Кіріспе

East African Breweries Limited, көбінесе EABL деп аталатын, Кенияда орналасқан алкогольдік сусындарды ұстау компаниясы – брендтік сыра, спирттік және алкогольсіз сусындарды өндіретін кениялық холдинг.

Шолу

Топтың штаб-пәтері Найробиде, Кенияда орналасқан, Кения, Уганда, Танзания және Оңтүстік Судан елдерінде еншілес компаниялары бар. Топтың Бурунди, Конго Демократиялық Республикасы және Руандада дистрибьюторлық серіктестері бар.

1920-1949 жылдар

Шығыс Африка сыраханалары шектеулі компаниясы 1922 жылы уэльстік Джордж және Чарльз Хёрст есімді екі адаммен Кения сыраханалары шектеулі компаниясы (KBL) ретінде құрылды. Компания Кениялық Додд отбасының меншігінде болды. KBL 1935 және 1936 жылдары Танганикадағы Танганика сыраханаларын сатып алып, осы екі компанияны біріктіру арқылы Шығыс Африка сыраханалары лимитті (EABL) құрды. Компания Момбаса сыра зауыты сияқты қосымша сыра зауыттарын ашу арқылы жергілікті кеңеюін жалғастырды.

1950 1999 жыл

1954 жылы EABL Найроби қор биржасына тіркелді. Бұл аймақтың ең көне қор биржасындағы алғашқы тіркелмелердің бірі болды. EABL тобы 1959 жылы Uganda Breweries компаниясын сатып алып, Угандаға кеңейді. 1964 жылы топтың қазіргі Танзаниядағы еншілес компаниясының атауы Танганика сыра зауыты лимитті (Tanganyika Breweries Limited) Танзания сыра зауыты лимитті (TBL) деп өзгертілді. Бұл Танганика мен Занзибар және Пемба Халық Республикасының саяси бірігуі нәтижесінде Танзания Біріккен Республикасы құрылуымен байланысты болды. Бұл одақ құрылғаннан кейін топ үшін нарық көлемі ұлғайды. Дегенмен, 1979 жылы Танзания үкіметі Аруша декларациясының аясында TBL компаниясын мемлекеттік меншікке алды. 1987 жылы топ Central Glass Industries Limited (CGI) компаниясын ресми түрде ашты, ол шыны ыдыстар мен бөтелкелерді өндіруші болып табылады, бұл ішкі көздерден қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. 1990 жылға қарай Додд отбасы акциялардың үлесін азайтты, акционерлердің көп бөлігі кениялықтар болды және компания өте сәтті болды.

20002010 жыл

2000 жылы Diageo компаниясы EABL компаниясының басым үлесін сатып алды, ал келесі жылы топтың акциялары Уганда қор биржасында тізімге алынды.

Бір соғыс

1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Шығыс Африкада Оңтүстік Африкалық сыра өндірушілердің халықаралық компаниясы (қазіргі SABMiller) мен EABL арасында «сыра соғыстары» болды. Бұл соғыс 2002 жылы EABL компаниясы Оңтүстік Африкалық сыра өндірушілердің халықаралық компаниясымен лицензиялық келісімдерге қол қойып, Kenya Breweries Limited және Tanzania Breweries Limited (қазір SABI еншілес компаниясы) еншілес компанияларының акцияларын айырбастау шарттарына келіскен кезде аяқталды. Сол жылы EABL International Distillers Uganda Limited компаниясының 100% акцияларын және UDV Kenya Limited компаниясының шығарылған акцияларының 46,32% үлесін сатып алды. EABL мен SAB Miller арасындағы серіктестік 2009 жылы Танзанияда қиындыққа тап болды, EABL SAB Miller-дің еншілес компаниясы Tanzania Breweries (TBL) келісімшартты бұзды деп мәлімдеді, оны бұрынғы келісім бойынша EABL өнімдерінің сапасы төмендігін өндіруге және сонымен бірге Diageo/EABL өнімдерінің бір бөлігінің Танзания нарығына қол жеткізуін шектеуге айыптап отырды. Бұл EABL-дің Serengeti Breweries Limited (SBL) компаниясының 51% үлесін сатып алуына әкелді, ал SAB Miller Kenya Breweries-тегі үлесін Шығыс Африка сыраханаларына сатты.

2010 Бүгінгі күнге дейін

2013 жылы EABL Оңтүстік Суданда East African Beverages South Sudan Limited (EABSS) атты Juba қаласындағы қойманы құру арқылы қызметін бастады. Бұл үшінші тарап дистрибьюторларының логистикалық қызметіне тым көп тәуелділікті азайтуға және мерзім-мерзіммен тауар жетіспеушілігіне жол бермеуге бағытталған шара болды.

Қазіргі топтағы компаниялар

Kenya Breweries Limited (KBL) – Найроби, Кения – 100% акциялармен иелену – 1922 жылы Кенияда құрылған. Компанияның негізгі қызметі – сыра пісіру және алкогольсіз сусындарды бөтелкеге салу. Uganda Breweries Limited (UBL) – Порт-Белл, Уганда – 98,2% акционерлік үлесі – UBL 1946 жылдан бері Угандада сыра өндіруші болып табылады. United Distillers Vintners (Kenya) Limited (UDV) – Найроби, Кения – 46,32% акционерлік үлесі – UDV 1962 жылы құрылған. UDV Kenya Limited компаниясының басым бөлігі Diageo PLC компаниясына тиесілі, оның 53,68% акциялары бар. EABL компанияны Diageo атынан басқарады. Оның негізгі қызметі – спирт негізіндегі алкогольді сусындарды өндіру, сату және өткізу. Сондай-ақ ол бас компанияның жоғары сапалы спирт брендтерін импорттап, таратады. International Distillers Uganda Limited (IDU) – Порт-Белл, Уганда – 100% акционерлік үлесі – 2012 жылдың маусым айында Selviac Nederland-тен сатып алынған, Guinness UDV-нің еншілес компаниясы. Компания Угандада спирттік сусындарды өндіреді, сатады және өткізеді. East African Maltings (Kenya) Limited – Найроби, Кения – 100% акционерлік үлесі – EAML Kenya компаниясы Кениядағы EABL тобының сыра қайнату бөлімшелеріне жоғары сапалы сыра шикізатын – Malt, Barley және Sorghum түрлерінде жеткізуде маңызды рөл атқарады. East African Maltings (Uganda) Limited – Кампала, Уганда – 100% акционерлік үлесі – EAML Uganda компаниясы Угандадағы EABL тобының сыра қайнату бөлімшелеріне жоғары сапалы сыра шикізатын – Malt, Barley және Sorghum түрлерінде жеткізуде маңызды рөл атқарады. EABL International Limited – Найроби, Кения – 100% акционерлік үлесі – EABLi (бұрынғы EABL Venture) 2009 жылы құрылды. Кәсіпорынның мақсаты – Шығыс Африкада спирттік сусындар бизнесін дамыту және географиялық кеңеюді, жалпы сусындар бизнесін кеңейту үшін, сондай-ақ Ұлы көлдер аймағы сияқты жаңа нарықтарға ену үшін күш салу. EABLi Оңтүстік Суданда, Руандада, Бурундиде және Конго Демократиялық Республикасында үшінші тарап арқылы тауар жеткізу, экспорт, ішкі және бажсыз сатуға арналған спирттік сусындар портфелін, сондай-ақ топтың жергілікті операциялары жоқ нарықтарда сыра сатуды жүзеге асырады. Serengeti Breweries Limited (SBL) – Дар-Эс-Салам, Танзания – 51% акционерлік үлесі – SBL Танзаниядағы брендтік сыра нарығының шамамен 28% үлесіне ие, Танзаниядағы екінші ірі сыра компаниясы. Компания 1988 жылы Associated Breweries Limited ретінде құрылған. 2002 жылы оның атауы Serengeti Breweries Limited болып өзгертілді. EABL 2010 жылдың қазан айында SBL-дің эмиссияланған акцияларының 51% үлесін сатып алды. East African Beverages South Sudan Limited (EABSS) – Джуба, Оңтүстік Судан – 99% акционерлік үлесі – EABSS 2013 жылы Джубада сыра мен спирттік сусындарды дистрибьюторларға жеткізу үшін қойма құру арқылы жұмысын бастады.

Бұрынғы инвестициялар

Central Glass Industries Limited (CGI) – Найроби, Кения – 1987 жылы толық құрамындағы еншілес компания ретінде халықаралық стандарттарға сай кремнез, янтарь және жасыл түсті шыны ыдыстарды өндіру мақсатында құрылды. CGI – Кениядағы контейнерлік шыны өндірушілердің көшбасшысы. CGI өнімдерінің 50%-дан астамын Уганда, Танзания, Эфиопия, Руанда, Бурунди, Эритрея, Сейшель аралдары, Реюньон, Маврикий, Зимбабве, Замбия және Ангола сияқты елдерге экспорттайды. CGI 2015 жылдың мамыр айында Оңтүстік Африкалық Consol Glass компаниясымен 47 миллион АҚШ долларына сатып алынды.

Меншік және листинг

Топтың ең ірі акционері Diageo Plc. EABL Найроби қор биржасында, Уганда бағалы қағаздар биржасында және Дар-эс-Салам қор биржаларында тіркелген. Топтың акцияларына қатысу үлесі төмендегі кестеде көрсетілгендей: Бұл 4,2% спирттік құрамы бар ақшыл лагер сырасы. Бұл бренд алғаш рет 1923 жылы, Kenya Breweries Ltd компаниясының негізін қалаушы Джордж Херст аң аулау барысында піл шалып өлтіргеннен кейін көп ұзамай сатыла бастады. Оның қалған негізін қалаушы және ағасы Чарльз компанияның алғашқы лагер сырасын "Tusker" деп атауға шешім қабылдады, себебі Шығыс Африкаға тән ірі еркек пілдер "tuskers" деп аталған. Осы жылы Tusker сырасымен байланыстырып айтылатын піл логотипі пайда болды. "Bia Yangu, Nchi Yangu" деген ұран суахили тілінде "Менің сыралым, менің елім" деген мағынаны білдіреді. 2008 жылдың басында Ұлыбританиялық Tesco супермаркеттер желісі Tusker сырасын сата бастады, одан кейін біршама уақыттан соң Sainsbury's да сатуға қосты.

Түрлері

Tusker, бөшкеде, виджеттік банкалар мен бөтелкелерде сатылады: 4,2% спирттік күштіліктегі ақшыл лагер.
Tusker Malt: 5,0% спирттік күштіліктегі премиум лагер.
Tusker Lite: 4,0% спирттік күштіліктегі жеңіл лагер.

Tusker Lager, Tusker Malt Lager, Pilsner және White Cap Lager Monde Selection ұйымдастыратын Дүниежүзілік сапа таңдауларында әрқайсысы Алтын сапа сыйлығымен марапатталды. Бұл халықаралық беделді сапа институты жыл сайын өткізеді.

EABL қоры

EABL Foundation – Шығыс Африка сыра зауыттарының корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік бөлімі, ол 2005 жылы құрылған. Ол Кения, Уганда және Танзанияда бес бағыт бойынша халыққа көмек көрсетеді: сумен жабдықтау, білім беру және оқыту, денсаулық сақтау, қоршаған орта және арнайы жобалар. «Өмірлік дағдылар» бағдарламасы арқылы EABL Foundation үш Шығыс Африка елінің студенттеріне стипендиялар ұсынады. Ағымдағы жобаларына Танзанияның Моши қаласында оптикалық орталық салу, Уганданың «Жалпақ қан клеткалы аурумен күресу» қауымдастығын қолдау және Кенияның Тика қаласындағы Кирвара ауруханасына ультрадыбыс аппаратын сыйға беру кіреді. Қор 70 миллион кениялық шиллингтен (шамамен 972 000 АҚШ доллары) астам қаржыны университет стипендияларына жұмсады. EABL Foundation апат болған кезде және шұғыл көмек қажет болғанда арнайы жобаларды жүзеге асырады. Соңғы кезде қор «Save A Life» қорына қатысып, аштықтан зардап шеккендерге көмектесу үшін 14 миллион кениялық шиллингтен (шамамен 194 000 АҚШ доллары) астам қаржы бөлді.

Кения премьер-лигасы

2012 жылдың 21 тамызында компания Кения Премьер-лигасымен 170 миллион Кения шалингіне (2,02 миллион АҚШ доллары; 1,28 миллион фунт стерлинг; 1,62 миллион евросы) бағаланған келісімге қол қойды, нәтижесінде лиганың атауы Tusker Премьер-лигасы болып өзгерді. Бұл Кения футболы тарихындағы ең жосық келісім болып есептеледі.

Таскер футбол клубы

Tusker FC — Шығыс Африка сыра қайнату компаниясына тиесілі футбол клубы. Ол Найробиде, Кенияда орналасқан. Клуб Кениядағы үшінші ең табысты клуб, ол сегіз Кения лигасының чемпионатында жеңіске жеткен және үш рет Кения кубогын ұтып алған. Бұған қоса, төрт рет Шығыс Африка CECAFA клубтар кубогын жеңіп алды. Клуб 1999 жылға дейін «Кения сыра қайнату компаниялары» деп аталды, содан кейін қазіргі атауы қабылданды. Tusker-дің екі үй стадионы бар: Moi International Sports Centre, мұнда клуб негізінен өз алаңындағы ойындарын өткізеді, және Ruaraka Sports Ground.

CECAFA кубогы

2012 жылдың тамызында Шығыс Африка сыра қайнату компаниясы CECAFA-мен 450 000 АҚШ доллары сомасындағы демеушілік келісімге қол қойып, CECAFA кубогын CECAFA Tusker Challenge Cup деп атауға ие болды.