Кіріспе

Шатырлы құрттар тобы. Chaetosomatida – негізінен Nematoda-ға қосымша ретінде қарастырылатын, өте кішкентай, еркін тіршілік ететін су ортасындағы организмдердің шағын тобы.

Тарихи сипаттама

1878 жылы Эли Метчников бұл түрлерді «қимылдайтын нематодалар» деп атады. Олар көбінесе қоңыржал теңіздерде су өсімдіктерінің арасында кездеседі, бірақ олар кеңінен таралған болуы мүмкін; кейбіреулері тұщы сулы. Chaetosoma туысы, ішінде екі түрі – Ch. claparedii және Ch. ophicephalum, сондай-ақ Tristicochaeta туысының бас бөлігі ісінген. Үшінші туыс Rhabdogaster мұндай айқын басқа ие болмайды, бірақ денесінің алдыңғы жағы ісінуі мүмкін. Аузы денесінің соңғы және алдыңғы жағында орналасқан, оны тікұшақтардың сақинасы немесе ілгектердің жартылай сақинасы қоршап тұрады. Денесі шашақтармен жабылған. Chaetosorna-да анусқа жақын жерде екі қатар, ал Tristicochaeta-да үш қатар шамамен он бес қалың цилиндрлі өскіндер орналасқан, олардың көмегімен жануарлар қозғалады. Әйелдер еркектерге қарағанда сәл ірілеу; Ch. claparedii-де әйелдерінің ұзындығы 1,5 мм, ал еркектердің 1,12 мм-ге жетеді. Ауыз ішекке ашылатын жұтқыншаққа, ал ол артқы шетінен сәл алдында орналасқан құрсақ анусына ашылады. Ұрық безі біреу, оның өзекшесі ануспен ашылады және екі тікенекпен жабдықталған. Жұмыртқалық екі бөліктен тұрады, ал жұмыртқа өзекшелері дененің ортасында орналасқан орталық құрсақ тесігі арқылы ашылады; осы аймақта Chaetosoma және Rhabdogaster түрлерінде екінші ісік пайда болады. Соңғы аталған түрде әйелдердің ұзындығы 0,36 мм-ге жетеді. Онда шашақтар арқалық орта сызықпен шектеледі, ал қозғалыс сеталары иілген, Chaetosoma-ға қарағанда жіңішке құрылымды және аналық бездің арасында ашылатындай орналасқан. Ch. ophicephalum Англия арналынан табылған.

Қазіргі сипаттама

Қазіргі зерттеулер таксономия туралы түсінікті қайта қарастырды, және бұл түрлер енді Нематодалардың құрамына жатады. 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, ITIS бойынша Tristicochaeta туысы Drepanonema туысының кіші атауы болып саналады, оған Chaetosoma туысының бірқатар түрлері қосылған, ал Chaetosoma туысының бір түрі қазір Prochaetosoma туысына жатқызылған. Жоғарыда аталған екі туыс та Draconematidae тұқымдасына жатады, бірақ Rhabdogaster туысының екі түрі қазір Epsilonematidae тұқымдасының басқа туыстарына жатқызылған. Draconematidae және Epsilonematidae екеуі де Desmodorida қатарының құрамында болады.