Кіріспе

Тәжірибелі мамандар үшін докторлық дәреже

Кәсіби зерттеулер докторы (немесе кейде кәсіби тәжірибе докторы ретінде табыс етіледі) (көбінесе DProf, DProfPrac немесе ProfD, сондай-ақ DProfSt, ProfD және DPS ретінде де қолжетімді) – тәжірибелі мамандар үшін, олар мансабына қолданбалы және практикалық құндылығы бар бағдарламаны орындағысы келетін докторлық дәреже. DProf нақты өмірдегі мәселелердің қолданбалы зерттеулеріне негізделген. DProf 1980 жылдан бері Ұлыбританияда аспиранттарға қолжетімді. Кәсіби зерттеулер докторының алғашқы бағдарламасы 1972 жылы Пейс университетінде басталды. Зерттеу докторлығының тағы бір түрі және докторлық деңгейдегі академиялық біліктілік ретінде DProf академиялық деңгей және қатаңдық тұрғысынан PhD-ге тең, екеуінің арасындағы айырмашылық жүргізілген зерттеу түрінде және оның нәтижесінде алынған білім түрінде (академиялық және тәжірибеге негізделген) жатыр.

Даму

Алғашқы кәсіби докторлық бағдарлама 1972 жылы АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Пейс университетімен құрылды. Әлемдегі басқа университеттер (Кәсіби ғылым докторы дәрежесін ұсынатын мектептердің тізімі) қазір кәсіби докторлық дәрежесін ұсынады. Докторлық зерттеулер саласындағы ғалымдар Гилл мен Хопп Америка Құрама Штаттарынан тыс жерлерде кәсіби докторлық бағдарламалардың қарқынды өсіп келе жатқанын хабарлады. Ұлыбританияда кәсіби докторлық дәрежелер 1980-ші жылдары қалыптасты, осы кезде тәжірибелі кәсіби мамандарға арналған жоғары деңгейдегі бағдарламалардың қажеттігі мойындалды, бұл академиялық зерттеушілерге арналған бағдарламалардан ерекшеленді. Ұлыбританиядағы көптеген кәсіби докторлық дәрежелер мамандыққа қатысты және оқыту модульдері, зерттеулер және диссертациядан тұрады. Ұлыбританияда кәсіби докторлық бағдарламаларды ұсынатын бірнеше университет студенттерге жартылай уақытпен оқуға мүмкіндік береді. 2005 жылы Пауэлл мен Лонг Ұлыбританияда табыс етілген кәсіби докторлық дәрежелердің көп бөлігі инженерлік, білім беру және клиникалық психология салаларында екенін анықтады. Олар сол кезде бизнес және медбикелік салаларындағы кәсіби докторлық дәрежелердің де пайда бола бастағанын анықтады. 2010 жылы Браун мен Кук өнер, сәулет және компьютерлік ғылым сияқты салаларда кәсіби докторлық бағдарламалардың "жарылысы" болғанын хабарлады. 2016 жылы Англияның жоғары білім беруді қаржыландыру кеңесі (HEFCE) кәсіби докторлық дәрежелерді жан-жақты зерттеген зерттеуді жариялады, онда осы бағдарламалардың айтарлықтай өскені анықталды. 2012 жылдан бері Ұлыбританияның Жоғары білім беруден кейінгі білім беру кеңесі (UKCGE) кәсіби докторлық білім беру және оған байланысты бағдарламаларды зерттеуге арналған екі жылдық конференцияны демеушілік етеді. АҚШ-та DPS бір кезде АҚШ Білім департаменті мен Ұлттық ғылым қоры (NSF) Ph.D. дәрежесімен теңдес зерттеушілік докторлық дәрежесі деп есептелген. Білім докторы, әлеуметтік ғылым докторы, қолданбалы ғылым докторы және кітапхана ғылымы докторымен бірге NSF енді DPS-ті өзінің мерзімдік зерттеулер бойынша докторлық дәрежелер туралы есебіне (SEP) қамтымайды, бұл АҚШ-та табыс етілген зерттеушілік докторлық дәрежелердің саны мен ауқымы туралы статистикалық есеп. [Қараңыз: https://www.nsf.gov/statistics/srvydoctorates/ және https://www.nsf.gov/statistics/sed/2012/start.cfm, Қосымша А1 кестесі]. DPS 2005 жылы есептен шығарылды. Нью-Йорк штатында кәсіби ғылым докторы – әртүрлі салалардағы кәсіби бағытталған докторлық бағдарламаларға қолданылатын ресми атау. 2002 жылғы есепте Австралияның Білім, ғылым және оқыту департаменті (DEST) «Австралияда докторлық білім беру қазіргі уақытта өнеркәсіпке бағытталған болу үшін күш түсіріліп жатыр» деді. Осы есепке сілтеме жасай отырып, Финк «кәсіби докторлық дәрежелері университеттер мен өнеркәсіп арасындағы тығыз ынтымақтастықты дамыту және қолдау арқылы [докторантураны өнеркәсіпке бағытталған ету қажеттілігін] қанағаттандыра алады. Кәсіптік докторлық (ProfDoc) PhD-ға балама ретінде қарастырылуы мүмкін, өйткені ол бизнес-маманға докторлық біліктілік алуға мүмкіндік береді, бірақ басқаша форматта».

Сипаттамалары

Кейбір жағынан DProf докторлық дәрежесі, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан модульдік докторлық дәрежеден гөрі PhD-ға жақын, бірақ маңызды айырмашылықтары бар. PhD диссертациялары көбінесе білім саласына жаңа үлес қосса, DProf практикаға маңызды үлес қосумен қатар, тәжірибеге негізделген жаңа білім жасаумен де айналысады: ол жоғары деңгейдегі практикалық әрекеттерді талап етеді, нәтижесінде мысалы, ұйымда немесе тәжірибелік қауымдастықта маңызды өзгерістер немесе дамулар орын алады. Дегенмен, диссертация тиісті әдебиетке жаңа, тәжірибеге негізделген біліммен маңызды үлес қосуы және озық ойлау деңгейін көрсетуі керек. Осы тұрғыдан алғанда, Кәсіби доктор дәрежесін аяқтауға жұмсалатын күш-жігер PhD дәрежесіне жұмсалатын күш-жігерге тең келеді. Дәреже ерекшеліктері елдер мен оқу орындарына қарай өзгереді. 2011 жылы Ұлыбританияның Жоғары білім беру сапасын қамтамасыз ету агенттігі барлық докторлық дәрежелердің сипаттамаларына шолу жариялады.