Аурукун тарихы: миссия, өздік басқару және мәдениетті сақтау
Aurukun, Queensland
Австралияның Aurukun қаласының тарихы: 1606 жылғы алғашқы еуропалықтармен кездесу, 1904-тегі миссия құрылуы, жергілікті халықтың мәжбүрлі түрде көшірілуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропалықтар мен Австралияның аборигендері арасындағы алғашқы тіркелген байланыс 1605–06 жылдары Янссон саяхаты барысында Аурукун маңында болды. Аурукун миссиясы (сол кезде Арчер өзені миссиялық станциясы деп аталған) 1904 жылғы 4 тамызда Австралияның пресвитериан шіркеуі үшін пастор Артур және Мэри Рихтер деген екі моравиялық миссионері құрды. Миссияның басқаруы 1897 жылғы Квинсленд аборигендерін қорғау және опиум сатуды шектеу заңының ережелеріне бағынды. Аборигендер үлкен аймақтан, көбінесе өз еркіне қарсы, миссиялық поселкеге көшірілді. Аурукунды 40 жыл бойы миссияның бас қорғаушысы ретінде Аборигендерді қорғау кеңесіндегі Уильям Маккензи пастор "басқарды". Қаланың ішінде мал шаруашылығы, ағаш кесу зауыты, етхана және нан пісіру орны болған. 1922 жылы поселкеге Кендал өзені де қосылды.
The first recorded contact between Europeans and Aboriginal Australians was near Aurukun on the Janszoon voyage of 1605–06. The Aurukun Mission (known then as the Archer River Mission Station) was established on 4 August 1904 for the Presbyterian Church of Australia by the Reverend Arthur and Mrs Mary Richter, two Moravian missionaries and managed under the provisions of the Queensland Aboriginals Protection and Restriction of the Sale of Opium Act 1897. Aboriginal people were relocated from a large surrounding area, many against their will, to the mission settlement. Aurukun was "ruled" for 40 years by Reverend William Mackenzie, as the missions Chief Protector for the Aboriginal Protection Board. The town once had a cattle station, sawmill, butcher and bakery. The settlement was expanded in 1922 to include Kendall River
Миссионерлер келген кезде балалар өз халқының ықпалынан оқшаулау үшін жатақханаларда ұсталып тұрды. Дегенмен, көптеген адамдар 1950 жылға дейін миссиядан тыс қалды, бұл мәдениеттің сақталуын қамтамасыз етті. Аурукун пошта бөлімі 1972 жылғы 1 шілдеде ашылды. Вик әйелі Элисон Вула 1983 жылдан 1985 жылға дейін және 1991–1994 жылдары Аурукунның алғашқы әйел мэрі болды. Ол қауымда әйелдерге арналған панажай құруға үлкен үлес қосты және 2020 жылы оның құрметіне сыйлық тағайындалды (төменде қараңыз). 1978 жылы Квинсленд үкіметі Аурукун мен Морнингтон аралдарының басқаруын өз қолына алуға шешім қабылдады. Екі қауым да бұған қарсылық көрсетіп, Федералдық үкіметтен көмек сұрады. Ұзақ келіссөздерден кейін екі қорықты өзін-өзі басқару туралы заң федералды парламентке енгізілді және 1978 жылғы 7 сәуірде Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының (Квинсленд қорықтары мен қауымдастықтарының өзін-өзі басқаруы) туралы заң қабылданды. Мемлекеттік және Федералды министрлер арасында тағы да келіссөздер өтті және 1978 жылғы 22 мамырда Жергілікті өзін-өзі басқару (Аборигендер жерлері) заңы күшіне енді, ол Аурукун округіне шекарадағы жерді басқаруға 50 жылға жалға берді, сайланған Аборигендер кеңесімен бірге. Аурукун және Морнингтон округі Квинслендтегі жергілікті билік ретінде құрылған жалғыз Абориген қауымдастығы болып қала береді. 1996 жылғы желтоқсанда Вик халқына қарсы сот шешімінен кейін жер Вик халқының иелігіне қайтарылды. Вик аймағының негізгі бөлігі Батыс Кейп-Йорк түбегіндегі Арчер және Эдвард өзендері арасында және Коенге дейінгі ішкі аймақта орналасқан. Вик халқының көп бөлігі әлі де осы үшбұрышта тұрады.
With the coming of the missionaries, children were confined to dormitories to isolate them from the influence of their people. However, many people remained outside the mission up until the 1950s, ensuring the culture remained strong. Aurukun Post Office opened on 1 July 1972. Wik woman Alison Woolla was the first female mayor of Aurukun, serving from 1983 to 1985, and again 1991–1994. She was largely responsible for establishing a women's shelter in the community, and was honoured by having an award named after her in 2020 (see below). In 1978, the Queensland government decided to take over the administration of both the Aurukun and Mornington Island missions. Both communities were against this, and protested, seeking the help of the Federal government. After lengthy negotiations, legislation for self management of the two reserves was introduced into federal parliament and the Aboriginal and Torres Strait Islanders (Queensland Reserves and Communities Self Management) Act 1978 was passed on 7 April 1978. Further negotiations took place between State and Federal Ministers and on 22 May 1978, the Local Government (Aboriginal Lands) Act 1978 came into force, giving a 50 year lease to the Shire of Aurukun to be trustee for the land within the boundaries, with an elected Aboriginal Council. Aurukun and Mornington Shire remain the only Aboriginal communities in Queensland constituted as local authorities. Following the Wik Peoples v Queensland determination in December 1996, the land reverted to native title held by the Wik people. The focal area of the Wik lies between the Archer and Edward Rivers of Western Cape York Peninsula and inland to Coen. Most Wik people still live in this triangle.
21 ғасыр
2007 жылдың желтоқсан айында Арукуннан тоғыз ер адам он жасар қызды зорлағаны үшін кінәлі деп танылып, үкім ретінде бас бостандығынан айырылмау және басқа да жеңіл жазалар алды. Мұндай жұмсақ үкімдер халықаралық деңгейде айқын наразылық тудырды және Квинсленд штатындағы аборигендер қауымдастықтарында жыныстық зорлық-зомбылық қылмыстарына қатысты үкімдерді қайта қарауға түрткіс болды. 2008 жылдың наурыз айында Арукунда әділеттілік, білім беру және балалардың қауіпсіздігі салаларындағы жағдайдың нашарлағаны, сондай-ақ жергілікті қоғамдық қауымдастық тобының балалардың қауіпсіздігі мен әл-ауқаты үшін оларды қаладан шығарып жіберуді талап еткені туралы кеңінен хабарланды. Арукун әртүрлі аборигендер тайпаларының отаны. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, бес негізгі рудан 50-60 шамасында отбасылар тұрды. 2006 жылы Арукун ауылының халқы 1269 адамды құрады, оның ішінде 1147 абориген және Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары болды, бұл көрсеткіш 2006 жылы 1043 адамды құраған еді. Халқының 95,8% Австралияда туған. 10,6% адамдар үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде қолданылатын басқа тілдердің ішінде Кейп-Йорк түбегінің тілдері 61,6% және Вик Мункуан тілі 14,7% құрайды. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: Біріккен шіркеу – 44,3%, Діні жоқ – 29,3% және Пресвитериандық және реформаланған – 11,0%. Қала тұрғындарының бесіден бірі зорлық-зомбылықтан қашып кетті, 110 адам қала сыртындағы орманды жерлерде уақытша баспана алды, ал 120 адам Коэн қаласына қашып кетті. 2020 жылдың 21 қаңтарына дейін қалаға оралуға ниеті жоқ 280 тұрғын болды, сондай-ақ оралмағандар тастап кеткен 70 иттің тамақтануын қамтамасыз ету үшін Арукунға шұғыл түрде иттің жемі тасымалданды. Арукун ауылдық кеңесінің бірқатар қызметкерлері қоғамдық ортаға қайта оралуға ықыласы болмағандықтан, лауазымынан кетті. 2020 жылдың шілдесінде Квинслендтің жергілікті басқару қауымдастығы Элисон Вулланың естелік сыйлығын құрды, ол "отбасылық және үй ішілік зорлық-зомбылықтың алдын алу және оған қатысты хабардарлықты арттыруға жергілікті деңгейде маңызды үлес қосып жатқан жеке тұлғаларды құрметтеу" мақсатын көздейді. 2020 жылдың қазан айында Пормпурау әйелдері Мертл Фут пен Мэй Баллиге табыс етілген алғашқы сыйлықты Вулланың қызы, Арукун қаласының мэрі Кери Тамвой тапсырды. Сабақтарда тікелей оқыту әдісін қолдана отырып, ағылшын тіліндегі сауаттылық пен есептеу дағдыларын оқытуға баса назар беріледі. Тікелей оқыту әдісі оқушылардың жеке нәтижелеріне, материалды қайталауға және апта сайынғы сынақтарға негізделген, мақсаты – оқушылардың сауаттылық және сандық білімдердің негіздерін меңгеруін қамтамасыз ету. Сонымен қатар, оқушыларға жан-жақты аборигендер мәдениеті мен тілі туралы білім беріледі, оның мақсаты – балаларға өз мәдениетін еркін меңгеруге және екі әлемнің де артықшылықтарын сезінуге мүмкіндік беру. Мектепте көркемдік, музыкалық және спорттық бағдарламалар (ұлттық ұйымдармен бірлесіп) ұйымдастырылады, бұл балалардың өзіне сенімділігін арттыруға және оларды туған жерлері арасында, жұмыс және оқу үшін әлеуметтік жағынан дайындауға бағытталған. 2008 жылы әр үшінші бала бастауыш мектепке қабылданбаған. 2008 жылдың шілдесінде енгізілген әлеуметтік реформалардың нәтижесінде мектепке бару көрсеткіші 2009 жылдың қыркүйек айында 37%-дан 63%-ға дейін өсті. Мұғалімдер мен директорға қатысты болған қорқыту оқиғалары, олардың үйлеріне тас лақтырылуы және алты жастағы балалардың көлік ұрлауға тырысуы салдарынан 2016 жылдың мамыр айында барлық мұғалімдер мектептен эвакуацияланды. Осыған байланысты мектеп алты аптаға жабылды, тек қашықтықтан білім беру бағдарламалары жалғастырылды. Осы оқиғалар тікелей оқыту әдісінің тиімділігіне күмән тудырды, сондай-ақ 2016 жылдың шілдесінен бастап Квинсленд үкіметі тікелей оқытумен қатар мектепте Австралияның оқу бағдарламасын енгізе бастады.
In December 2007, nine Aurukun males received probation and other light sentences after being found guilty of raping a ten year old girl. The mild sentences received international condemnation and were the catalyst for a review of sexual abuse sentencing in Queensland Indigenous communities. In March 2008, it was widely reported that standards of justice, education and child safety had collapsed in Aurukun, and that the local community justice group had called for children to be removed from the town for their own safety and wellbeing. Aurukun is home to a plethora of Aboriginal groups. as of 2013 there were some 50 to 60 families from five major clan groups. In the , the locality of Aurukun had a population of 1,269 people, including 1,147 Aboriginal and Torres Strait Islander people, up from a total population of 1,043 in 2006. 95.8% of people were born in Australia. 10.6% of people only spoke English at home. Other languages spoken at home included Cape York Peninsula languages 61.6% and Wik Mungkan 14.7%. The most common responses for religion were Uniting Church 44.3%, No Religion 29.3% and Presbyterian and Reformed 11.0%. One fifth of the town's population fled to avoid the violence, with 110 sheltering in bushland outside the town and 120 fleeing to the town of Coen away. By 21 January 2020 there were still 280 residents unwilling to return to the town, and emergency dog food was flown into Aurukun to feed the 70 dogs abandoned by those who had not returned. Some staff members of the Aurukun Shire Council resigned their positions, unwilling to return to the community. In July 2020, the Local Government Association of Queensland's Alison Woolla Memorial Award was created, to "acknowledges those individuals who are making a significant, local contribution to awareness and prevention of domestic and family violence". The inaugural award, which went to Pormpuraaw women Myrtle Foote and May Ballie in October 2020, was presented by Woolla's daughter Keri Tamwoy, Mayor of Aurukun. Classroom instruction is dedicated to teaching mainstream curriculum in English literacy and numeracy using Direct Instruction. The Direct Instruction method focuses on individual student outcomes, repetition and weekly tests with the aim to ensure students are mastering literacy and numeracy basics. Students are also taught a comprehensive Indigenous culture and language program which aims to give children fluency in their own cultures and enjoy the best of both worlds. The school provides an extended school day which involves artistic, musical and sports programs (in partnership with national bodies) which aims to give children increased confidence and socially prepare them for moving between homelands, work and study in the wider world. In 2008, one in three children were not enrolled for primary school. Following welfare reform trials introduced in July 2008, school attendance had risen from an average of 37% to 63% in September 2009. Following incidents where teachers and the principal were threatened, rocks were thrown at their housing, and children as young as six tried to steal a car, all teachers were evacuated from the school in May 2016. As a result, the school was closed for six weeks with only distance education programs being continued. The incidents have drawn the effectiveness of the Direct Instruction method into question, and as of July 2016 the Queensland Government is implementing an Australian curriculum into the school alongside Direct Instruction.
Денсаулық
Аурукун негізгі медициналық-санитарлық орталығы Торрес және Кейп денсаулық қызметі мен Апунипима Кейп-Йорк денсаулық кеңесінің серіктестігімен, қауымдық бақылаудағы аборигендер медициналық қызметі арқылы басқарылады. Дәрігерлер аптасына 5 күн қабылдау жүргізеді, сондай-ақ, басқа мамандар үнемі келіп, шұғыл медициналық көмек көрсетеді. Жедел жағдайларда науқастар RFDS арқылы Кэрнс қаласына аударылады. Клиника жыл бойы 365 күн жұмыс істейді, ал шұғыл жағдайларда медбикелер тәулік бойы қызмет көрсетеді. Аурукун ауылдық кеңесі екі-үш ай сайын білікті ветеринар шақырады және жергілікті тұрғындар үшін үй жануарларын стерилизациялау тегін.
The Aurukun Primary Health Care Centre is run in partnership by Torres and Cape Health Service and Apunipima Cape York Health Council, a community controlled Aboriginal Medical Service. Doctors conduct clinics 5 days each week, with other visiting specialists regularly conducting outreach clinics. Emergencies are flown to Cairns by the RFDS. The clinic is open 8 5 365 days a year, with nurses covering after hours for emergencies. Aurukun Shire Council engages a qualified vet to visit every two to three months, and de sexing of pets is free for indigenous residents.
Коммуналдық қызметтер
Электр энергиясын Ergon (бұрынғы FNQEB) тәулігіне 24 сағат бойы дизель генераторлары арқылы қамтамасыз етеді. Станцияның тұрақтылығы жоғары, әдетте желіге қосылған объектілерден де жақсы. Аурукун қаласының сумен жабдықталуы қаланың әртүрлі жерлерінде орналасқан бес терең құдықтан жүзеге асырылады. 2014 жылдың қазан айынан бастап, халықпен кеңескеннен кейін Аурукун суына фтор қосыла бастады. Қауымдастықта кәріз жүйесі бар. 2011 және 2012 жылдары Аурукунның су және кәріз қызметтері кеңейтілді, оның ішінде су құбырларын ауыстыру, құдықтарды жаңарту және жаңа кәріз желілері орнатылды. 2007 жылы "Сидней Морнинг Геральд" газеті Аурукунда телефондары бар адамдардың азаз екенін хабарлады. Сондай-ақ, қауымдастықта ADSL кеңжолақты интернет қызметі жоқ және барлық байланыс қызметтері радио тарату мұнаралары арқылы жүзеге асырылады.
Electricity is supplied by Ergon (formerly FNQEB) through diesel generators supplying power 24 hours a day. Station stability is excellent, typically better than grid supplied sites. The Water supply for Aurukun is drawn from five bores located across the town. From October 2014, fluoride was introduced to the Aurukun water supply, following public consultation. A sewer system is in place in the community. In 2011 and 2012, the Aurukun water and sewerage services were upgraded extensively, including to replace water mains, upgrade bore facilities and install new sewerage lines. In 2007, The Sydney Morning Herald reported that few people in Aurukun had phones. The community also has no ADSL broadband service and receives all communications services via radio transmission towers.
Қауіпсіздік
Аурукун – Австралиядағы ең қатаң бақыланатын елді мекендердің бірі. 2008 жылдың ортасында Аурукун ауылдық кеңесімен кеңескеннен кейін, елді мекеннің ішінде 34 қауіпсіздік камерасы орнатылды. Камералар қаланың дерлік барлық аймақтарын қамтиды және Кернс қаласынан үнемі бақыланады. Камераларды пайдалануға ай сайын 12 000 доллар жұмсалады, бұл бұрын елді мекенді күзету үшін жеке күзет компаниясына айына төленген 60 000 доллардан едәуір азайған сома.
Aurukun is one of the most closely monitored communities in Australia. In mid 2008 34 security cameras were installed throughout the community after consultation with the Aurukun Shire Council. The cameras cover almost all areas of the township and are constantly monitored from Cairns. The cameras cost $12,000 a month to operate, which is a significant reduction from the $60,000 a month that was previously paid to a private security company to patrol the community.
Ыңғайлылықтар
Аукурун қаласындағы Вик және Кугу өнер орталығы 1987 жылы ашылды, бұл Кейп-Йорк түбегіндегі ең көне өнер орталығын құрайды. Орталықта шамамен 30 мүше бар, ал орталықтың суретшілері әлемдік конкурстар мен көрмелерге қатысады. Аурукун суретшілері мүсіндерімен әйгілі, олар дәстүрлі түрде рәсімдерде қолдану үшін жұмсақ ағаштардан жасалған. Аурукунда қауымдық бассейн және жаңа, үлкен баскетбол залы / демалыс орталығы бар. Ашық ауада баскетбол және регби алаңдары орналасқан. Аурукун Кейп аймағындағы басқа қауымдармен бірнеше айда бір рет футбол және софтбол турнирлеріне қатысады. Аурукун Біріккен шіркеуі 502 Канг Канг көшесінде (Темп көшесінің қиылысында) орналасқан.
The Wik and Kugu Art Centre in Aukurun opened in 1987, making it the oldest established art centre on Cape York Peninsula. The centre has about 30 members, and artists from the Centre participate in competitions and exhibitions worldwide. Aurukun artists are famous for their sculptures, which traditionally were carved from soft woods for use in ceremony. Aurukun is home to a community swimming pool, and a new large basketball hall / recreational centre. There are outdoor basketball courts and a rugby field. Aurukun participates in football carnivals and softball with other communities in the Cape region every couple of months. Aurukun Uniting Church is at 502 Kang Kang Street (corner Themp Street, ).
Көрікті жерлер
Туристердің басты қызығушылығы – бұтада серуендеу, балық аулау және кейбір кемпингтерде демалу. Қонақтар қауымға кірмес бұрын Аурукун ауылдық кеңесінен рұқсат алуға тиіс. Поссум-Крик қаланың батысындағы жүзуге арналған орын. Sandy Creek – Поссум-Крикке жақын жүзуге арналған орын. Эму-Крик – ескі жолға бұрылысқа дейін және содан кейін бұталық жолға апаратын 4WD жолы. Аурукун қаладан шығып, Арчер өзеніне (крокодилдер кездеседі) қол жеткізеді. Умбан – шамамен 2 сағаттық жердегі 4WD кемпингі.
Bushwalking, fishing and some camping are the dominant pursuits for tourists visiting. Visitors are required to apply for a permit from the Aurukun Shire Council prior to entering the community. Possum Creek is a swimming hole West of the town. Sandy Creek is a swimming hole from Possum Creek. Emu Creek is a 4wd track to the old road turn off and then of Bush track. Aurukun landing is from town and provides access to Archer River (crocodiles present). Umban is a 4wd camping ground just under 2 hrs drive.
Алкогольге тыйым салу
1978 жылы қауымдастоң асханасы болмады және жергілікті тұрғындардың көпшілігі осылай қалдыруды қалаған, бірақ Квинсленд үкіметі оның ашылуын талап етті. Бұл, қауым бұрын қарсы болған кен өндіруге жерді ашу үшін жергілікті кеңес құрылуымен бірге болды. Әлеуметтік мәселелер туындағанда, үкімет оны араласуын ақтау үшін пайдаланды. Дегенмен, 2009 жылы Аурукун кеңесі қауымдастықта алкогольге толық тыйым салатын алкогольді басқару жоспарын енгізді. Бұрынғы алкогольді басқару жоспары тавернада алкоголь ішуді күніне үш сағатқа шектеген. Аурукун – Квинсленд штатында алкогольге шектеу қойылған 19 қауымдастықтың бірі. Аурукундағы алкогольге тыйым салу қауымды алкогольден толығымен құтқара алмады және қара нарықта "слайг-грог" сатуды көтерді.
In 1978 the community was without a canteen and most of the locals wanted it to stay that way but the Queensland government pushed for one. It coincided with the imposition of a local council to open up the land to mining hitherto opposed by the community. When social problems ensued the government used it as justification for intervention. However, by 2009 Aurukun Council introduced an alcohol management plan to the community which completely banned alcohol. A previous alcohol management plan had restricted drinking at the Tavern to three hours each day. Aurukun is one of 19 communities across Queensland with alcohol restrictions in place. The Aurukun alcohol ban has been unable to rid the community of alcohol completely, and has spurred some black market "sly grogging".