Кіріспе

Норвегиялық профессор, теолог, гимн жазушы және саясаткер Элиас Бликс (24 ақпан 1836 – 17 қаңтар 1902) – норвегиялық профессор, теолог, гимн жазушы және Либералдық партияның саясаткері. Бликс көптеген гимндер жазды және Жаңа Өсиетті норвег тіліне аударуға зор үлес қосты.

Өмірбаян

Норвегияның Нордланд округіндегі Сальтен аймағының Сандхорной-Гилдескаль қаласында туған. 1853–1855 жылдары Тромсёдегі мұғалімдер семинариясында оқыды. Тромсёде бірнеше жыл мұғалім болып жұмыс істегеннен кейін 1859 жылы Кристианияға оқуға көшті. Ол семит тілдерін зерттеді. Бликс 1860 жылы бітіріп, 1866 жылы теологиялық дәреже алды және 1876 жылы философия докторы ғылымын қорғады. Бликс 25 жыл Осло университетінде оқытушы болып жұмыс істеді, онда еврей тілін және Библияны зерттеуді оқытты. Бликс 1884–1888 жылдары Йохан Свердруп кабинетінде білім және шіркеу істері министрі болды, 1885–1886 жылдары Стокгольмдегі Мемлекеттік кеңес бөлімінің мүшесі болып қызмет етті. Бликс сонымен қатар нюнорск тілінің жақтаушысы болды, әрі псалмдар мен әнұрандардың авторы еді. Оның ең танымал әндері: «Gud signe vårt dyre fedreland» және «No livnar det i lundar». 1869–1875 жылдары жарық көрген «Nokre salmar» атты нюнорск тіліндегі әндер жинағы 1892 жылы Норвегия шіркеуінде ресми түрде қолдануға рұқсат етілді. Иоганнес Белсхайм және Матиас Скардпен бірге Бликс 1890 жылы жарық көрген Жаңа Ғидаттың нюнорск тіліндегі аудармасына үлкен үлес қосты. Элиас Бликс 1862 жылы педагог, дін қызметкері және инженер Оле Тобиас Олсенмен (1830–1924) бірлесіп «Nordlendingenes Forening» қоғамын құрды. Бұл қоғам Солтүстік Норвегияның Нордланд, Тромс және Финнмарк округтерінен көшіп келген адамдардың бауырластық бірлестігі. 1912 жылы қоғамның 50 жылдығына орай Хельгеландтан шыққан дін қызметкері және ақын Петтер Дасс есімімен еске алу медалі алғаш рет тағайындалды. «Петтер Дасс медалі» (Petter Dass medaljen) – «Нордленджингенс Форенинг» қоғамы жыл сайын Солтүстік Норвегиядан шыққан және аймақтың дамуына үлес қосқан адамдарға табыс ететін марапат.

Жеке өмір

1871 жылы Бликс Эмма Алвильде Мари Хансенге (1849–1927) үйленді. Олардың Мари Бликс (1873–1920), Эйнар Бликс (1880–1941) және суретші Рагнвальд Бликс (1882–1958) сияқты бірнеше баласы болды. Элиас Бликс 1902 жылы қайтыс етті және Ослодағы Вяр Фрельсерс бейістігінде жерленді.

Бликс сыйлығы

Blix жүлдесі (Blix prisen) – «Det Norske Samlaget» норвегиялық баспасының жыл сайын Солтүстік Норвегиядан шыққан, нюнорск тілінде жазатын көрнекті авторға табыс ететін әдеби жүлдесі. Жүлде Эмма мен Элиас Бликс қорынан төленетін ақшалай сыйлық. Қор Мари Бликс және Эйнар Бликс аттарымен ата-аналары Эмма мен Элиас Бликс есіміне арнап құрылған.