Хорватия Бановинасы (1939-1941) – Югославия Корольдығының әкімшілік бөлінісі. Zagreb қаласы орталық болған, аймақтық құрамында Босния, Герцеговина, Сербия жерлері де болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорватия Корольдігінің автономиялық провинциясы (бановина) 1939 және 1941 жылдар аралығында.
Autonomous province (banovina) of the Kingdom of Yugoslavia between 1939 and 1941
Хорватия Бановинасы немесе Хорватия Банаты – 1939 және 1941 жылдар аралығында Югославия Корольдігінің әкімшілік бөлімшесі (бановина) болды. Ол Сава және Литораль бановиналарының бірігуінен құрылды, сонымен қатар Дрина, Зета, Врбас және Дунай бановиналарының шағын бөліктері де кірді. Оның астанасы Загреб қаласы болды және қазіргі Хорватияның көп бөлігімен қатар Босния және Герцеговинаның, сондай-ақ Сербияның аймақтарын қамтыды. Бұл кезеңде оның жалғыз Баны Иван Шубашич болды.
The Banovina of Croatia or Banate of Croatia was an administrative subdivision (banovina) of the Kingdom of Yugoslavia between 1939 and 1941. It was formed by a merger of Sava and Littoral banovinas into a single autonomous entity, with small parts of the Drina, Zeta, Vrbas and Danube banovinas also included. Its capital was Zagreb and it included most of present day Croatia along with portions of Bosnia and Herzegovina and Serbia. Its sole Ban during this period was Ivan Šubašić.
Өмірбаян
1921 жылғы Видовдан конституциясында Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігі 33 әкімшілік округ құрды, олардың әрқайсысын үкімет тағайындаған префект басқарды. Видовдан конституциясы да, әкімшілік округтер де жаңа мемлекетте этникалық серб халқының билігін барынша арттыру мақсатымен Никола Пашич пен Светозар Прибичевич жасаған жобаның бір бөлігі болды. Жаңа конституция серб орталықшылдарына ыңғайлы саяси жағдайда қабылданды, себебі хорват аймақшылдары парламенттік жұмыстан бас тартты, ал Югославия Коммунистік партиясының депутаттары парламенттік дауыс беру арқылы парламенттен шығарылды. 1922 жылдың маусым айында сайлау заңына енгізілген түзетулер серб халқының пайдасына жағдайды одан әрі жақсартты, өйткені сайлау округтері соғысқа дейінгі халық санағының деректеріне негізделді, бұл Сербияға Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ауыр әскери шығындарды ескермеуге мүмкіндік берді. Бұл федеративтік немесе конфедеративтік мемлекетті жақтаушылардың үкіметке деген наразылығын одан әрі күшейтті, әсіресе Стьепан Радичтің айналасындағы Хорват Республикалық шаруалар партиясының (ХРСС) хорват аймақшылдары. 1928 жылы серб делегаты Радичті парламентте атып өлтірді, ол екі айдан кейін қайтыс болды. Бұл ХРСС-тің парламенттен шығуына, Хорватияда Белградқа қарсы көзқарас қалыптасуына және Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің конституциялық жүйесінің күйреуіне әкелді. Серб-хорват дауы мен хорваттардың үкіметтен бас тартуына, соның ішінде номиналды бейтарап словен Антон Корошек басқарған кабинетке жасалған сәтсіз әрекеттерден кейін, Югославия королі Александр I араласып, 1929 жылдың 6 қаңтарында 6 қаңтар диктатурасын орнатты. 1929 жылдың 3 қазанында ел ресми түрде Югославия Корольдігі болып қайта аталды, мақсаты түрлі этникалық топтарды біртұтас ұлттық санамен біріктіру болды. Жаңа мемлекетте жаңа конституция болды және Видовдан конституциясының 33 әкімшілік округінің орнына бановиндер құрылды. Бановиналардың шектері бұрынғы тарихи, аймақтық немесе этникалық байланыстарды болдырмау үшін белгіленді, бірақ король сербтердің үстемдігін сақтап қалуға мүдделі болғандықтан, өзінің патша ретіндегі заңдылығын осы үстемдікке негіздегендіктен, тоғыз бановинаның алтауы сербтердің көпшілігімен құрылды. Сербтер мен хорваттарды бірлескен югославтық ұлттық санаға біріктірудің орнына, хорваттардың сербтердің үстемдігіне қарсы наразылығы күшейді. Келесі он жыл ішінде патшалық диктатура күшейіп, авторитарлық жарлықтармен билік жүргізді, бұл 1936-1939 жылдар аралығында Милан Стоядиновичтің премьер-министр лауазымында болған кезеңінде ең жоғары нүктесіне жетті. Стоядинович, Бенито Муссолиниден фашистік символиканы, әрекеттерді және атақтарды қабылдап, Югославияның күшті басшысы болуға талпынды, бірақ 1939 жылдың ақпан айында азшылық өкілдерінің сенімін жоғалтқандықтан, оның орнынан алынды. Оның орнына Драгиша Цветкович келді, ол үкіметіне хорваттардың қолдауын алу үшін Радичтің мұрагері, хорват аймақшылдарының басшысы Владко Мачекпен келіссөздер жүргізді. Екі тараптың атымен аталған Цветкович-Мачек келісімінде (сондай-ақ Sporazum деп те аталады) орталық үкімет тоғыз бановинаның екеуін, Сава мен Литоралды, Хорватия бановинасына біріктіруге келісім берді.
In the Vidovdan Constitution of 1921, the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes had established 33 administrative districts, each headed by a government appointed prefect. Both the Vidovdan Constitution in general and the administrative districts in particular were part of the design of Nikola Pašić and Svetozar Pribićević to maximize the power of the ethnic Serb population within the new state. The new constitution was passed in a political climate favorable to the Serbian centralists, as the Croatian regionalists chose to abstain from parliamentary duty, whereas the deputies of the Communist Party of Yugoslavia were excluded by a parliamentary vote. An amendment to the electoral law in June of 1922 further stacked the deck in favor of the Serbian population, when electoral constituencies were created based on pre war census figures, allowing Serbia to ignore its massive military casualties sustained in the First World War. This only furthered the resentment felt by the proponents of a federate or confederate state towards the government, particularly the Croatian regionalists of the Croatian Republican Peasant Party (HRSS) around Stjepan Radić. Radić was shot in parliament by a Serbian delegate in 1928 and died two months later. This provoked the withdrawal of the HRSS from the assembly, forged an anti Belgrade mindset in Croatia and ultimately led to the collapse of the constitutional system of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes. After fruitless efforts to fix the Serb Croat divide and Croat abstention from government, including a cabinet headed by the nominally neutral Slovene Anton Korošec, King Alexander I of Yugoslavia intervened and, on 6 January 1929, established the 6 January Dictatorship. On 3 October 1929, the country was officially renamed Kingdom of Yugoslavia in an effort to unite the various ethnicities into a greater national identity. The new state had a new constitution, and in place of the 33 administrative districts of the Vidovdan Constitution, it instead established the banovinas. The banovinas were drawn in a way to avoid the old historical, regionalist or ethnic affiliations, but because the King still had a vested interest in maintaining the Serb dominance from which he drew most of his legitimacy as King, six of the nine Banovinas ended up with Serb majorities. Instead of uniting Serbs and Croats into a joint Yugoslav identity, there was widespread Croatian resentment against a perceived Serbian hegemony instead. Over the course of the next ten years, the royal dictatorship grew in strength and ruled with authoritarian decrees, climaxing in the tenure of Milan Stojadinović as Prime Minister between 1936 and 1939. Stojadinović, who had adopted fascist symbolism, gestures and titles from Benito Mussolini in his aspirations to be Yugoslavia's strongman, ultimately fell from grace because he lost the faith of minority representatives in February of 1939. He was replaced by Dragiša Cvetković, who, in an effort to win Croat support for his government, opened talks with Radić's successor as leader of the Croatian regionalists, Vladko Maček. In a compromise named after the two, the Cvetković Maček Agreement (also known as the Sporazum), the central government made the concession of merging two of the nine banovinas, Sava and Littoral, into one, the Banovina of Croatia.
Тарих
Цветкович-Мачек келісімі және 1939 жылғы 24 тамыздағы Хорватия Банаты туралы Ереже (Uredba o Banovini Hrvatskoj) негізінде Хорватия Банаты құрылды. Сава және Жағалау Бановиналарының барлық аумағы біріктірілді, сондай-ақ Врбас, Зета, Дрина және Дунай Бановиналарының бөліктері (Брчко, Дервента, Дубровник, Фойница, Градачац, Илок, Шид және Травник аудандары) Хорватия Банатын құру үшін қосылды. Хорватия Банатының шекарасы ішінара Хорватияның тарихи шекарасына сәйкес келеді, ал ішінара этникалық принцип негізінде құрылды, оған сәйкес Босния және Герцеговина аумағындағы көпшілігі хорваттар тұратын аймақтар Банатқа қосылды. 1940 жылдың мамырында ауылдық муниципалитеттерде еркін жергілікті сайлаулар өтті, бұл нашар экономикалық жағдайларға байланысты Мачек пен Хорват шаруалар партиясына қолдаудың әлсіреуін көрсетті. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыста Одіс державалары Югославияны басып алып, Лондонда эмигранттық үкімет құрды. Заң бойынша Хорватия Бановинасы басылып алынған Югославия Корольдігінің құрамында қалды, ал Одіс Югославия аумағын, соның ішінде Бановинаны да бөліп алды. Сплиттен Задарға дейінгі және Котор шығанағы маңындағы жағалау аймақтарының бір бөлігі фашистік Италияға қосылды, ал қалған бөлігі Тәуелсіз Хорватия Мемлекетіне енді. Югославия Корольдігі Югославия Партизандарының жеңісімен Демократиялық Федеративтік Югославияға айналғанда, оның құрамында Бановинаның орнын басып, жаңа Федеративтік Хорватия Мемлекеті құрылды.
On the basis of the Cvetković–Maček Agreement, and the Decree on the Banate of Croatia (Uredba o Banovini Hrvatskoj) dated 24 August 1939, the Banate of Croatia was created. The entire area of the Sava and Littoral Banovinas was combined and parts of the Vrbas, Zeta, Drina and Danube banovinas (districts Brčko, Derventa, Dubrovnik, Fojnica, Gradačac, Ilok, Šid and Travnik) were added to form the Banate of Croatia. The borders of the Banate of Croatia are partly the historical borders of Croatia, and partly based on the application of the principle of ethnicity according to which Bosnian and Herzegovinian territory with a majority Croat population was annexed to the Banate. In May 1940, fairly free local elections were held in rural municipalities, showing some weakening of support for Maček and Croatian Peasant Party due to poor economic showing. In 1941, the World War II Axis Powers occupied Yugoslavia, and establishing a government in exile in London. Legally, the Banovina of Croatia remained a part of the occupied Kingdom of Yugoslavia, while the Axis proceeded to dismember Yugoslav territory and the Banovina along with it. Some of the coastal areas from Split to Zadar and near the Gulf of Kotor were annexed by Fascist Italy but the remainder was added to the Independent State of Croatia. As the Kingdom of Yugoslavia became the Democratic Federal Yugoslavia with the success of the Yugoslav Partisans, a new Federal State of Croatia was established within it, succeeding the Banovina.
Халық саны
1939 жылы Хорватия бановинасының халқы 4 299 430 адамды құрады, оның үштен екі бөлігі рим-католик, бестен бірі православие, ал 4 пайызы мұсылман дінін ұстанды. Бановина 116 округке (котари) бөлінді, оның 95-і абсолютті, ал 5-і салыстырмалы католик көпшілігіне ие болды. Хорватия ерлер ұлттық хоккей құрамасы 1941 жылдың 9 ақпанында Братислава қаласында Словакияға қарсы өзінің алғашқы достық ойынын өткізіп, 6:1 есебімен жеңілді. Хорватия бокс федерациясы 1939 жылдың 5 қазанында Хорватия бановинасының барлық аймағындағы бокспен басқару үшін қайта құрылды.
In 1939, the banovina of Croatia had a population of 4,299,430 of which three quarters was Roman Catholic, one fifth was Orthodox, and 4 percent was Muslim. The banovina was divided into 116 districts (kotari) of which 95 had an absolute and 5 had a relative Catholic majority. Croatia men's national ice hockey team played its first friendly game against Slovakia on February 9, 1941 in Bratislava and lost 6 1. The Croatian Boxing Federation was reconstituted on 5 October 1939 as the governing body of boxing within the entire Banovina of Croatia.