Кіріспе

Британдық композитор (1865–1938)

Ричард Рунсиман Терри (3 қаңтар 1864 – 18 сәуір 1938) – ағылшын органшысы, хор жетекшісі, композитор және музыка зерттеушісі. Ол Тюдор дәуірінің діни музыкасын жаңғыртудағы алғашқы қадамдармен танымал. Ол Нортумберлендтегі Эллингтон қаласында дүниеге келген. 11 жасында жергілікті шіркеуде орган ойнауды бастады. Оңтүстік Шилдс, Сент-Олбанс және Лондон қалаларындағы мектептерде білім алды. 1881 жылы Терри Джарроу қаласында тұрып, шәкірт мұғалім болып жұмыс істеді. Терри Оксфордта он жеті ай (1887 жылдың қазанынан 1889 жылдың мамырына дейін) және Кембриджде екі жыл (1888–90) оқыды, ол колледж студенті болмаса да, Кембридж Король колледжінде хор стипендиясын алды. Ол сонымен қатар "The Cambridge Review" журналының музыка сыншысы болды. Кембриджде оған музыка профессоры Чарльз Вильерс Стэнфорд және Король капелласының органшысы Артур Генри Манн үлкен әсер етті, олар оған хор өнерін және балалар дауысын дамыту техникасын үйретті.

Шіркеу музыкасындағы мансап

Терри 1890 жылы Кембриджді дипломсыз тастап кетті. Ол Бедфорд округінің мектебінде (1907 жылы Элстоу мектебі деп аталды) Музыка мұғалімі, органшы және мектеп хорының жетекшісі болып тағайындалды, Кемпстон, Бедфордшир. 1892 жылы Антигуадағы Сент-Джон соборында органшы болды. Терри 1895 жылдың қыркүйегінен желтоқсанына дейін Хайгейт мектебінде Музыка директоры қызметін атқарды. 1896 жылы Терри католик дініне кірді, сонымен қатар Сомерсеттегі Рим-католик бенедиктин Даунсайд мектебінің органшысы және музыка директоры болып тағайындалды. Осы жерде ол Уильям Бёрд және Томас Таллис сияқты Тюдор дәуіріндегі ағылшын композиторларының латын музыкасын жаңғырту жұмысын бастады. Франциядағы Солесмес аббаттығында Дом Проспер Геранжердің Грегориан әнін қайта жаңғыртуы оған үлкен шабыт берді, бұл Downside музыка репертуарының маңызды бөлігіне айналды. 1899 жылы Терри Даунсайд хорын Илингке, жаңа бенедиктин шіркеуінің ашылуына алып барды, онда олар Уильям Бёрдтың Бес дауысқа арналған мессасын, сондай-ақ Палестрина, Филипс және Аллегридің мотеттерін орындады. Вестминстер архиепископы, кардинал Герберт Воган осы шарада уағыз айтты және Терриді жаңа салынған Вестминстер соборындағы Музыка шебері етіп тағайындауға шешім қабылдады. Терридің Вестминстер соборындағы қызметі құрмет пен мақтаумен қатар, кейбір қиындықтарға да толы болды. 1911 жылы ол Дурхэм университетінен Музыка докторының құрметті дәрежесін алды, ал сол жылы өткен Халықаралық музыка конгресінде собор хоры орындаған ерте ағылшын шіркеу музыкасына арналған арнайы сессия өтті. Терридің кардинал Воганмен қарым-қатынасы өте жақсы болса, оның орнын басқан кардинал Фрэнсис Борнмен қарым-қатынасы нашар болды. Борнның шіркеу музыкасына қатысты басқаша көзқарасы, хорды қаржыландырудағы үнемігі жағдайдың нашарлығы, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін штаттық емес қызметкерлердің санының азаюы, сондай-ақ Терридің собордан тыс істерге араласуы ұзаққа созылған шиеленіске әкелді. Дегенмен, осы кезеңде ол соборда жоғары деңгейдегі хор дәстүрін қалыптастыра алды, Грегориан әндері мен полифониялық музыка репертуарын дамытты. Хордың Ренессанс полифониясына ерекше назар аударуы 20 ғасырдың ағылшын композиторларының қалыптасуына және Англиядағы шіркеу музыкасының орындалуына әсер еткен деп саналады.

Музыкаға қосқан үлесі

Grove Dictionary of Music and Musicians Терриге ағылшын шіркеу музыкасының көп бөлігін қайта жаңғырту еңбегін жүктеді, соның ішінде Питер Филипстің «Cantiones sacrae» шығармаларын, Бёрдтың үш және бес бөлімді массаларын, «Gradualia» және «Cantiones sacrae» еңбектерін, Таллистің массасын және ағымдарын, Уильям Мундидің «Mass Upon the Square» шығармасын, сондай-ақ Томас Морли, Кристофер Тай және басқалардың көптеген мотеттерін. Осы жұмыстың нәтижесінде ол осы музыканы редакциялады және Novello-ның «Тюдор мотеттері» сериясында 24 мотеттің орындаушылық нұсқаларын жариялады. Ол сонымен қатар 1539 жылғы Кальвиннің алғашқы псалтырын және 1635 жылғы шотланд псалтырын қайта басып шығарды. 1912 жылы ол «Вестминстер гимндерін» редакциялады. 1921 жылы шіркеу музыкасынан мүлдем басқа бағытқа бұрылып, ол «Шанти кітабының» (1-бөлігі) Курвен басылымын редакциялады. Алдын ала сөзді сэр Уолтер Рансиман жазды, ол шантидің заманы өткенін, желкенді сауда кемелерімен бірге мойындады. Терридің «Кіріспесі» шантидің теңізшілердің жұмыс әні ретіндегі мәнін тамаша түсіндіреді, бұл ретте капитан В. Б. Уоллдың «Теңіз әндері, кемелер және шантилер» (1910 және 1912) атты белгілі шанти жинағына сілтеме жасайды, ол 1887 мен 1920 жылдар аралығында жазылған басқа еңбектерден жоғары тұрады. 30 шантиден тұратын жинаққа оларды теңізде қолдану туралы түсіндірмелер де кіреді, ал оның кеңейтілген түсіндірмелері әлеуметтік және теңіз тарихының нақты бір саласы туралы құнды ақпарат береді. Вестминстер соборынан кеткеннен кейін ол музыкалық редактор, журналист және ғалым ретінде жұмыс істеді. Ол Оксфорд университеті баспасының «Тюдор шіркеу музыкасы» сериясының алғашқы редакторы болды, бірақ серия аяқталған кезде ол редакторлық қызметтен алынды. Ол 1922 жылы музыкаға қосқан үлесі үшін рыцарь атағымен марапатталды.

Композитор

Терри сонымен қатар шіркеу музыкасын, әсіресе әнұран күйлерін жазған, олардың кейбіреулері бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Олардың ішінде "Харк, қандай дыбыс" сөздеріне жазылған Хайвуд, "Жоғарыдағы ең қасиеттіге мадақ" мәтініне арналған Биллинг, және көптеген рождество әндері бар, соның ішінде танымал Myn Lyking – 1912 жылы жарияланған 12 түпнұсқа рождество әнінен тұратын жинақтың бір бөлігі. Терри рождество әндерін қайта жаңғыртуда маңызды рөл атқарды, Вестминстер соборында рождество әндерін тұрақты түрде орындауды қалыптастырды және 1920 жылдары өзінің тағы да көптеген рождество әндерін жариялады, оның ішінде 1924 жылы жарық көрген (бірақ 1905-1907 жылдар аралығында жазылған) Үш бесік әні бар. Оның барлық түпнұсқа композициялары хорлық стильде жазылған, және гимндер, мотеттер мен мессаларды қамтиды. Оның ең ірі шығармасы – 1896 жылы жазылған хор мен органға арналған төрт бөлімді Әйіргі Святой Григорийдің мессасы. 1914 жылы Кардифф католик хор қоғамы үшін жазылған "Tu es Petrus" мотеті оның соңғы маңызды композициясы болды.