлауларына қатысты. 1992 жылғы Маастрихт шартымен Еуропалық Одақ азаматтығының құрылуымен бірге, жұмыс істеу жағдайына қарамастан, ЕО мүше мемлекеттерінің барлық азаматтарына еркін қозғалыс құқығы берілді. Бұл құқықтар 1994 жылы Еуропалық экономикалық аймақ құрылғаннан кейін ЕЭК мүше мемлекеттерінің кез келген азаматына тарастылды, бірақ Швейцарияны қоспағанда, ол 2002 жылы күшіне енген ЕО-мен еркін қозғалыс туралы жеке келісімге келді.
In 1986, Portugal joined the European Communities (EC), a set of organisations that later developed into the European Union (EU). Irish citizens have since been able to work in other EC/EU countries under the freedom of movement for workers established by the 1957 Treaty of Rome and participated in their first European Parliament elections in 1987. With the creation of European Union citizenship by the 1992 Maastricht Treaty, free movement rights were extended to all nationals of EU member states regardless of their employment status. The scope of these rights was further expanded with the establishment of the European Economic Area in 1994 to include any national of an EFTA member state except for Switzerland, which concluded a separate free movement agreement with the EU that came into force in 2002.
1994 жылғы 25/94 Заң
1990 жылдары Португалияға заңсыз көші-қонның күшеюіне жауап ретінде үкіметтік коалиция 1981 жылғы заңға өзгерістер енгізіп, туған жері бойынша азаматтық алу (jus soli) және натурализация шарттарын қатаңдатты. Туған жері бойынша азаматтық алу үшін ата-аналар енді Португалияда тұрумен қатар, тұруға рұқсат алуға да міндетті болды, ал Португалияда тұратын шетелдіктердің көп бөлігінде болған жұмыс немесе тұруға рұқсаттар жеткіліксіз деп есептелді. Егер ата-аналар лузофонды елдерден болмаса, тұрудың ең аз мерзімі алты жылдан он жылға дейін ұзартылды. Португалия азаматына үйленген адам азаматтық алу үшін кем дегенде үш жыл үйленген болу керек еді, сондай-ақ Португалия қоғамымен байланысы бар екенін дәлелдеу міндеті оның үстіне жүктеледі.
In response to an increase in the 1990s of unlawful immigration into Portugal, the governing coalition amended the 1981 act by limiting jus soli and naturalisation. For jus soli, the parents were now required not only to reside in Portugal, but to hold a residence permit—and the work permit or permit of stay possessed by a large percentage of foreigners living in Portugal would not be sufficient. If the parents were not from a Lusophone country, the minimum period of residence was increased from six year to 10 years. A person married to a Portuguese citizen was now required to be married for at least three years before acquiring citizenship, and was required to carry the burden of proof of showing an effective link to the Portuguese community.
Органикалық заң 1/2004
Португалиялық эмигранттар қауымдарына бұрынғы заңнамалардың әсерін азайту мақсатында заң үкіметтің ұлттықты қайта иеленуге қарсылық көрсету құқығын жойды, ұлттықты жоғалту тіркелмеген жағдайда Португалия азаматтығын автоматты түрде алуды қамтамасыз етті және ұлттықты қайта иеленуді жоғалту күніне дейін кері күшпен қолдануға мүмкіндік берді. Бұл, Португалиядан тыс жерде туған эмигранттар балаларына тектік байланыс арқылы азаматтық алуды жеңілдетті.
To reduce the effects of some earlier legislation on Portuguese emigrant communities, the law removed the power of the government to oppose reacquisition of nationality, made acquisition of Portuguese citizenship automatic if the loss of nationality had not been registered, and made reacquisition retroactive to the date of loss. That opened the doors for children born abroad of Portuguese emigrants to more easily acquire citizenship by descent.
Органикалық заң 2/2006
2005 жылы Социалистік партия басшылығымен үкімет сайлануы елге иммиграцияның әсерін мойындау үшін Португалияның азаматтық заңын жаңғырту туралы заң қабылдануына әкеп соқты. Мақсаттары – азаматтығы жоқ екінші және үшінші буын иммигранттарды интеграциялау, азаматтық заңның Еуропалық азаматтық конвенциясымен және оның кемсітушілікке қатысты ережелерімен сәйкес келуін қамтамасыз ету, сондай-ақ заңның орнына әдеттегі ережелерге сүйенетін ескірген тұжырымдамалар мен анықтамалардың тудырған шатасуды азайту болды. Осы мақсатта заң азаматтықтанудың кейбір талаптарын жойды (мысалы, португалдық қоғаммен байланысты екенін дәлелдеу және ең төменгі күнкөріс деңгейі талаптары), басқаларын нақтылады (адамгершілік және әлеуметтік мінез-құлықтың бұрыңғы екіұшты талаптарын Португалияда кем дегенде үш жылға бас бостандығынан айыру жазасын көздейтін қылмыс үшін сотталмағанына алмастыру), ал кейбіреулерін қысқартты (ең төменгі тұру мерзімі біркелкі түрде алты жылға дейін қысқартылды). Бала туған кезде Португалия аумағында тұратын ата-анасы бар адамдарға азаматтық автоматты түрде берілетін екі мәртегі jus soli қағидасы енгізілді. Бұл шара ретроспективті күшіне енді. Сондай-ақ, декларация арқылы, шетелде туған, бірақ кем дегенде біреуі Португалияда кем дегенде бес жыл заңды түрде тұрған ата-анасы бар адамдарға азаматтық алу мүмкіндігі берілді. Балаларды азаматтандыру олардың ата-анасының бірі кем дегенде бес жыл Португалияда заңды түрде тұрған немесе негізгі білімнің бірінші сатысын аяқтаған жағдайда қолжетімді болды.
The election of a Socialist Party led government in 2005 led gave rise to the passage of a bill to modernize Portuguese nationality law, in recognition of the impact of years of immigration into the country. The objectives were to integrate second and third generation immigrants who did not have citizenship, to comply with judicial and legal demands that the nationality law be consistent with the European Convention of Nationality and its non discrimination clauses, and to lessen confusion of outdated wording and definitions that relied on simple regulation instead of law. To do so, the law eliminated some requirements for naturalisation (such as proving a link to the Portuguese community and minimum subsistence requirements), clarified others (changing ambiguous requirements of moral and social behavior to a requirement of no conviction for a crime carrying a prison sentence of at least three years in Portugal), and reduced some (minimum residency was uniformly lessened to six years). Double jus soli was introduced, with citizenship automatically extended to individuals with a parent also born in Portuguese territory who resided there at the time of the child's birth. The effect is retroactive. Citizenship was also made available, by declaration, to individuals born in Portuguese territory to foreign parents if at least one parent had legally resided in Portugal for at least five years. Naturalisation for children was made available to those who had a parent who resided legally in Portugal for at least five years or who completed the first cycle of basic education.
Соңғы өзгерістер
2015 жылдың мамыр айынан бастап, жаңа бекітілген Португалия азаматтығы туралы заңға (1-баптың 1-тармағы, d тармағы) сәйкес, тікелей туыстық желісінің екінші дәрежесінде кем дегенде бір португалдық түбі бар және осы азаматтығын жоғалтпаған, шетелде туған адамдар, португалдық болғысы келетінін, ұлттық қоғамдық байланыстарға ие екенін жариялаған жағдайда және осы талаптар орындалған соң, Португалияның кез келген азаматтық тіркелімінде тууы туралы мәліметті тіркеуі ғана қажет болады. Португалия азаматтығы туралы заң 2006 жылы Социал-демократиялық партиясының (PSD) мүшесі, депутат Невес Морейраның ұсынысы бойынша өзгертілді: ата-бабасы ешқашан Португалия азаматтығын жоғалтпаған шетелде туған адам, Португалияда 6 жыл тұрғанын растау құжаттарын ұсынбастан, азаматтық алуға үміттенуге мүмкіндік алды. Азаматтық алу арқылы алынған азаматтық, тегі бойынша алынған азаматтықтан өзгеше болғандықтан, PSD мүшелері 2009 жылы заңға тағы бір өзгеріс енгізуді ұсынды. Бұл ұсыныс португалдық азаматтардың немерелеріне азаматтық алу арқылы емес, тегі бойынша (туыстық бойынша) азаматтық беруді көздеді, бірақ ол қабылданбады. 2013 жылы PSD мүшелері осындай шараны қайтадан қабылдауға тырысты, бірақ елдегі саяси және экономикалық дағдарысқа байланысты, бұл шараға дауыс берілген жоқ.
As of May 2015, under the newly approved Portuguese Nationality Act (Article 1, n.1, paragraph d) persons born abroad with, at least, one Portuguese ascendant in the second degree of the direct line who has not lost this citizenship, are Portuguese by origin, provided that they declare that they want to be Portuguese, that they have effective ties with the national community and, once these requirements are met, that are only required to register their birth in any Portuguese civil registry. Portuguese nationality law was amended in 2006 based on the proposals of deputy Neves Moreira, member of the Democratic Social Party (PSD): a foreign born person whose grandparent never lost Portuguese citizenship became able to request naturalisation without the need to document 6 years residence in Portugal. Because nationality acquired through naturalisation is not the same as nationality acquired through descent, members of the PSD proposed in 2009 another change in the law. This proposal would have given nationality by origin (descent) rather than by naturalisation to the grandchildren of Portuguese citizens but it was rejected. In 2013, members of the PSD tried to pass a similar measure again but due to the political and economic crisis that engulfed the country, no vote was ever taken on the measure.
Туғаннан, ұрпақтан немесе асырап алынғаннан пайда болған құқықтар
1981 жылғы 3 қазанға дейін Португалия аумағында туған барлық адамдар, ата-аналарының ұлттығына қарамастан, туған кезден бастап азаматтыққа автоматты түрде ие болды. Осы күннен кейін ел ішінде туған адамдар, егер ата-аналарының кем дегенде біреуі португалиялық азамат болса, туған кезден бастап португалиялық азаматтыққа ие болады. Елде туған, ұлттығы жоқ балалар қосымша талаптарсыз автоматты түрде азамат болады. Португалия азаматтарының асырап алған балалары асырау процесі аяқталғаннан кейін автоматты түрде азаматтыққа ие болады.
All persons born in Portuguese territory before 3 October 1981 automatically received citizenship at birth regardless of the nationalities of their parents. Individuals born domestically since that date receive Portuguese citizenship at birth if at least one parent is a Portuguese citizen. Stateless children born in the country automatically become citizens with no further requirements. Adopted children of Portuguese citizens automatically acquire citizenship on completion of the adoption process.
Ата-аналардың бір жыл тұруы
Португалияда азамат емес ата-аналардан туған балалар, егер ата-аналарының бірі Португалия аумағында белгілі бір мерзім тұрған болса, Португалия азаматтығын алу ниеті туралы ерікті мәлімдеме жасауға құқылы. Қазіргі уақытта, 2024 жылдан бастап, Португалияда туған бала, егер ата-анасының біреуі Португалияда заңды немесе заңсыз кемінде 1 жыл тұрған болса, Португалия азаматтығын алуға құқылы. 1981-1994 жылдар аралығында ата-ана бала туғанға дейін кем дегенде алты жыл Португалия аумағында тұруы тиіс еді. Бұл мерзім 1994-2006 жылдар аралығында Лузофонияға жатпайтын елдерден келген шетелдік ата-аналар үшін 10 жылға дейін ұзартылды. 2006 жылдан бері, кез келген шетелдік елден келген ата-аналар үшін осы тұру талабы 5 жылға дейін қысқартылды. Португалиялық ата-анасынан шетелде туған адамдар, егер олардың тууы Португалияның дипломатиялық өкілдігінде тіркелсе немесе кейіннен азамат ретінде тіркелсе, тегі бойынша азаматтық алуға құқылы. Португалия азаматтарының немерелері де қосымша талаптармен азаматтық ала алады; олар Португалия азаматтығын алу ниеттерін ресми түрде жариялауы, елмен тығыз байланыстарын дәлелдеуі және туған күндерін ұлттық тіркелімде тіркеуі керек.
Children born in the country to noncitizens are eligible to make a voluntary declaration of intent to acquire Portuguese citizenship if at least one parent has been resident in Portuguese territory for a minimum requisite period. Currently, as of 2024, a child born in Portugal can receive Portuguese citizenship if either parent is a resident of Portugal legal or otherwise for a minimum of 1 year. Between 1981 and 1994, a parent was required to have resided in Portuguese territory for at least six years before their child's birth. This was increased to 10 years for foreign parents from non Lusophone countries between 1994 and 2006. Since 2006, this residence requirement has been lowered to five years for parents from any foreign country. Individuals born overseas to a Portuguese parent are eligible to acquire citizenship by descent if their births are registered at a Portuguese diplomatic mission or if they register as citizens at any later point. Grandchildren of Portuguese citizens may also acquire citizenship by descent with additional requirements; they are required to formally declare their intention of becoming Portuguese, prove substantial ties with the nation, and register their births in the national registry.
Ерікті сатып алу
18 жастан асқан шетелдіктер Португалияда бес жылдан астам тұрып, португал тілін меңгергенін көрсеткен жағдайда, табиғи жолмен Португалия азаматтығын алуға құқылы. "Алтын виза" алған азаматтық алуға үміткерлер, еліне физикалық түрде көшіп келген күні емес, тұруға рұқсат алуға берген өтініш күнінен бастап тұру мерзімін есептей алады. Егер адам үш жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айырылған қылмыс жасағаны үшін сотталса немесе ұлттық қауіпсіздікке қатер төндірсе, ол азаматтыққа ие бола алмайды. Португалияда туған, азаматтығы жоқ, тіл және мінез-құлық талаптарына сай келетін кәмелетке толмағандар, егер олар кем дегенде бірінші циклдегі отандық бастауыш немесе орта білімді аяқтаған болса және кем дегенде бір ата-анасы соңғы бес жылда елде тұрған болса, заңды тұру құқығына қарамастан, азаматтық алуға құқылы. Португалияда туған, бірақ туған кезде ата-анасы елде тұрған және өтініш беруге дейін кем дегенде бес жыл Португалияда тұрған барлық басқа азаматтар да азаматтық алуға құқылы. Португалия азаматтарымен некеде тұрған адамдар үш жыл тұрғаннан кейін декларация арқылы азаматтыққа қол жеткізе алады.
Foreigners over the age of 18 may become Portuguese citizens by naturalisation after residing in the country for more than five years and demonstrating proficiency in the Portuguese language. Citizenship applicants who were granted a Golden Visa can calculate their time of residency based on the date they applied for the residence permit instead of the date they physically moved to the country. Any person convicted of a crime resulting in imprisonment for more than three years or who otherwise presents a threat to national defence is barred from naturalising. Noncitizen minors born in Portugal who meet the language and behaviour requirements are eligible for naturalisation provided that they have also completed at least one cycle of domestic primary or secondary education and have at least one parent who has resided in the country for the previous five years, regardless of their legal residence status. All other noncitizens born in Portugal to a parent who was residing in the country at the time of their births and who have themselves resided in Portugal for at least five years prior to application are eligible for naturalisation. Individuals who are married to Portuguese citizens may acquire citizenship by declaration after three years of residence.
Жоғалу және қайта бастау
Португалия азаматтығынан бас тарту туралы мәлімдеме жасау арқылы бас тартуға болады, егер мәлімдеушінің басқа азаматтығы болса. Оны ешқандай жағдайда үкімет міндетті түрде алып тастамайды, және егер азаматтығынан айырылу адамды азаматтығы жоқ қалдырса, онда одан бас тартуға болмайды. Егер туу туралы куәліктер Португалия азаматтығын алу үшін жалғандап жасалған болса, онда азаматтықты жою – оның жоғалғаны емес, адамның туғаннан бастап оны ешқашан алғаны емес деп қарастырылады. Бала кезінде азаматтығынан айырылған бұрынғы азаматтар азаматтығын қайта алу үшін өтініш бере алады. Мемлекеттік прокуратура өтініш берілгеннен бастап бір жыл ішінде қайта алуға ресми қарсылық білдіре алады, бірақ осы мерзім өткеннен кейін ол автоматты түрде беріледі. Шетелдік еркекке үйлену арқылы Португалия азаматтығынан айырылған әйелдер қарсылық талабынсыз қайта азаматтық алуға өтініш бере алады. Басқа азаматтық алған кезде азаматтығынан айырылған кез келген адам 1981 жылы Португалия азаматтығын автоматты түрде қайта алды, егер осы жоғалту Португалия үкіметінде тіркелмесе. Егер жоғалту тіркелген болса, зардап шеккен адам биліктің қарсылығынсыз қайта азаматтық алуға өтініш бере алады.
Portuguese citizenship can be relinquished by making a declaration of renunciation, provided that the declarant already possesses another nationality. It cannot be involuntarily stripped by the government in any situation, and may not be renounced if loss of citizenship would make a person stateless. Under circumstances where birth records were forged to acquire Portuguese citizenship, the nullification of an affected individual's citizenship would not be treated as loss of that status, but that the individual had never acquired it from birth. Former citizens who lost citizenship while they were children may apply to reacquire citizenship. Reacquisition can be formally opposed by the Public Prosecution Service within one year of an application, but is otherwise granted after expiration of that period. Women who lost Portuguese citizenship by marriage to foreign men are able to able to apply for reacquisition without being subject to the non opposition requirement. Any person who previously lost citizenship on their acquisition of another nationality automatically had their Portuguese citizenship restored in 1981, unless that loss had been registered with the Portuguese government. If their loss was recorded, that affected individual is eligible to apply for reacquisition without opposition from authorities.
Яһудилердің оралу заңы
Португалияның «Ұлттық құқық туралы» заңына енгізілген түзету Португалия инквизициясында қуылған португалдық яһудилердің ұрпақтарына, егер олар «Португалиямен байланысы бар португал текті сефард қауымына жатса», азамат болуға мүмкіндік береді. 2020 жылы Португалияда екі жыл тұрған адамдарға азаматтық алу құқығын шектейтін «Қайтару туралы» заңға өзгерістер енгізу ұсынылған. Бұл шектеулерді биліктегі социалистік партия қабылдамады және ол кезде заңға айналмады. Португалия парламенті 16 ғасырдағы діни қуғын-сүргіннен қашып келген еврейлердің ұрпақтарына азаматтығын алуды жеңілдететін заң қабылдады. Сол күні Португалия Израильден басқа еврейлердің қайта оралу заңын орындаған жалғыз ел болды. Екі жылдан кейін Испания да осыған ұқсас шара қолданды. Социалистік және оңшыл партиялар ұсынған ұсыныс 2013 жылдың 11 сәуірінде парламентте оқылып, 2013 жылдың 12 сәуірінде Португалияның «Ұлттық құқық туралы» заңына (№ 43/2013 заң актісі) түзету ретінде бірауыздан мақұлданды. Португалияның азаматтығына қатысты заңдары осы мақсатта 2015 жылғы 1 наурызда күшіне енген № 30 А/2015 заң қаулысымен өзгертілді. Лиссабонның еврей қауымының президенті Хосе Оулман Карптың айтуынша, түзетілген заң бойынша 16 ғасырда жер аударылған яһудилердің ұрпақтары «Португалиямен байланысы бар, португал тегіне жататын сефард қауымына» тиесілі болса, азамат бола алады. Дүниежүзілік еврей конгресінің веб-сайтында Лиссабонның еврей қауымы Лиссабон мен оның айналасындағы жергілікті қауымдық топтарды біріктіретін ұйым, ал Портоның еврей қауымы – Портоның жергілікті қауымдық топтарын біріктіретін ұйым деп жазылған. Өтініш берушілер өздерінің туыстық ағаштарында сефардтық желісін дәлелдеуі керек. Тағы бір фактор – «үйде сөйлейтін тіл», бұл ладиноға (иудей португал және/немесе иудей испан) қатысты. Сонымен қатар, өтініш берушілер «бұрынғы португалдық сефардтар қауымымен эмоционалды және дәстүрлі байланысты» дәлелдеуге қабілетті болуы керек, әдетте бұл еврей мұрасын растайтын православие раввинінің хаты арқылы бекітіледі. Сондай-ақ, азаматтық алуға өтініш берушіге алты жыл қатарынан Португалияда тұру талабынан тыс, Португалияда тұру міндетті емес. 2015 жылдан бастап сефардтық ата-бабаларын дәлелдеген бірнеше жүз түрік яһудилері Португалияға көшіп келіп, азаматтығын алды. 2017 жылы сефардтық яһудилердің 1800-ге жуық ұрпағы португалдық азаматтығына ие болды. 2018 жылдың ақпанына қарай 12 000 өтініш қарастырылып, 2017 жылы 1 800 өтініш берушіге Португалия азаматтығы берілді. 2019 жылдың шілдесіне дейін 33 000-ға жуық өтініш келіп түсті, олардың үштен бірі ұзақ тексеруден кейін қабылданды. 2020 жылдың қарашасына қарай Португалия шамамен 23 000 адамға азаматтық берді, бұл 2015 жылдан бері берілген шамамен 76 000 өтініштің шамамен 30% -ы; 2022 жылдың қаңтар айының соңында бұл сан 56 685 болды, 80 102 күтуде. 2023 жылдың қаңтарына қарай тергеліп жатқан істердің саны 300 000-нан асады деп хабарланды. Құжаттарды жалғандаған және басқа да қылмыстар жасаған, жарамды талаптары жоқ адамдарға азаматтық берілгені туралы хабарланған кейбір атақты жағдайлардан кейін, Португалия үкіметі 2022 жылдың 9 наурызында «Португалиямен тиімді байланыс» дәлелдеуі керек үміткерлерді тексеруді күшейту туралы заң жобасын жүзеге асырды. Тергеліп жатқан жағдайлардың бірі – Ресей миллиардері Роман Абрамовичтің жағдайы, бірақ өзгерістердің азаматтығын алған адамдарға кері әсері болады деп күтілмеген.
An amendment to Portugal's 'Law on Nationality' allows descendants of Portuguese Jews who were expelled in the Portuguese Inquisition to become citizens if they 'belong to a Sephardic community of Portuguese origin with ties to Portugal.' In 2020 there were reports that changes to the Law of Return were proposed which would restrict eligibility for citizenship to people who had lived in Portugal for two years. The restrictions were rejected by the ruling Socialist party and did not become law at the time. The Portuguese parliament passed legislation facilitating the naturalisation of descendants of 16th century Jews who fled because of religious persecution. On that day Portugal became the only country besides Israel enforcing a Jewish Law of Return. Two years later, Spain adopted a similar measure. The motion, which was submitted by the Socialist and Center Right parties, was read on Thursday 11 April 2013 in parliament and approved unanimously on Friday 12 April 2013 as an amendment to Portugal's "Law on Nationality" (Decree Law n.º 43/2013). Portuguese nationality law was further amended to this effect by Decree Law n.º 30 A/2015, which came into effect on 1 March 2015. The amended law allows descendants of Jews who were expelled in the 16th century to become citizens if they "belong to a Sephardic community of Portuguese origin with ties to Portugal," according to José Oulman Carp, president of Lisbon's Jewish community. The website of the World Jewish Congress says that the Jewish Community of Lisbon is the organization that unites local communal groups of Lisbon and its environs, while the Jewish Community of Oporto is the organization that unites local communal groups of Oporto. Applicants must be able to prove a Sephardic line in their family tree. Another factor is "the language spoken at home," a reference which also applies to Ladino (Judeo Portuguese and/or Judeo Spanish). Furthermore, applicants must be able to prove an "emotional and traditional connection with the former Portuguese Sephardic Community," commonly established through a letter from an Orthodox rabbi confirming Jewish heritage. The amendment also says applicants need not reside in Portugal, an exception to the requirement of six years of consecutive residency in Portugal for any applicant for citizenship. From 2015 several hundred Turkish Jews who were able to prove Sephardi ancestry have immigrated to Portugal and acquired citizenship. Nearly 1,800 descendants of Sephardic Jews acquired Portuguese nationality in 2017. By February 2018, 12,000 applications were in process, and 1,800 applicants had been granted Portuguese citizenship in 2017. By July 2019 there had been about 33,000 applications, of which about a third had already been granted after a long process of verification. By November 2020 Portugal had granted citizenship to about 23,000 people, about 30% of the roughly 76,000 applications submitted since 2015; the number was stated as 56,685 granted, with 80,102 pending, at the end of January 2022. As of January 2023, the number of pending cases was reported to be over 300,000. After some notorious cases where it was reported that people without a valid claim had been granted citizenship, with falsification of documents and other misdeeds, the Portuguese government on 9 March 2022 implemented a decree law to increase scrutiny of candidates, who will have to prove an "effective connection with Portugal". Among cases being investigated was that of Russian billionaire Roman Abramovich, although it was not expected that changes would be retroactive for people already granted citizenship.