Кіріспе

Америкалық тәжірибелік зымыран ұшағы

XCOR EZ Rocket – XCOR XR 4A3 зымыран қозғалтқыш жүйесін сынауға арналған платформа болды. Ұшақ – модификацияланған Rutan Long EZ, оның ұнтағысы алдымен біреу, содан кейін екі қысыммен берілетін, регенеративті салқындатылатын сұйық отынмен жұмыс істейтін зымыран қозғалтқыштарымен және ішкі отын багімен алмастырылды. Қозғалтқыштар ұшу кезінде қайта іске қосылатын болды және кевлярдан жасалған қорғаныш қабықшаларымен жабдықталған. EZ Rocket – тәжірибелік ұшақ ретінде тіркелді.

Даму және тарихы

Бірінші ұшу 2001 жылғы 21 шілдеде болды, оны сынақ ұшқышы Дик Рутан жүзеге асырды. Әдеттегі ұшу кезінде EZ Rocket зымыранмен ұшып, шамамен бір минут бойы биіктікке көтерілді, содан кейін зымыранды өшіріп, жылдамдықсыз қонуға (dead stick landing) көшті. Көлік, стационарлық итергіш қозғалтқыштан туындамайтын қарсылықтың болмауына байланысты, стандартты Long EZ-ге қарағанда жылдамдықсыз қону кезінде жақсырақ ұшты. Көліктің аэродинамикасы, ішкі жанармай багына қарамастан, жақсы болды. Поршеньді қозғалтқыштың болмауынан (ракеталық жетегі жүйесі әлдеқайда жеңіл болды) ол да жеңіл болды, сондықтан стандартты Long EZ-ге қарағанда қанат жүктемесі айтарлықтай төмен болды. XCOR 2001 жылы EZ Rocket ұша бастағанда, компания оны FAA-ның тәжірибелік ұшақ ретінде сертификаттауға шешім қабылдады, бұл Коммерциялық ғарыш тасымалы кеңсесінен (AST) ұшыру лицензиясын алуға қажетті қосымша уақыттан сақтады. XCOR-дың негізін қалаушы Джефф Грейсон 2003 жылғы 10 ақпанда, егер олар сол кезде бастаса, суборбиталды ұшу үшін нормативтік базаны дамытудағы прогреске байланысты AST лицензиясын алуға тырысқан болар еді деді.