Денгелеу – денедегі діріл. Өкпедегі денгелеу (тактильді және дауыстық) пневмония сияқты ауруларды анықтауға көмектеседі. Белгілері мен себептерін біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фремитус – дене арқылы жүсетін діріл. Медицинада көбінесе бұл өкпенің көкірек қабырғасында сезілетін дірілдің күші (тактильді фремитус) және/немесе стетоскоп арқылы көкірек қабырғасында естілетін белгілі бір сөздермен (вокальды фремитус) бағалауды білдіреді, бірақ одан басқа да түрлері бар.
Fremitus is a vibration transmitted through the body. In common medical usage, it usually refers to assessment of the lungs by either the vibration intensity felt on the chest wall (tactile fremitus) and/or heard by a stethoscope on the chest wall with certain spoken words (vocal fremitus), although there are several other types.
Вокалды фремитус
Адам сөйлеген кезде дауыстық баулар трахеобронхиалды ағашта және өкпе мен кеуде қабырғасында дірілдерді (дауыстық фремитус) тудырады, оларды сезінуге болады (тактильді фремитус). Мұны бағалау үшін медициналық қызметкер қолдың алақандарын кеуде қабырғасына қойып, науқастан "көк түсті шарлар" немесе "балаларға арналған ойыншықтар" сияқты төмен жиілікті дауыстылар бар фразаны қайталауын сұрайды (алғашқы дифтонг неміс тіліндегі neunundneunzig сөзі болған, бірақ "тоқсан тоғыз" ағылшын тіліне аударғанда жиілігі жоғары дифтонгқа айналды, сондықтан фремитусты анықтау үшін тиімді емес). Тактильді фремитустың күшеюі өкпе тінінің тығыздығын немесе қабынуын білдіреді, мұны пневмония сияқты аурулар тудыруы мүмкін. Азайған фремитус плевра кеңістігінде ауа немесе сұйықтық болуын, немесе өкпе тінінің тығыздығының төмендеуін көрсетеді, бұл созылмалы обструктивті өкпе ауруы немесе астма сияқты аурулардың салдары болуы мүмкін. Бұл белгінің естілетін аналогы үшін плевралық үйкеліске қараңыз.
When a person speaks, the vocal cords create vibrations (vocal fremitus) in the tracheobronchial tree and through the lungs and chest wall, where they can be felt (tactile fremitus). This is usually assessed with the healthcare provider placing the flat of their palms on the chest wall and then asking a patient to repeat a phrase containing low frequency vowels such as "blue balloons" or "toys for tots" (the original diphthong used was the German word neunundneunzig but the translation to the English 'ninety nine' was a higher frequency diphthong and thus not as effective in eliciting fremitus). An increase in tactile fremitus indicates denser or inflamed lung tissue, which can be caused by diseases such as pneumonia. A decrease suggests air or fluid in the pleural spaces or a decrease in lung tissue density, which can be caused by diseases such as chronic obstructive pulmonary disease or asthma. See pleural friction rub for the auditory analog of this sign.
Тіс фремитусы
Фремитус тістер қозғалғанда пайда болады. Оны ауызды ашқанда және жапқанда тістерге қол тигізіп сезу және көру арқылы бағалауға болады.
Fremitus appears when teeth move. This can be assessed by feeling and looking at teeth when the mouth is opened and closed.
Периодонтальды фремитус
Периодонталь фремитус адам окклюзиядан жарақат алған кезде альвеолалық сүйектердің бірінде пайда болады. Бұл тістердің аздаған қозғалмалылығының салдарынан, олардың тіс ұяларының қабырғаларына сүрінуінен туындайды, ал тіс ұяларының көлемі қабыну реакциялары, сүйек тінінің жұқаруы немесе олардың әсерінен сәл кеңейген болуы мүмкін. Периодонтальды аурудың қыршын деңгейін анықтау үшін науқасқа аузын барынша жабып, тістерін аздап қысуы сұралады. Лабиалдық вестибюльдегі альвеолалық сүйекке тигізілген саусақтар фремитусты сезуге мүмкіндік береді.
Periodontal fremitus occurs in either of the alveolar bones when an individual sustains trauma from occlusion. It is a result of teeth exhibiting at least slight mobility rubbing against the adjacent walls of their sockets, the volume of which has been expanded ever so slightly by inflammatory responses, bone resorption or both. As a test to determine the severity of periodontal disease, a patient is told to close his or her mouth into maximum intercuspation and is asked to grind his or her teeth ever so slightly. Fingers placed in the labial vestibule against the alveolar bone can detect fremitus.
Роншал фремитусы
Ронхальдық фремитус, сонымен қатар бронхиалдық фремитус деп те аталады, тыныс алу кезінде пайда болатын, жартылай кедергіге байланысты сезілетін дірілдеу. Кедергінің себебі тыныс жолдарындағы шырыш немесе басқа да секрециялар, бронхтардың жоғары сезімталдығы немесе ісіктер болуы мүмкін. Осы белгінің естілетін аналогы үшін rhonchus (rhonchi) терминіне қараңыз.
Rhonchal fremitus, also known as bronchial fremitus, is a palpable vibration produced during breathing caused by partial airway obstruction. The obstruction can be due to mucus or other secretions in the airway, bronchial hyperreactivity, or tumors. See rhonchus (rhonchi) for the auditory analog of this sign.
Тактильді фремитус
Тактильді фремитус, басқа да көптеген атаулармен белгілі, соның ішінде кеуде фремитусы, тактильді вокалды фремитус немесе жай ғана вокалды фремитус, – пациенттің кеудесінде төмен жиілікті дауыс шығарған кезде сезілетін дірілдеу. Тактильді фремитус әдетте оң жақ екінші қабырғааралық кеңістікте, сондай-ақ, бұл аймақтар бронхтардың үштік айырылысына (оң жағы) немесе екітік айырылысына (сол жағы) жақын болғандықтан, қабырғааралық аймақта күштірек болады. Патологиялық жағдайда тактильді фремитус тығыздалған аймақтарда артады, ал плевралық эффузия немесе пневмоторакс аймақтарында азаяды немесе жоғалады (көкше қуысында өкпеден тыс ауа болғанда, өкпенің кеңеюіне кедерес келтіреді). Тығыздалған өкпеде фремитустың күшеюіне себеп – дыбыс толқындары газ тәрізді ортаға қарағанда қатты немесе сұйық ортада (тығыздалу) аз әлсірейді. Керісінше, плевралық эффузия немесе пневмоторакс (немесе өкпе тінін дене қабырғасынан бөлетін кез келген патология) фремитустың әлсіреуіне себеп – кеңейген кеңістік дыбыс беруді азайтады немесе толығымен тоқтатады. Емшек ультрадыбысы кезінде туындаған тактильді фремитус артефактілерін қатерсіз және қатерлі ісіктерді ажырату үшін пайдалануға болатыны айтылған.
Tactile fremitus, known by many other names including pectoral fremitus, tactile vocal fremitus, or just vocal fremitus, is a vibration felt on the patient's chest during low frequency vocalization. Tactile fremitus is normally more intense in the right second intercostal space, as well as in the interscapular region, as these areas are closest to the bronchial trifurcation (right side) or bifurcation (left side). Tactile fremitus is pathologically increased over areas of consolidation and decreased or absent over areas of pleural effusion or pneumothorax (when there is air outside the lung in the chest cavity, preventing lung expansion). The reason for increased fremitus in a consolidated lung is the fact that the sound waves are transmitted with less decay in a solid or fluid medium (the consolidation) than in a gaseous medium (aerated lung). Conversely, the reason for decreased fremitus in a pleural effusion or pneumothorax (or any pathology separating the lung tissue itself from the body wall) is that this increased space diminishes or prevents entirely sound transmission. It has been suggested that the artifacts caused by eliciting tactile fremitus during breast ultrasonography can be used to differentiate between benign and malignant tumors.