Кіріспе

Американдық классикалық композитор

Уильям Расселл (26 ақпан 1905 – 9 тамыз 1992) – американдық музыка тарихшысы және модернист композитор. Туғанда Рассел Уильям Вагнер деп аталған ол, классикалық музыка композиторы болуға шешім қабылдағанда, өзінің тегін тастады, себебі Рихард Вагнер осы есімді бұрыннан пайдаланып жүрген. Ол көбінесе "Билл Расселл" деп танымал болды.

Композитор

Миссуридің шағын Кантон қаласында туған Билл Расселл, Джон Кейдж мен Генри Коуэллдің ықпалымен перкуссиялық музыка композициясының жетекші тұлғасына айналды. Расселл де, өз кезегінде, перкуссияға баса назар аудару арқылы Кейджге әсер етті. 1930 жылдары, Кейдждің негізгі жұмыстарына дейін, Расселдің перкуссиялық шығармаларында Джек Дэниелс бөтелкелері, чемодандар, Гаити барабандары сияқты халықтық элементтер, сондай-ақ «дайындалған пианинолар» қолданылды, алайда пианиноны қалай дайындау керектігі нақты белгілі емес. Оның «Сегіз соққы аспабына арналған фуга» шығармасының ең танымал орындалуы 1933 жылы өтті, оны әйгілі сыншы, жазушы және орындаушы Николас Слонимский дирижерлік етті. Фуга Карнеги залында Варездің «Ионизация» атты танымал перкуссиялық композициясы да қосылған бағдарламада орындалды. Бұл қойылымдар Коуэлл, Рут Кроуфорд Сигер, Эдгард Варез, Слонимский және американдық ультрамодернизмінің басқа да композиторларын біріктірген Pan American Association of Composers ұйымының қолдауымен жүзеге асты. Расселл кейде Pan American композиторларының камералық шығармаларын скрипкада орындады. 1990 жылы Нью-Йоркте Кейджтің көмегімен Расселдің барлық шығармалары толық орындалды, нәтижесінде Essential Music компаниясы Расселдің сақталған туындыларын жазбаға түсірді.

Музыка тарихшысы

Билл Расселл Нью-Орлеан джазының алғашқы кезеңіндегі жетекші сарапшылардың бірі болды. Ол мақалалар мен кітаптардың авторы, соның ішінде "Джазмендер" атты маңызды кітаптағы үш эссе және 720 беттік "Желли Ролл Мортон" атты құрастырмасы, "О, Мистер Желли". Ол тарихи маңызы бар көптеген жазбалар жасады. Расселл American Music Records компаниясын құрды, ол көптеген ұмытылған Нью-Орлеан орындаушыларын, соның ішінде Бунк Джонсонды, қайтадан көпшілік назарына әкелуге көмектесті. Ол 1940-жылдардың басында Нью-Орлеан джазының қайта жандануының маңызды күшіне айналды. 1956 жылы Нью-Орлеанға көшіп, Француз кварталында қоныстанды, онда шағын пластинка дүкенін ашты және сонымен қатар скрипкаларды жөндеумен айналысты. Расселл Нью-Орлеан рагтайм оркестрінде де скрипкада ойнады. 1958 жылы Расселл Тулан университетінде Хоган джаз архивін құрды және оның алғашқы кураторы болды. Расселл Нью-Орлеан тарихы, ерте джаз, рагтайм, блюз және госпел музыкасымен байланысты көптеген материалдарды жинады, барлығын ол Француз кварталындағы пәтерінде сақтады. Өмірі бойы ол материалға қатысты ақпаратты зерттеушілермен бөлісуге әрқашан дайын болды. 1992 жылы 87 жасында Нью-Орлеанда қайтыс болғаннан кейін, ол жинақты The Historic New Orleans Collection-ға тапсырды, ол зерттеушілер үшін құнды ресурс болып табылады. "Таймс" газетіндегі некрологында былай делінген: "Расселл 1940 жылдары басталған Нью-Орлеан джазының қайта жандануындағы ең ықпалды тұлға болды".