Кіріспе

Вайнгартен аббаттығы немесе Сент-Мартин аббаттығы (1803 жылға дейін Рейхсабтей Вайнгартен, содан кейін тек Абтей Вайнгартен) – Баден-Вюртемберг штатындағы Равенсбург қаласына жақын Вайнгартендегі Мартинсберг (Сент-Мартин тауы) төбесінде орналасқан бенедиктин монастыры.

Бірінші негіз

Алғашында 900 жылы Альтдорфта әйелдер монастыры ретінде құрылған, бірақ оның орнына канондар келді, алайда 1036 жылы бұрынғы қалпына келді. Бавария герцогы Велф I 1047 жылы әйелдер монастырының орнына Альтомунстер аббаттығының бенедикт монахтарын орналастырды. 1053 жылы монастырь өрттен қирағаннан кейін Велф жақын төбедегі қамалын монахтарға сыйлады, содан бері монастырь Weingarten ("жүзімдік") деп атала бастады, бұл туралы 1123 жылдан бастап жазбаларда кездеседі. (1865 жылы ауыл монастырь атын қабылдап, қазіргі Вайнгартен қаласы атанды). 1126 жылы Бавария герцогы Генрих IX, тақтан бас тарғаннан кейін осы жерге келді; ол сол жылы қайтыс болып, аббат шіркеуіне жерленді. 1095 жылы Фландрияның Юдит аббаты өзінің кітапханасын, көптеген көркем суреттермен безендірілген қолжазбаларын монастырьға мұра етіп қалдырды. Монахтар, басқа істермен қатар, қолжазбаларды көркемдеумен айналысты. Олардың ең танымал туындысы – 1217 жылғы Бертольдтың «Сакраментарийі», қазір Нью-Йорктегі Пирпонт Морган кітапханасында сақтаулы. Сонымен қатар, 1190 жыл шамасында жазылып, суреттелген Welfenchronik ерекше атауға ие, ол жақын орналасқан Равенсбургте орналасқан Велфтер әулетінің тарихын баяндап, оны даңқтап көрсетеді. 1274 жылы монастырь императордан басқа барлық жергілікті биліктерден тәуелсіз Рейхсбэй мәртебесіне көтерілді. Ол Allgäu-дан Bodensee-ге дейін, көптеген орман мен жүзімдіктерді қамтитын аумақты иеленді және Оңтүстік Германиядағы ең бай монастырьлардың біріне айналды. Монастырь тәртібі айтарлықтай бұзылмады, тек XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басында, негізінен, бірнеше мақтаулы абаттардың араласуы мен сот орындаушыларының зорлық-зомбылығына байланысты. 1802 жылы жабылу алдында монастырьда қырық сегіз монах болды, олардың онға жуығы Хофендегі шағын монастырьда тұрды. Қалғандары монастырьта және Академия ғимаратындағы босқындар үйінде орналастырылды.

Ғимараттар

Аббатхана мен Сент-Мартин базиликасы Oberschwäbische Barockstrasse (Жоғарғы Швабия барокко жолы) деп аталатын туристік бағыттың маңызды тартымды орталықтарының бірі болып табылады. 1715 жылы 1124 және 1182 жылдар аралығында салынған роман стиліндегі аббат шіркеуі көбінесе бұзылып, 1715 және 1724 жылдар аралығында Франц Бердің итальяндық-неміс барокко стилінде жобаланған үлкен әрі әсем барокко шіркеуімен ауыстырылды. Фрескалар Космас Дамиан Асамның туындылары. Бұл шіркеу Вюртембергтегі екінші үлкен шіркеу болып есептеледі. Шіркеу идеалды жоспар бойынша салынған монастырь кешенінің ішінде орналасуы тиіс еді, бірақ бұл жоба толыққанды аяқталмады, себебі солтүстік қанаты via regia, яғни императорлық жолды кесіп өтетін еді. 1728 жылдың 27 сәуірінде солтүстік қанаттың құрылысын тоқтату туралы бұйрық берілгеннен кейін, оңтүстік қанаты кеңейтіліп, шығыс қанаты аяқталды. 1956 жылы шіркеу Папаның кіші базиликасы деп жарияланды. Шіркеудің ішінде әйгілі Габлер органы орналасқан, ол 1735 және 1750 жылдар аралығында Йозеф Габлер жасаған. Органның 60 тіркегіші, 169 қатары, 63 дауысы және 6600-нан астам құбыры бар. 1812 жылы процессияға тыйым салынды, бірақ 1849 жылдан бері ол жыл сайын қайтадан өткізіліп келеді. Ол халық арасында "Блутрит" деп белгілі. Реликті атқа мінген "қасиетті қан рыцарі" (der heilige Blutritter) алып жүреді, оны көптеген басқа рыцарьдар және мыңдаған адамдар жаяу еріп жүреді. Бұрын толық алтыннан жасалған, көптеген қымбат тастармен әшекейленген және шамамен 70 000 флоринге бағаланған реликті монастырь жабылған кезде үкімет тәркілеп алып, оның орнына алтын жалатылған мыс имитациясын қойды.

Басқа жерлеулер

1030 жылы қайтыс болған Швабия графы Велф II және оның інісі Генрих, Альтдорф графы (шамамен 1000 жылы қайтыс болған)
Каринтия герцогы Велф III (1055 жылы қайтыс болған)
Бавария герцогы Велф I (1101 жылы қайтыс болған) және Фландрия графесі Юдит, Нортумбрия графесі (1095 жылы қайтыс болған)
Бавария герцогы Велф II (1120 жылы қайтыс болған)
Бавария герцогы Генрих IX (1126 жылы қайтыс болған), оның әйелі Саксониялық Вулфильда (1126 жылы қайтыс болған) және олардың қызы София, Штирия маргравині (1145 жылы қайтыс болған)