Кіріспе

Иорданияның Аман губернаторлығы, ресми түрде Мухафазат әл-Асима (محافظة العاصمة, ағылшын аудармасы: Астана губернаторлығы) – Иорданияның губернаторлықтарының бірі. Губернаторлықтың орталығы – Амман қаласы, ол сонымен қатар елдің астанасы болып табылады. Губернаторлықтың әкімшілік орталығы, сондай-ақ барлық мемлекеттік кеңселер мен парламент Абдали ауданында орналасқан. Амман губернаторлығы Иорданияның 12 губернаторлығының арасында ең көп халқы бар. Ол солтүстік және солтүстік-шығыс жағынан Зарка губернаторлығымен, батыс жағынан Балка және Мадаба губернаторлықтарымен, оңтүстік жағынан Карак және Маан губернаторлықтарымен шектеседі. Сонымен қатар, шығыс жағынан Сауд Арабиясымен халықаралық шекарасы бар.

Тарих

Амман облысының жері тарихқа дейінгі дәуірден бері қоныстанған, Амманның жанындағы 'Айн Газалда б.з.д. 7250 жылға дейінгі өркениеттердің қираған қалдықтары табылды, ал бұл жердің өзі Таяу Шығыстағы ең ірі тарихқа дейінгі елді мекендердің бірі. Амман аммондықтардың астанасы және бекінісі болған, оны Раббат-Амон деп атаған, аммондықтар Астана облысының жерінің көп бөлігін басқарған. Римдіктер аймақты басып алғаннан кейін Амман "Филадельфия" деп өзгертілді және он Рим қаласының (Декаполис) бірі болды. Араб мұсылмандық жаулаулардан кейін Филадельфия Аман деген есімін қайта алды. 2004 жылы Умм ар-Расастағы Византиялық орын Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.

География

Амман облысының климаты Шығыс Жерорта теңізі климатына тән. Дегенмен, Амман төбелі үстіртте орналасқандықтан, жылдық орташа жауын-шашын мөлшері мен температура бір жерден екінші жерге, тіпті Амман қаласының ішінде де айқын өзгеріп отыруы мүмкін. Мысалы, теңіз деңгейінен 1050 метр биіктіктегі Свейле ауданында қар жауып тұрса, 780 метр биіктіктегі Амман қаласының орталығында жаңбырсыз бұлтты болуы мүмкін. Амман облысы – Иорданиядағы аумағы бойынша үшінші, ал халқы бойынша ең ірі облыс.

Қалалар мен ауылдар

Абдун, Абу Аландах, Әд-Духайбах, Аль Аль, Әл-Амирия, Аль Арид, Аль Арудах, Аль Баххат, Аль Бассах, Аль Бунайят аль Жанубийя, Аль Бунайят аш Шамалийя, Аль Хаувасийя, Аль Хуммар, Аль Жиза, Аль Жубайха, Аль Джудаййдах, Аль Жумаййил, Аль Жуваййида, Аль Люббан, Аль Мабрак, Аль Махатта, Аль Манахир, Аль Маслутах, Аль Мукабалайн, Аль Мушаккар, Аль Мушайрифа, Аль Мушайрифа, Аль Муваккар, Аль Картуия, Аль Касталь, Аль Кунайтира, Аль Курайят, Аль Кувайджия, Аль Кувайсима, Аль Ядуда, ‘Аммурия, Ан Накуба, Ан Нувайжис, ‘Ара’ир, Ар Рабахия, Ар Раджиб, Ар Ривак, Аш Шуфатах, Аш Шумайсани, Аш Шукайк, Ас Самик, Ас Сакрах, Ас Сугра, ‘Атруз, Ат Тунайб, Баразин, Барза, Барза, Байт Зир’а, Биддин, Билал, Бука’и аль Кабабийя, Даб’а, Дибан, Духайба, Дулайлат аль Хама’ида, Дулайлат аль Мутайрат, Халак аш Шукайк, Хауварра, Хисбан, Ирак аль Амир, Жалул, Жава, Журайна, Хилда, Хирбат ‘Ассаф, Хирбат ас Сахила, Хирбат Бадран, Хирбат Хаув, Хирбат Сиран, Хурайбат ас Сук, Куфейр Абу Сарбут, Куфейр аль Вахьян, Куфейрат Абу Хинан, Мадаба, Ма’ин, Манжа, Марка, Мукавир, Мулайх, Мурайжимат Ибн Хамид, Натл, На’ур, Каср аль Халлабат, Кубур ‘Абд Аллах, Курайят Фальхах, Курайят Нафи’, Курайят Салим, Руджайм Салим, Руджм аш Шами, Руджм аш Шара’ира, Сахаб, Шунат Ибн ‘Адван, Суфа, Сумия, Сувайлих, Табарбавр, Тила’ аль ‘Али, Умм аль ‘Амад, Умм аль Бирак, Умм аль Ханафиш, Умм аль Кундум, Умм аль Канафид, Умм ар Расас, Умм ас Суммак, Умм Журайсат, Умм Нуварах, Умм Кусайр, Умм Кусайр, Умм Руммана, Умм Шужайра аль Гарбийя, Умм Зувайтина, ‘Уржан аль Гарбийя, ‘Уржан аш Шаркийя, ‘Уюн ад Дхи’б, Вади ас Сир, Яджуз, Заба’ир ‘Удван, Зувайза.

Білім

2010 жылы Амман губернаторлығында 24 университет және колледж болды. Иордания университеті – губернаторлықта құрылған ең көне университет, сонымен қатар Иорданияның тұңғыш университеті. Басқа университеттердің қатарында Араб мемлекеттері лигасына тиесілі және оның басқаруындағы Араб ашық университеті, сондай-ақ Иордания ханшайымы Сумая атымен аталатын Сумая ханшайымы атындағы технология университеті бар. Вебометрия бойынша Петра университеті Араб әлемінде 20-шы орынға ие болды, ал Филадельфия университеті (Иордания) Амман губернаторлығындағы ең ірі жеке университет болып табылады.