Кіріспе

Лос-Анджелес халықаралық әуежайының тарихи құрылысы, Калифорния, АҚШ.

Темалық ғимарат – Лос-Анджелес халықаралық әуежайындағы (LAX) құрылыс, ол ғарыш дәуірі дизайн стилінің сәулеттік үлгісі саналады. "Populuxe" архитектурасының ықпалымен, ол кейін "Googie" деп аталған орта ғасырлық модернизм дизайн қозғалысының мысалы болып табылады. Әуежайдың сыртқы және ішкі Темалық ғимараты 1993 жылы қалалық билік тарапынан тарихи-мәдени ескерткіш ретінде тағайындалды.

Сәулет

Бұл ерекше ақ ғимарат төрт тірегіне қонған ұшатын дискіге ұқсайды. Алғашқы эскизін Перейра мен Лакман фирмасынан Джеймс Лангенхайм жасаған, ал кейіннен Уильям Перейра мен Чарльз Лакман басқарған архитекторлар мен инженерлер тобы оны іске асырды, олардың арасында Пол Уильямс пен Велтон Бекет те болды. Азаматтық инженер Ричард Брэдшоу еді. Ғимараттың ерекше қиылысқан аркалары біртекті құрылымдар сияқты көрінуі – бұл дизайн иллюзиясы. Ол жерден шамамен 15 фут биіктікке көтерілген төрт болат темірбетон тіректің үстіне ішкі қуыс кеңістігі бар, штукатурмен жабылған болат фермаларын орнату арқылы жасалған. 2010 жылы ғимараттың сыртқы түріне өзгеріс енгізбей, жер сілкінісінің әсерін азайту үшін бапталған массалық демпфермен жабдықталды. Ғарыш дәуірінің басында салынған бұл ғимарат Лос-Анджелесте авиация мен поп-мәдениет, дизайн мен архитектура қалай үйлескенін көрсетеді.

Тарих

Перейра мен Лакман 1959 жылы жасаған әуежайдың бастапқы жобасында барлық терминал ғимараттары мен тұрақтар үлкен шыны күмбезбен біріктірілген, ол көлік ағынының орталық түйіні қызметін атқаруы тиіс еді. Алайда, жоспар кейіннен айтарлықтай қысқартылып, терминалдар мүліктің басқа бөлігінде салынды. Темалық ғимарат кейіннен күмбез құрылысы орналастырылу жоспарланған орынды белгілеу үшін салынды, бұл бастапқы жобаны еске түсіретін мақсатта жасалды. Құрылыс келісімшарты Техас штатының Эль-Пасо қаласындағы Роберт Е. МакКи бас мердігерлік компаниясына тапсырылды. Құрылыс 1961 жылдың 25 маусымында вице-президент Линдон Б. Джонсонның қатысуымен салтанатты түрде ашылды. Лос-Анджелес қалалық кеңесі 1993 жылы Лос-Анджелес қаласының Вестчестер ауданында орналасқан бұл ғимаратты тарихи-мәдени ескерткіш (№ 570) деп жариялады. 1997 жылы Encounter мейрамханасы ашылғанға дейін 4 миллион долларлық жаңарту жұмыстары аяқталды, онда ретро-футуристік интерьер және Уолт Дисней Имейджерің компаниясы жобалаған электр жарықтандыру орнатылды. Келушілер лифтпен бақылау деңгейіне көтеріліп, ұшақтардың қонуы мен ұшуын 360 градусқа айналып көре алады. Әуежай өкілінің айтуынша, оның ерекше сыртқы түрі мен көріністеріне байланысты кейбір адамдар оны көргеннен кейін айналып тұрғандай сезінген, бірақ шындығында ол олай емес еді. 11 қыркүйекке жасалған терактіден кейін қауіпсіздік мақсатында бақылау деңгейі жабылды. 2010 жылы аяқталған ғимаратты 12,3 миллион долларға қайта жаңартудан кейін бақылау деңгейі 10 шілдеден бастап сенбі және жексенбі күндері қайта ашылды. Сонымен қатар, 2003 жылдың 9 қыркүйегінде Темалық ғимарат аумағында 11 қыркүйек терактісінде қаза тапқандарға арналған тұрақты ескерткіш ашылды. Encounter мейрамханасы 2013 жылдың желтоқсанында жұмысын тоқтатты және қайта ашу жоспары жоқ, бірақ ғимараттың бақылау деңгейі демалыс күндері ашық күйінде сақталады. Бұрын, 2007 жылдың наурыз айында мейрамхана жоғарғы аркаларындағы жарты тонна салмақты жабынның бір бөлігі мейрамхана төбесіне құлағаннан кейін жөндеу жұмыстары үшін жабылған, ал 2007 жылдың 12 қарашасында қайта ашылды. Delaware North Companies Travel Hospitality Services мейрамхананы басқарды. Мейрамхананың әуежайдың қауіпсіздік бақылау пунктына дейін ұзақ кезек күтуге немесе тексеруден өткен соң қайтадан қауіпсіздікке баруға дайын тұруға ыңғайсыз болған қауіпсіз емес аймағында орналасқандығы жабылу себебі ретінде көрсетілді.