Жоко Ниномия: Эншин Каратэсінің негізін қалаушысы

Кіріспе

Жапон каратэші Джоко Ниномия (二宮城光) – Эншин Каратэсінің негізін қалаушы және директоры. Ол Колорадо штатының Денвер қаласындағы штаб-пәтерінен (хонбу) Эншин ұйымын басқарады. Эншин ұйымының басшысы ретінде оның атағы "Канчо" (Ұлы шебер).

Ерте тарих

Жоко Ниномия 1954 жылғы 27 қаңтарда Жапонияның Шикоку аймағындағы Яватахама қаласында (бұрынғы Хизучи ауылы, Нишуауа ауданы) дүниеге келді. Ниномия он бауырдың ең кішісі еді. Оның отбасы бірнеше жеміс бақтарына иелік етіп, оларды күткен. Отбасының кірісін арттыру үшін әкесі ағаш шеберлігімен айналысты. 12 жасында, 7-сыныпта, Ниномия орта мектебіндегі мұғалімінен дзюдо жаттығуларын бастады. 8-сыныпты бітірген кезде бірінші дәрежелі қара белбеуге ие болды. 14 жасқа келген соң, Ниномия демалыс күндері мен мерекелерде жергілікті полиция бөлімінің спорт залында дзюдомен қосымша жаттықты. Сол жерде ол каратэдегі ұстазы және кеңесшісі Хидэюки Ашихарамен танысты. Бір жыл өткен соң, 1969 жылы, Ниномия Ашихараның Кёкушин додзосында жаттығуға кірісті. Хидэюки Ашихара 1971 жылы 16 жасында Хонбу додзода Кёкушин каратэсімен айналыса бастады. Кёкушин – Мас Ояманың негізін салған, толық контактілі, нокаутқа бағытталған каратэ стилі. Ашихара 1974 жылы Кёкушиннің бірінші дәрежелі қара белбеуіне қол жеткізді. Екі жылдан кейін ол нұсқаушы болды, тағы екі жылдан соң Ниномияның туған қаласы Яватахамада өз додзосын ашуға рұқсат алды. Осы кезеңде Ашихара өзінің оқушыларына үйрететін Кёкушин бағдарламасын жетілдіріп, жаңа қозғалыстар мен әдістерді енгізді. Оның әдістері қарсыластың шабуылынан қашу үшін дөңгелек қозғалыстарды пайдалануды және тиімді қарсы шабуылдар жасауды қамтыды. Бұл әдістерге қарсыластың күшін оған қарсы қолдануға бағытталған парилер мен сыпырулар да кірді. Ол әрқашан ең аз күшпен максималды әсерге қол жеткізуді қадағалады. Ашихара осы әдістерді "Сабаки" деп атады. Кёкушин нокдаун каратэ турнирінің ережелерінде осы әдістерге тыйым салынған болса да, ол оларды Ниномия сияқты шәкірттеріне үйретті, осылайша олардың жауынгерлік қабілеттерін арттырды. Ашихараның тиімді оқытушы екеніне байланысты оның додзосына көптеген белгілі каратэшілер жаттығуға келді. Ниномия 17 жасқа келгенде Ашихарадан Кёкушиндегі қоңыр белбеуін алды және Бүкілжапон турниріне ең жас қатысушы ретінде ілікті. Ол екінші раундта турнир жеңімпазы Кацуаки Сатодан жеңілді. Ниномия келесі жылғы турнирге қатысу үшін қарқынды жаттықты, тіпті үш апта бойы үйінен шалқары орналасқан жағажайда жалғыз өмір сүрді. 1972 жылы өткен екінші Бүкілжапон турнирінде ол үшінші раундта турнир жеңімпазы Миюки Миурадан жеңілді. Осы уақыт аралығында Ниномия дзюдомен де айналысып, каратэ жарыстарына қатысты. Бірақ орта мектепті бітіргеннен кейін ол дзюдоны тастап, каратэге толыққанды берілді, сонымен қатар түрлі жұмыстар істеді, тіпті түнгі клубта күзетші болып та жұмыс істеді. Ниномия енді Кёкушиннің 1-дәрежелі қара белбеу иегері еді. 1973 жылғы Бүкілжапон турнирінде ол үшінші раундта тағы жеңілді, бұл жолы турнир жеңімпазы Хацуо Роямадан жеңілді.

Joko Ninomiya was born on January 27, 1954, in (Former Hizuchi village, Nishiuwa district) Yawatahama, Shikoku, Japan. Ninomiya was the youngest of 10 brothers and sisters. His family owned and tended to several fruit orchards. To augment the family's income, his father also worked as a carpenter. In seventh grade, at age 12, Ninomiya began training in a Judo class taught by a teacher at his junior high school. He earned his first degree black belt by the end of eighth grade. After turning 14, Ninomiya did extra Judo training at the local police station gym on weekends and holidays. It was there that he met the man who would become his teacher and mentor in karate Hideyuki Ashihara. One year later, in 1969, Ninomiya began training in Ashihara's Kyokushin dojo. Hideyuki Ashihara began training in Kyokushin karate at the honbu dojo in 1971 when he was 16 years old. Kyokushin(kai) is a full contact, knockdown style of karate founded by Mas Oyama. Ashihara attained first degree black belt in Kyokushin in 1974. Two years after that he became an instructor, and two years after that he was allowed to open his own dojo in Ninomiya's home town of Yawatahama. During this time, Ashihara was developing his own approach to the Kyokushin curriculum he was teaching his students as well as adding additional movements and techniques that he had devised. His techniques involved using circular patterns to move outside of an opponent's attack and then to counterattack from a position of advantage. These techniques also involved parries and sweeps intended to use the opponent's momentum against him. He always stressed getting the maximum impact from a minimum amount of force. Ashihara called these techniques, "Sabaki." Although many of these techniques were prohibited in Kyokushin Knockdown karate tournament rules, he taught them to his students, including Ninomiya, so that they would be more effective, all around karate fighters. Many renowned karate students came to train at Ashihara's dojo because of his reputation as an extremely effective instructor. When Ninomiya was 17, he received his brown belt in Kyokushin from Ashihara and was chosen to compete in the All Japan Tournament as the youngest competitor. He lost in the second round to eventual tournament champion Katsuaki Satō. Ninomiya trained hard for the next year's tournament, including spending three weeks living and training alone at a beach some distance from his home town. At his second All Japan tournament in 1972 he lost in the third round to eventual tournament champion Miyuki Miura. During this time, Ninomiya had continued to train and compete in judo, as well as in karate. However, with graduation from high school, he stopped training in judo and trained full time in karate, when not working in various jobs, including as a nightclub security guard. Ninomiya was now a 1st degree black belt in Kyokushin. At the 1973 All Japan tournament, he lost again in the third round, this time to eventual tournament champion Hatsuo Royama.

Америкаға көшіп бару

1973 жылғы турнирден бір ай өткен соң, Ниномия басқа бес адаммен бірге Нью-Йорктегі үш Кёкушин додзёсында тұрып, жаттығу үшін таңдалды. Олармен бірге жаттыққан американдық екі жекпе-жекші – Уильям Оливер мен Уилли Уильямс болды. Топтың қалған бес мүшесі екі айдан кейін Жапонияға оралды, ал Ниномия Нью-Йоркте қалып, оқытумен және жаттығумен айналысты. Виза мәселесіне байланысты ол 1974 жылғы Бүкілжапон турниріне қатыса алмады. 1975 жылдың қазан айында 21 жасар Жоко Ниномия Жапонияға оралып, алғашқы Бүкіләлемдік турнирге қатысты. Жарымфиналда ол тағы да Кацуаки Сатомен кездесті. Үш қосымша раундтан кейін Сато төрешілер шешімімен жеңіске жетті. Содан кейін Сато Хацуо Роямаға қарсы өткен келесі жекпе-жекте де жеңіске қол жеткізді. Ниномия үшінші орынды иеленді. Турнир "Fighting Black Kings" атты деректі фильмге түсірілді, онда Уильям Оливер мен Уилли Уильямс сияқты бірнеше қатысушылардың өмірі көрсетілді. Ниномия Нью-Йоркке оралып, келесі жылғы Бүкілжапон турниріне дайындық жасады. Турнирде ширекфиналдық жекпе-жегі үш қосымша раундқа созылды, нәтижесінде шешім қабылданды. Жарымфиналдық жекпе-жегі екі қосымша раундтан кейін шешіммен аяқталды. Көп шаршаған Ниномия финалдық жекпе-жекке дайындалуға бар болғаны 10 минуты болды, онда Тошиказу Сато жеңіске жетті. Ниномия Нью-Йоркке оралып, оқытумен және жаттығумен айналысуын жалғастырды. 1977 жылғы Бүкілжапон турниріне қатыса алмады, себебі жаттығу барысында қылышпен жарақат алғанда сол қол саусағының бармағы жартылай кесіліп қалған. Оның орнына ол Денверге көшіп, өз Кёкушин додзёсын ашуды шешті. Алғашқы сабақтары көршілес денсаулық клубында өтті. Бірақ кейіннен ол жаттығу додзёсы ретінде пайдалану үшін бос тұрған дүкенді жалға алды. Ұзақ уақыттан кейін, оның берілген шәкірттері пайда болды. Келесі жылы Ниномия әкесінің жерлеу рәсіміне қатысу үшін қысқа мерзімге Жапонияға оралды. Жеті айдан кейін ол 1978 жылғы Бүкілжапон турниріне қайта келді. Финалда Ниномия Кейджи Санпейді жеңіп, Бүкілжапон чемпионы атанды. Одан кейін ол каратэ оқытумен толық уақытын өткізу үшін турнирлерге қатысуды тоқтатты.

One month after the 1973 tournament, Ninomiya was chosen, along with five others, to go to live and train at the three Kyokushin dojo in New York City. Two of the American fighters that trained with them there were William Oliver and Willie Williams. The other five members of the group returned to Japan after two months, but Ninomiya stayed in New York to teach and train. Because of visa problems, he was unable to compete in the 1974 All Japan tournament. In October, 1975, 21 year old Joko Ninomiya returned to Japan to compete in the first All World Tournament. In the semi finals, he once again faced Katsuaki Satō. After a three overtime match, Satō won the match by judge's decision. Satō then won the subsequent title match against Hatsuo Royama. Ninomiya finished in third place. The tournament was filmed for a documentary, called Fighting Black Kings that also profiled several of the competitors, including William Oliver and Willie Williams. Ninomiya returned to New York and prepared for the next year's All Japan tournament. At the tournament, his quarter final match went to three overtimes before he was awarded the decision. His semi final match went two overtimes before he was again awarded the decision. Extremely fatigued, Ninomiya had only 10 minutes to rest and prepare for the final match against Toshikazu Satō which Satō won. Ninomiya returned to New York to resume teaching and training. Ninomiya was unable to compete in the 1977 All Japan due to a training accident involving a sword that almost severed his left thumb. Instead, he decided to move to Denver to open his own Kyokushin dojo. His first classes were held in a neighborhood health club. However, he was subsequently able to rent a vacant store to use as a training dojo. He soon had a dedicated core of students. The next year, Ninomiya returned to Japan briefly for his father's funeral. Seven months later, he returned again for the 1978 All Japan Tournament. In the final match, Ninomiya defeated Keiji Sanpei to win the All Japan championship. He then retired from tournament competition to concentrate full time on teaching karate.

Ашихара және Эншин каратэсі

1980 жылы Хидэюки Ашихара Кёкушин ұйымынан шығып, өзінің стилін – Ашихара Каратэсін құрды. Ниномия Денверден Ашихара Каратэсінің АҚШ аймағын басқарды. Келесі сегіз жылда Ашихара Каратэсі АҚШ-та және әлем бойынша бірте-бірте дамыды. Осы кезеңде Ниномия өзінің стратегиялары мен идеяларын жасағанын және оларды оқу бағдарламасына енгізуге асық екенін айтады. Ол сондай-ақ каратэ шеберлігінің "шынайы" сынағы болатын жеке турнир форматын әзірлегісі келді. Сондықтан 1988 жылдың мамырында Ниномия Ашихара Каратэсінен кетіп, өзінің стилін құруға шешім қабылдады. АҚШ-тағы Ашихараның көптеген инструкторлары мен студенттері Ниномияны оның жаңа ұйымы – Еншин каиканға қосылып, жаңа стиль – Еншин Каратэсіне мықты негіз қалады. 1988 жылдан бері Еншин Каратэсінің штаб-пәтері Ниномияның Денвердегі хонбуында орналасқан. Ұйым өсіп, қазір Азия, Оңтүстік Америка, Еуропа, Африка, Австралия, Таяу Шығыс және АҚШ-та мектептерді қамтиды. Ниномияның Сабаки әдісін насихаттайтын, ашық, нокаут ережелерімен жүретін турнир идеясы 1989 жылдан бері Денверде жыл сайын өткізілетін Сабаки Челленджге айналды. Ниномия Еншин ұйымының директоры ретінде көп саяхаттайды. Ол жаңа додзёлардың ашылуына қатысады, Еншин сабаки турнирлеріне төрағалық етеді және сабаки әдісі бойынша семинарлар өткізеді. Саяхаттамайтын күндері Денвердегі хонбуда жаттығулар мен оқулар жүргізеді.