Кіріспе

Неміс өнеркәсібі Август Тиссен (17 мамыр 1842 – 4 сәуір 1926) – неміс өнеркәсібі, Thyssen & Co (қазіргі ThyssenKrupp) компаниясын құрған және бақылау үлесіне ие болған адам. Ол Тиссен әулетінің белгілі өкілі болды.

Ерте өмір және білім

Тиссен 1842 жылдың 17 мамырында Пруссия Корольдігінің Эшвейлер қаласында дүниеге келді. Ол жеке банкир және Тиссен әулетінің негізін қалаушы Фридрих Тиссен мен Катарина Тиссеннің тоғыз баласының үшіншісі болды. Оның ата-анасы бірінші туысқандар еді. Ол Карлсруэ технологиялық институтында машина жасау және Бельгияның Антверпен қаласында экономиканы оқыды.

Мансап

Ол RWTH Аахен университетінде, Карлсруэ университетінде және Антверпендегі коммерциялық мектепте (Institut Supérieur du Commerce de l’État) оқығаннан кейін, ағасы Жозеф Тиссен сияқты әкесі Фридрих Тиссеннің банкіне қосылды. 1867 жылы Тиссен және оның бірнеше отбасы мүшелері Дуйсбургте "Thyssen Foussol & Co" темір зауытын құрды. Бұл компания 1870 жылы таратылған кезде ол жаңа капиталды әкесімен бірге "Walzwerk Thyssen & Co" компаниясын құруға пайдаланды, ол Мюльхайм-ан-дер-Рурдағы өнеркәсіптік империяның негізіне айналды. Бастапқыда ол әр түрлі компанияларды орталықтандырылмаған түрде басқарды, бірақ ақырында оларды холдинг арқылы біріктірді. Оның ең ірі компаниясы – 1891 жылы сатып алынған Гамборндағы "Gewerkschaft Deutscher Kaiser" көмір өндіру компаниясы (қазіргі Дуйсбургтің бөлігі). Ол Германиядағы алғашқы 500 тонналық доменді пешті, алғашқы 100 тонналық Мартин пешін және алғашқы ірі құбыр (темір құбыр өлшемі) зауытын салды. Хьюго Стиннеспен бірге Тиссен RWE-нің негізін қалаушы болды. Thyssen конгломераты екінші дүниежүзілік соғысқа дейін әлемдегі ең ірі тау-кен және болат картелі Vereinigte Stahlwerke AG-нің ядросына айналды. Thyssen 1953 жылы қайта құрылды және 1997 жылы ThyssenKrupp AG болып KruppHoesch-ке қосылды. Тиссен 20-ғасырдың басында Бикерверттің көп бөлігін, соның ішінде Хаус Книппті сатып алды. Ол отбасында тұңғыш болып өнер туындыларын жинауға кірісті, оның ішінде досы мүсінші Огюст Роденнің алты туындысы бар. Thyssen фирмасы болат өндірісінің барлық аспектілерін бақылайтын тігінен интеграцияланған компания болды. Оның кемелері, кемежайлары мен темір жолы болды. Германиядағы ең бай адамдардың бірі болғанымен, өмірінің соңына дейін оның ұстанымы "Егер мен демалсам, тоттанамын" болды. Ол қарапайым өмір сүрді; ол өз империясын Мюльхаймдағы қарапайым кеңседен басқарды, ескі машинамен жүрді, тігісіз костюмдер киді және жұмысшыларымен бірге ішіп-жеп, тамақтанды. Ол сондай-ақ бейбітсүйгіш республикашыл болды. 1916-1917 жылдардың қысында (бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде) Август Тиссен Швейцариядағы шипажайда оқшауланды. Германияның соғыс жүргізуіне наразы екендігі туралы әңгіме тарады. Көп ұзамай бейтарап елдерде, кейін Англия мен Америка Құрама Штаттарында таратылатын памфлет таратылды. Бұл соғыстың ең сенсациялық құжаты деп есептелді. Памфлетте 1912 жылы Вильгельм II Германияның ірі бизнесінің бір бөлігіне соғыс жоспарларын ұсынған кезде, соғыс аяқталғаннан кейін кеңейту мүмкіндіктері үшін айырбастау үшін соғыс үшін қаржылық және экономикалық қолдау сұрап, кайзерге және Германия үкіметіне қарсы қорқынышты айыптаулар жазылған. Соғыс бір жылдан артық созылмау тиіс еді, содан кейін Бас штаб уақыт өте келе соғыс аяқталмағанын көргенде, одан әрі ақша сұрады және уәде етілген кеңейтуді ұсынбады. Тиссенге соңғы несиеге 100 000 доллар салу ұсынылды, бірақ ол бас тартты. Оның мемлекетпен жасасқан келісімшарттары бұзылды, ал кәсіпорыны мемлекеттік бақылауға алынды. Ол 1917 жылы Германияға оралды және памфлеттің шынайылығына қатысты ешқандай мәлімдеме жасамады. Ол Ландсберг қалашығында оқшау өмір сүруді жалғастырды, ал басқару көп ұзамай оның ұлы Фрицке өтті. Бизнес 1918 жылғы құлдыраудан және содан кейінгі революциялық тәртіпсіздіктерден аман қалды. "Тиссендер әулеті әлемді жаулап алуға және олжасын Тиссендермен бөлісуге уәде берген әрбір билеушіге қызмет етті. Тиссендер, әке [Артур] және ұлы [Фриц] пангермандықтар және нацистер болды, олар өздерінің жеке бизнесін кеңейтуді көздегендіктен, әлемді жаулау жоспарларын ілгерілетіп, қаржыландырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Август Тиссен 1904-1905 жылдардағы Марокко дағдарысының бастамашысы болды, бұл Германияның Францияға шабуыл жасауына жақын болды. Тиссен Марокко сұлтанына қарыз беруді жоспарлаған болатын, ал оның орнына Марокконың темір кендерін пайдалану құқығы берілді. Ол бұл жағдайды Франциямен есеп айырысудың ең жақсы мүмкіндігі деп атады. Берлин үкіметі осы пікірді бөлісті, бірақ Англия Францияны қолдайтынын білгенде, асығыс шегінді". 1926 жылы Тиссен көзге жасалған операциядан кейін пневмониядан қайтыс болды.