Кіріспе

Адамның бұлшықет тобы. Эректор спина (/ɪ/'/r/ɛ/k/t/ər/ /'/s/p/aɪ/n/i/ irrEKtər SPYnee) немесе омыртқа эректорлары – арқаны түзеп, бұруға жауапты бұлшықеттер жиынтығы. Омыртқа эректорлары тұрып не отырып дененің қалыпты күйін сақтау үшін үлкен, орта және кіші жамбас бұлшықеттерімен (gluteus maximus, gluteus medius және gluteus minimus) бірге жұмыс істейді.

Құрылымы

Эректор спинасы – бір ғана бұлшықет емес, бұлшықеттер мен көктамырлардың тобы, олар омыртқаның бойымен сол және оң жақта, сакральді аймақтан және жамбастан бас сүйегінің негізіне дейін созылады. Олар сакроспинальды бұлшықеттер тобы деп те аталады. Бұл бұлшықеттер омыртқаның тікенекті өсінділерінің екі жағында орналасқан және бел, кеуде және мойын аймақтарында кеңейеді. Эректор спинасы бел және кеуде аймақтарында төс-омыртқа жамбасымен, ал мойын аймағында – көкжиек байламымен жабылады. Бұл үлкен бұлшықеттік және көктамырлық масса омыртқа бағанасының әртүрлі бөліктерінде көлемі мен құрылымы бойынша өзгеше болады. Сакральді аймақта ол тар және үшкір болып келеді, ал бастапқы бөлігі көбінесе көктамырлы тіндерден тұрады. Бел аймағында ол ірі және қалың етті массаны құрайды. Жоғары қарай ол үш бағанға бөлінеді. Олар жоғары көтерілген сайын біртіндеп кішірейіп, омыртқалар мен қабырғаларға бекітіледі. Эректор спинасы сакральдың орталық қырға (дененің орта сызығына жақын, "жанама" қырдан ерекшеленетін сакральдың сәл көтеріңкі бөлігіне), бел омыртқаларының тікенекті өсінділеріне, он бірінші және он екінші кеуде омыртқаларына, арқалық байламға, иық сүйектерінің ішкі жиегінің артқы бөлігіне (жамбастың жоғарғы шекарасы) және сакральдың жанама қырларына, онда ол сакротуберкулді және артқы сакроилиакальды байламдармен бірігеді. Оның кейбір талшықтары үлкен мүшеқап бұлшықетінің бастапқы талшықтарымен жалғасады. Бұлшықет талшықтары үлкен етті массаны құрайды, ол жоғарғы бел аймағында үш бағанға бөлінеді: жанама (илиокосталис), аралық (лонгиссимус) және медиалдық (спиналис). Олардың әрқайсысы төменнен жоғарыға қарай үш бөліктен тұрады:

Ілияс

Ілиокосталь сакральдан, эректор спиналы апоневрозынан және илиялық қыртыстан басталады. Ілиокосталь бөлімдеріне қарай үш түрлі бекітілу нүктесіне ие: iliocostalis lumborum-ның кірісуі 12-ден 7-ге дейінгі қабырғаларға бекітеді. iliocostalis thoracis соңғы 6 қабырғадан басталып, алғашқы 6 қабырғаға дейін созылады. iliocostalis cervicis алғашқы 6 қабырғадан C6-C4 көлденең өсіндісінің артқы түймешігіне дейін жетеді.

Ұзын тұмсық

Ұзын бұлшық еті – үш бағананың ортаңғы және ең ірісі. Оның әртүрлі басталуы және бекітілуі бар үш бөлігі бар: ұзын кеуде бұлшық еті сакральдан, бел омыртқаларының тік өсінділерінен және соңғы кеуде омыртқасының көлденең өсіндісінен басталып, бел омыртқаларының көлденең өсінділеріне, тік бағана апоневрозына, қабырғаларға және кеуде омыртқаларының жағалау өсінділеріне бекітеді. Ұзын мойын бұлшық еті T6 және T1 көлденең өсінділерінен басталып, C7 және C2 көлденең өсінділеріне бекітеді. Ұзын бас бұлшық еті T3 және T1 көлденең өсінділерінен басталып, C7 және C3 арқылы өтеді және мастоидтық өсіндіге (сопақша сүйек) бекітеді.