Кіріспе

Болгар ақыны, аудармашы және журналист Гео Милев (шын аты Георгий Милев Касабов; 15 қаңтар 1895 [е.с. 27 қаңтар 1895] – 15 мамыр 1925) – болгар ақыны, аудармашы және журналист. Ол Болгарияның қыркүйек көтерілісі кезінде жазған «Septemvri» эпостық поэмасымен ең көп танылды.

Өмір

Гео Милев – Георгий Милев Касабов, қазіргі Раднево ауылында дүниеге келген, мектеп мұғалімдері Мильо мен Анастасия Касабовитің тұңғыш ұлы. 1897 жылы отбасы Стара-Загораға көшіп келді, онда оның әкесі 1907 жылы баспа ісін бастады. Гео Милев 1907-1911 жылдары қалалық гимназияда оқыды, содан кейін София университетінің филология факультетіне түсті. 1912 жылдан бастап Гео Милев Лейпциг университетінің философия факультетінде білімін жалғастырды, онда ол неміс экспрессионизмімен танысты. 30 шілдеде 1914 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғалы екі күн өткен соң, ол Лейпцигтен Лондонға сапар шекті, онда бірнеше ай бойы көрікті жерлерді аралап, ағылшын тілін жетілдірді және бельгиялық символист ақын Эмиль Верхаеренмен танысты. Германияға оралғаннан кейін Гео Милев 18 қазанда Гамбургте ағылшын тыңшысы деген күдікпен ұсталды. Он бір күннен кейін босатылып, Лейпцигке қайтып келді, онда Рихард Демель туралы университет диссертациясы бойынша жұмыс істеді. 1915 жылдың 8 тамызында ол ғылыми дәреже алмай Болгарияға оралды. 1916 жылдан бастап Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысып, ауыр жарақат алды. Берлинде сауыққаннан кейін ол "Aktion" журналымен ынтымақтастық етті. Болгарияға оралғаннан кейін ол Софияда болгар модернистік журналы "Везни" (Шкалалар) журналын шығара бастады. Ол журналға аудармашы, театр сыншысы, режиссер және антологиялардың редакторы ретінде үлес қосты.

Өлім

1925 жылы 15 мамырда, Неделя шіркеуіне жасалған шабуылдан кейін үкімет тарапынан алынған жазалау шаралары барысында, Болгария Коммунистік партиясының мүшесі Гео Милев "қысқа сұраққа алу" үшін полиция бөліміне жеткізілді, бірақ ол ешқашан қайта оралмады. Оның тағдыры 30 жыл бойы белгісіз күйде қалды. 1954 жылы генерал Иван Вальков және бұрынғы полиция және әскери қылмыскерлер тобының сот процесінде, айыпталушылардың бірі 1925 жылғы тазарту кезінде құрбан болғандардың қалай өлітілгенін және қайда жерленгенін мойындады. Гео Милев сыммен мойнынан қысылып, Софияның жанындағы Илиенцидегі жаппай қабірге жерленді. Оның бас сүйегі сол жаппай қабірден табылған. Оның денесі Бірінші дүниежүзілік соғыста оң көзін жоғалтқаннан кейін таққан шыны көзі арқылы танылды.

Отбасы

Оның қызы жазушы және дипломат Леда Милева еді.

Шығармалары

Ол өзінің ең танымал өлеңі "Сентябрь" өлеңін 1924 жылы "Пламък" журналында жариялады. Ол 1923 жылғы қыркүйекте болған болгарлық көтерілісінің, 1923 жылғы маусымдағы әскери төңкеріске қарсы болған қозғалысының қатыгездықпен басылуын сипаттайды.

Құрмет

Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Милев тастарындары Гео Милевтің құрметіне аталған.