Кіріспе
Каноник классының мониторы
Бастапқыда USS Tippecanoe деп аталған, Индиана штатындағы өзеннің атымен, USS Wyandotte Америка Азамат соғысы кезінде Одақ Әскери-теңіз күштері үшін салынған бір мұнаралы кеме болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, «Вайандот» 1876 жылға дейін тоқтатылды, бірақ ол жаңа атын 1869 жылы алды. Кеме 1876 жылы қолданысқа беріліп, келесі үш жыл бойы Солтүстік Атлантика эскадрильясына бекітілді. 1879 жылы ол қабылдау кемесіне айналды, ал 1885 жылы қайтадан резервке қойылды. «Вайандот» испан-американ соғысы басталғанда милициялық міндетте болды және 1898 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласын испан шабуылдарынан қорғау үшін қайтадан қолданысқа енгізілді. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме қызметтен шығарылып, 1899 жылы металл тескілеуге сатылды.
Сипаттамасы мен құрылысы
Кеменің жалпы ұзындығы 224 фут (68 м), ені 43 фут (13 м) және максималды сусыру тереңдігі 13 фут (4 м) болды. «Уайандотттың» тоннажы 1034 тоннаны құрады, ал экипажы 100 офицер мен қатардағы сарбаздардан тұрды. Қозғалтқыш кемеге ең жоғары жылдамдық берді. Ол көмірдің мөлшерін тасыды. «Уайандотттың» негізгі қару-жарағы бір зеңбірек мұнарасына орнатылған екі тегіс ұңғылы, тұмсықтан зарядталатын «Дальгрен» зеңбіректерінен тұрды. Кеме қабығының ашық жақтары бес қабаттан тұратын, ағашпен нығайтылған, соққыға төзімді темір пластиналармен қорғалған. Зеңбірек мұнарасының және рульдік бөлімінің бронясы бір дюймдік пластиналардың он қабатынан тұрды. Кеме палубасы қалың бронямен қорғалған. Мұнараның негізіне жұмсақ темір лента орнатылды, бұл 1863 жылғы сәуір айында Шарлстон портының бірінші шайқасында «Пасаик» класындағы бірнеше ескі мониторларда болғандай, снарядтар мен сынықтардың мұнараны тоқтатуына жол бермеу үшін жасалған. Кеменің құрылысы аяқталғаннан кейін жасалған жалғыз белгілі өзгеріс – Азамат соғысы аяқталғаннан кейін мұнара мен түтік арасына дауылдық палуба қосылуы болды. «Уайандотт» үшін келісімшарт, «Уайандотт» үнді тайпасының атымен аталған жалғыз әскери кеме, Майлз Гринвудқа тапсырылды; кеме 1862 жылдың 28 қыркүйегінде Джон Литерберидің Цинциннатидегі (Огайо штаты) кеме құрылыс алаңында салынды. Ол 1864 жылдың 22 желтоқсанында суға түсіріліп, 1866 жылдың 15 ақпанында аяқталды. Кеменің аяқталуына Огайо өзенінің су деңгейінің төмен болуы кедергі келтірді, бұл 1864 жылдың желтоқсан айында Цинциннатиден кемені жылжытуға мүмкіндік бермеді. Өзен 1865 жылдың наурыз айында көтеріліп, кеме 14 наурызда Нью-Олбаньиге (Индиана штаты) жетті. «Уайандотт» кемесі мамыр айының соңында Эвансвиллге (Индиана штаты) көшірілді, құрылысын аяқтау үшін, онда қарапайым жабдықтардың жетіспеуі және жұмысшылар арасындағы ауру кешігуге себеп болды. Монитор «Онеота», «Манайунк» және «Катауба» әріптестеріне қосылды. 1869 жылы ол екі рет қайта аталды, алдымен 15 маусымда «Везувий», содан кейін 10 тамызда «Уайандотт».
Қызмет тарихы
Монитор 1870 жылы Флорида штатының Ки-Уэст қаласына, ал 1872 жылы Филадельфия әскери-теңіз базасына көшірілді. 1873–1874 жылдары «Вайандот» кемесі Пенсильвания штатының Честер қаласында Джон Роуч және ұлдары компаниясымен толықтай жөндеуден өтіп, 1876 жылдың 24 қаңтарында лейтенант Томас К. Терреллдің басқаруымен алғаш рет қолданысқа енгізілді. Кеме 1879 жылға дейін Солтүстік Атлантика эскадрильясына бекітілді және жаттығулар мен оқу сапарларында уақытын өткізді; ол біраз уақыт Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс аймағында орналасқан. 1879 жылдан бастап Вашингтон қаласында стационарлық кеме ретінде қызмет етті. 1885 жылы қайтадан резервке жіберілді, алдымен Вирджиния штатының Ричмонд қаласында, содан кейін Вирджиния штатының Норфолк қаласында. «Вайандот» 1896 жылы Коннектикут теңіз милициясына берілді және 1898 жылдың 30 сәуірінде Испания-Америка соғысы кезінде саяси қысымға жауап ретінде жергілікті қорғаныс міндеттерін орындау үшін қайта қолданысқа енгізілді. Лейтенант Джон Б. Милтон басқарған кеме 17 мамырда Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласынан Бостонды күзету үшін шықты және 19 мамырдан 5 қыркүйекке дейін онда болды. Соғыс аяқталғаннан кейін «Вайандот» Пенсильвания штатының Филадельфия қаласына барып, 9 қыркүйекте жетті. 20 қыркүйекте қызметтен босатылып, 1899 жылдың 17 қаңтарында металл тескілеуге сатылды.