Кіріспе

Француз ғалымы Карлос Соммервогель (8 қаңтар 1834 – 4 наурыз 1902) – француз иезуит ғалымы. Ол Католик энциклопедиясының редакторлары үшін маңызды анықтамалардың бірі болған, зор Bibliothèque de la Compagnie de Jésus еңбегінің авторы болды.

Өмір

Страсбургте дүниеге келген Сомервогель, Мария Максимилиан Жозеф Сомервогель мен Хортенс Бланшардың төртінші ұлы болды. Страсбург лицейінде оқығаннан кейін, 1853 жылдың 2 ақпанында Эльзастағы Исенхайм қаласындағы иезуит-новициатына қабылданды, ал кейін әдебиеттің оқуын аяқтау үшін Амиендегі Сент-Ашюль колледжіне жіберілді. 1856 жылы Париждегі Вагирард көшесіндегі Таза ұғым колледжінің тәртіп жөніндегі көмекші префекті және кітапханашы болып тағайындалды. Осы жерде ол өзінің әдеби жолын тапты. Августин мен Алой де Бэкердің кітапханасы сол кезде жарияланып жатқан еді, Сомервогель онда кездесетін қателер мен кемшіліктерді байқап, бүкіл еңбекті жүйелі түрде зерттеді. Төрт жылдан кейін Августин де Бэкер, 800 беттік қолжазбадағы 10 000-нан астам жазбаны қамтитын, қосымшалар мен қателіктердің тізімін көрген соң, оны пайдалануға рұқсат сұрады. Сомервогель 1865 жылға дейін Вагирардта жұмысын жалғастырды, сонымен қатар философия курсын оқуын аяқтады. Одан кейін ол Амиенде теологияны оқыды, мұнда 1866 жылдың қыркүйегінде дін қызметкері болып тағайындалды. 1867 жылдан 1879 жылға дейін ол иезуиттердің «Études» басылымының штатында болды, ал 1871 жылдан 1879 жылға дейін бас редакторлық қызметін атқарды. Франко-пруссия соғысы кезінде ол Файдербе әскерінде капеллан болып қызмет етті және 1871 жылы өзінің батылдығы үшін қола медальмен марапатталды. Алой де Бэкер өзінің «Кітапханасының» (1869–76) қайта жаңартылған басылымында Сомервогельдің есімін бір авторы ретінде көрсетті, оның үлесі зор болғандықтан. 1880 жылдан 1882 жылға дейін Сомервогель провинциялық басшысының көмекшісі болды. Сомервогель 1902 жылы Парижде қайтыс болды.

Шығармалары

1882 жылға дейін ол зерттеулерін жүргізуге ешқандай арнайы мүмкіндік алған жоқ; оның барлық библиографиялық жұмысы бос уақытында жасалған. 1884 жылы ол «Диктонер дез оувраж аноним э псевдоним публие пар де релизьё де ля Конпаньи де Жезю» атты еңбегін жариялады. 1885 жылы ол де Бэкерлердің ізбасары болып тағайындалды және Лувенге кетті. Ол олардың жұмысын қайта жазуға және кеңейтуге бел буды, бес жылдан кейін бірінші бөлімнің бірінші томын шығарды (Брюссель және Париж, 1890 ж.); 1900 жылға қарай тоғызыншы том жарық көрді; он, алғашқы тоғыз томның көрсеткіші, ол Библиотеканың библиографиялық бөлігін құрады, оның өлімінде аяқталмаған, бірақ кейіннен Жозеф Бруккер толықтырды, осы мәліметтер одан алынды. Соммервогель өзінің екінші, яғни тарихи бөлігін жасауды жоспарлаған, ол Огюст Карайонның «Тарихи библиографиясы» еңбегінің қайта қаралуы болуға тиіс еді. Ол өте ізгі адам болды, адал еңбектерінің жемісін кез келген адамға ыждаһатпен берді және оған міндет жүктеген жылдар бойы тығырыққа тірелген қарапайым өмірге қанағаттанды, оның басшылары соңғы он бес жыл бойы өмірін сүйікті зерттеуіне арнауға бағыт бергенше. Ол Иса қоғамының ескі жазушыларының бірнеше еңбегін қайта өңдеді және «Études» журналындағы мақалаларынан басқа, «Table méthodique des Mémoires de Trévoux» (3 том, 1885) және «Moniteur bibliographique de la Compagnie de Jésus» (1894–1901) еңбектерін жазды.