Кіріспе

Ресейлік жер иесі және аристократ (1866–1927)

Князь Павел Дмитриевич Долгоруков (Князь Па́вел Дми́триевич Долгору́ков, tr. Павел Дмитриевич Долгоруков; 1866, Царское Село – 9 маусым 1927) – 1927 жылы большевиктер тарапынан атылған орыс жер иесі және аристократы.

Өмірбаян

Князь Павел Долгоруков 1866 жылы дүниеге келген. Ол Ресей аристократиясының патша дәуіріндегі ең көне тармақтарының бірі – Долгоруковтар әулетінің мүшесі болды. Ол зор байлыққа ие болды және жергілікті кеңестердің (земство) жұмысына, әсіресе өзінің иелігіндегі Мәскеу облысында белсенді қатысты. 1905 жылғы революцияға дейін ол өзін либералдық идеялармен байланыстырды. 1905 жылы ол Кадеттер партиясын құруға көмектесті және 1911 жылдан 1915 жылға дейін оның орталық комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Бір кезде Санкт-Петербургтегі Думаға депутат болып сайланды, онда Кадеттер фракциясын басқарды, бірақ Мәскеудегі сайлау округінде жұмыс істеуді артық көрді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Долгоруков бейбітшілік қозғалысына қызығушылық танытса, Ресей соғысқа қатысқаннан кейін әскери күш-жігерді ынталы түрде қолдады. Ол Галиция майданындағы Қызыл Крест бөлімшесіне жетекшілік етті. 1917 жылы большевиктер билікке келгеннен кейін Долгоруков Петроградта тұтқындалып, Петр мен Павел бекінісінде біраз уақыт қамауда болды. Әлеуметтік тобының өкілдері сияқты, ол да революцияда барлық байлығынан айырылды. Ол оңтүстікке қарай бет алып, алдымен Корниловтың, содан кейін Деникиннің басшылығымен Ақ қозғалысқа қосылды. Әңгімеге сүйенсек, ол ескі қаптардан тігілген костюмін мақтан тұтатын болған. Оның әскери құлшынысы ешқашан басылмады; Деникин толыққанды түрде шегінгеннен және Ақтардың ісі үмітсіз аяқталғаннан кейін де, ол қарсылықты уағыздауын тоқтатпады. Ол генерал Врангельмен бірге Қырымға барды, ал одан әрі жеңіліске ұшырағаннан кейін Балқанға көшті, онда бірнеше жыл бойы жандарсыз босқын ретінде өмір сүрді. 1925 жылы шекарадан өтуге тырысып, шаруа кейпінде Ресей шекарасын кесіп өтті. Чека оны тұтқындады, бірақ оның кім екенін танымағандықтан босатты. Келесі жылы ол тағы да Оңтүстік Ресейді шарлап жүрді, бірақ бұл жолы Чека оны танып, қайтадан тұтқындады. 1927 жылдың 9 маусымында ол 19 бұрынғы офицер мен патша аристократиясының өкілдерімен бірге атылды. Чека оларды Варшавадағы елші Войковты өлтіруде айыптады. Олар сотсыз-ақ жазаланды. Долгоруковтың Пётр есімді егіз інісі болған, ол 1951 жылға дейін өмір сүрген.