Кіріспе

Ежелгі этруск өнерінің ең жақсы үлгісі ретінде Ареццо химерасы саналады. Британдық өнер тарихшысы Дэвид Эксердджан бұл мүсінді "барлық жануар мүсіндерінің арасындағы ең әсерлі мүсіндердің бірі және этруск қола құю өнерінің ең ұлы шедеврi" деп сипаттады. Толығымен қоладан жасалған, биіктігі 78,5 см, ұзындығы 129 см бұл мүсін Тосканадағы ежелгі этруск және рим қаласы Ареццода басқа қола мүсіндер жинағымен бірге табылған. Мүсін бастапқыда химера мен грек батыры Беллерофон арасындағы күресті бейнелейтін үлкен мүсін тобының бір бөлігі болған. Бұл мүсін этруск құдайы Тинияға арналған құрбандық ретінде жасалған болуы мүмкін және қазірде Флоренция Ұлттық археологиялық мұражайында сақталуда.

Иконография

Химера аңызының әдеттегі иконографиясы батыр Беллерофонтты Химерамен күрескенде, оның үстінде немесе қасында шабандықпен жүргенде көрсетеді. Осындай бейнелер грек ыдыстарында б.з.д. 600 жылы пайда бола бастады.

Әдістер мен материалдар

Біздің заманымыздан бұрынғы III мыңжылдықта ежелгі құю жұмыскерлері тәжірибе арқылы қоланың таза мысқа қарағанда көркем мүсін жасау үшін айқын артықшылықтары бар екенін анықтады. Қоланың төмен балқу температурасының арқасында қалыпты толтырғанда ұзақ уақыт сұйық күйде қалады. Қоланың кернеулік беріктігі жоғары болғандықтан, мүсін құю үшін мыстан артық металл болып табылады. Кипр аралы ежелгі Жерорта теңізі аймағындағы көркемдік мақсаттар үшін қолданылатын қоланың көп бөлігін қамтамасыз еткен. Грек қола мүсіндерінің ең алғашқы түрлері – сфирелатон деп аталатын (сөзбе-сөз "шегемен соғылған") қарапайым, қолмен өңделген қола жамылғылары болды. 16 шілде 2009 – 8 ақпан 2010, Гетти Вилласында.