Кіріспе

Шиптон-он-Червеллдегі пойыз апаты – Ұлы Батыс темір жолындағы ірі апат болды. Оқиға 1874 жылғы 24 желтоқсанда, Рождество қарсаңында, Англияның Оксфордшир графтығындағы Кидлингтон қаласының жанындағы Шиптон-он-Червеллде ұзақ жолаушылар пойызының рельстен шығуына байланысты болды. Бұл Ұлы Батыс темір жолындағы ең ірі апаттардың біріне айналды. Теміржол инспекциясының полковнигі Уильям Йолланд апатты тергеуге жетекшілік етті және Сауда кеңесінің тергеу комиссиясына төрағалық етті. Оның есебі дөңгелектердің дизайны, тежегіш жүйе және пойыз ішіндегі байланыс сияқты бірнеше қауіпсіздік мәселелерін көрсетті. Апат теміржол желісінде көптеген қайғылы оқиғалар болған онжылдықта орын алды және 1879 жылғы Тей теміржол көпірінің апатымен аяқталды.

Апат

Авария Хэмптон Гей ауылынан бірнеше жүз метр қашықтықта және Шервеллдегі Шиптонға жақын жерде болды. 13 вагоны мен екі локомотиві бар пойыз Оксфорд станциясынан 11:40-та Бирмингем Сноу Хилл бағытына шықты. Ол кестеден шамамен 30 минутқа қалып, шамамен 6 миль (10 км) жүргеннен кейін, үшінші сыныптағы вагондағы дөңгелектің шинасы жыртылды. Вагон рельстен біршама шығып, бірақ тік күйде қалды және Червелл өзені үстіндегі көпірден өтті. Көпірден кейін және Оксфорд каналы үстіндегі ұқсас көпірге дейін, вагон басқа вагондарды да алып, еңіс бойымен құлады, олар даладан өте келіп қирады.

Тергеу

Тергеу жүргізу барысында мәселенің түпкі себептері тез анықталды. Шина ескі ат арбасының дөңгелегінде болған және көне конструкциялы еді. Жарық дөңгелекке шинаны бекіткен тесіктен басталып, ықтималда металлдың шаршауынан туындаған, бірақ бұл тергеуде нақты расталмады. Сол күні ауа райы суық болды, температура нөлден төмен түсіп, қар далаға жамылды, бұл да шинаның бұзылуын жеделдеткен фактор болды. Теміржол инспекциясы теміржол компанияларына Мэнселл дөңгелектерін – ағаштан жасалған композиттік дөңгелектерді – қабылдауды ұсынды, себебі бұл конструкцияның қауіпсіздік көрсеткіштері басқа нұсқалардан жақсырақ болатын. Бұрынғы он жылдықтарда дөңгелектердің бұзылуынан туындаған ауыр апаттардың көптеген оқиғалары тіркелген. Коронер және қазылар алқасы Оксфордта қайта отырыс өткізуге келісті және қираған қалдықтарды жылжытуға рұқсат берілді, бірақ одан әрі саралау үшін Оксфордқа тек бір ғана вагон жеткізілді.