Кіріспе

Хауса музыкасының орындаушысы

Өмір

Дэн Марая Джос 1946 жылы Нигерияның Плато штатындағы Джос қаласының жанындағы Букуру қаласында дүниеге келген. Ол күнтиги жасады, содан бері ол онымен бірге жүреді. Марая – әнші, ол контиги деп аталатын кішкентай нигериялық лютнямен өзін сүйемелдеп ән шырқаған. Көптеген гриот-кәсіби музыканттар сияқты, Дэн Мараяның репертуарының негізгі бөлігі мадақтау әндері болды, бірақ Дэн Марая байлар мен атақтылардың орнына жеке батырларын бөліп көрсетті. Оның алғашқы және, мүмкін, ең танымал әні – "Wak'ar Karen Mota" ("Көмекші жүргізушінің әні"), ол минивэн автобустарында жолаушыларды отырғызып, түсіретін және терең жұмыстарды – шиналарды ауыстыру, бұзылған көліктерді итеру сияқты жұмыстарды жасайтын жас жігіттерді мақтайды. Оның репертуарында "өлім, бақыт, байлық және т.б. сияқты табиғи құбылыстар туралы әндер", сондай-ақ "қоғамға қарсы әрекеттер" туралы әлеуметтік сын әндері де бар. Азамат соғысы федералды үкіметтің жеңісімен аяқталғанда, Дэн Марая "Мунафукан Яки" ("Соғыстың жекіншілері") әнін Биафра тарапына шыққан үкіметтер мен халықаралық тұлғаларды әжуалай жырлады. Оның көптеген әндерінде әлеуметтік мәселелер көтеріледі. Ол отбасылардың қыздарына өздерінің таңдауынсыз үйленуді ұйымдастыруын айыптайды. "Гүлма Вуя" ("Кіршіксіз") әні көршілікке араласып, бокамен (сияқтыларды жою, зұлым рухтарды қуу және т.б.) бірлесіп әйелдер мен күйеулері арасына қырқыс салып, некелерін бұзуға тырысатын әйелдің әрекеттерін суреттейді. Бұл ән қызықты, себебі Дэн Марая оны драмалық түрде орындайды, әртүрлі кейіпкерлердің дауыстарын еліктейді, бұл әдісті ол басқа әндерінде де қолданады.